Sau sáp nhập, Trụ sở Huyện ủy - HĐND - UBND huyện Vĩnh Lợi (tỉnh Bạc Liêu cũ) được sử dụng làm Trụ sở Đảng ủy - HĐND - UBND xã Vĩnh Lợi. Ảnh: Chu Tuấn

Mới đây, Thanh tra tỉnh Cà Mau đã công khai Kết luận thanh tra số 64/KL-TT ngày 25/6/2026 thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp trên địa bàn tỉnh. Qua thanh tra đã phát hiện hàng loạt vấn đề cần sớm được giải quyết.

Hơn 330 cơ sở nhà, đất dôi dư tại Cà Mau chưa được khai thác, sử dụng

Theo số liệu tổng hợp ban đầu, toàn tỉnh Cà Mau có 362 cơ sở nhà, đất dôi dư (cơ sở), tuy nhiên, qua thanh tra xác định tổng số cơ sở dôi dư thuộc diện quản lý, khai thác, xử lý trên địa bàn tỉnh là 456 cơ sở.

Qua kiểm tra hồ sơ pháp lý cho thấy, có 273 cơ sở có đầy đủ hồ sơ pháp lý (chiếm 60,1%), 183 cơ sở chưa đầy đủ (chiếm 40,1%). Đặc biệt, có 180 cơ sở chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và 178 cơ sở chưa xác định được giá trị tài sản còn lại trên đất.

Thanh tra tỉnh Cà Mau cho biết, việc bàn giao, tiếp nhận tại nhiều đơn vị còn mang tính hình thức, chỉ bàn giao hiện trạng thực tế mà chưa bàn giao hồ sơ pháp lý. Một số trường hợp đến thời điểm kiểm tra vẫn chưa hoàn tất thủ tục bàn giao, tiếp nhận theo quy định… Việc bàn giao không đầy đủ hồ sơ đã ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình quản lý, khai thác, sử dụng và xử lý tài sản công sau khi tiếp nhận.

Trong tổng số 456 cơ sở, qua thanh tra, đoàn thanh tra tiến hành phân loại các cơ sở thành 4 nhóm. Nhóm đang khai thác, sử dụng hiệu quả gồm 126 cơ sở; nhóm chưa được khai thác, sử dụng gồm 330 cơ sở (đây là nhóm tài sản có nguy cơ phát sinh lãng phí cao do chưa xác định được nhu cầu sử dụng hoặc chưa hoàn thành phương án xử lý); nhóm đang tranh chấp hoặc bị lấn chiếm cần xử lý gồm 11 cơ sở; nhóm có dấu hiệu xuống cấp, nguy cơ mất an toàn gồm 26 cơ sở.

Đối với công tác lập phương án sắp xếp, có 404 cơ sở đã xác định được phương án xử lý; có 45 đơn vị đã hoàn thành phương án xử lý đối với 100% số tài sản được giao quản lý. Đối với 52 cơ sở còn lại chưa xác định được phương án xử lý, hiện có 15 đơn vị đang xây dựng và hoàn thiện phương án theo quy định.

Qua thanh tra cho thấy, bên cạnh kết quả đạt được, tiến độ xây dựng phương án xử lý nhìn chung còn chậm so với yêu cầu đề ra. Nhiều đơn vị đến nay mới dừng ở khâu rà soát, thống kê hiện trạng, chưa chủ động đề xuất các giải pháp xử lý cụ thể và dứt điểm; chất lượng xây dựng phương án xử lý của nhiều đơn vị còn mang tính sơ bộ, chưa đảm bảo yêu cầu…

Trong tổng số 404 cơ sở đã xác định phương án xử lý cụ thể, có 107 cơ sở được điều chuyển cho các cơ quan, đơn vị khác; 43 cơ sở được giữ lại tiếp tục sử dụng làm trụ sở làm việc; 125 cơ sở sử dụng làm trụ sở ấp, khóm; 74 cơ sở sử dụng vào mục đích giáo dục, y tế hoặc công trình công cộng; 26 cơ sở chuyển giao cho Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh quản lý và 28 cơ sở được đề xuất chủ trương bán đấu giá tài sản và quyền sử dụng đất.

Theo Thanh tra tỉnh Cà Mau, tỷ lệ cơ sở được đưa vào khai thác thực tế còn thấp so với tổng số tài sản dôi dư hiện có. Nhiều cơ sở vẫn trong tình trạng bỏ trống hoặc sử dụng tạm thời, chưa phát huy được hiệu quả đầu tư và giá trị sử dụng của tài sản công, nhiều tài sản có giá trị lớn vẫn chưa được sử dụng hiệu quả.

Sau sáp nhập, trụ sở các đơn vị trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bạc Liêu (cũ) được sử dụng làm trụ sở HĐND - UBND phường Bạc Liêu. Ảnh: Chu Tuấn

Khẩn trương hoàn thiện hồ sơ pháp lý, đẩy nhanh xử lý tài sản dôi dư

Bên cạnh đó, Thanh tra tỉnh Cà Mau cũng ghi nhận một số khó khăn, vướng mắc. Trong đó, về hồ sơ pháp lý, có 183 cơ sở chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc rơi vào tình trạng thất lạc hồ sơ; có 178 cơ sở không xác định được giá trị còn lại, dẫn đến việc thiếu căn cứ pháp lý để lập phương án đấu giá hoặc điều chuyển theo quy định.

Về kinh phí, hiện nhiều địa phương không có kinh phí để thực hiện đo đạc, chỉnh lý hồ sơ địa chính, sửa chữa tài sản xuống cấp, tổ chức bán đấu giá tài sản… Về nhu cầu sử dụng, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, một số cơ sở không còn phù hợp với nhu cầu sử dụng của cơ quan mới, nhiều trụ sở được xây dựng với quy mô nhỏ, vị trí xa trung tâm hoặc kết cấu công trình không phù hợp với yêu cầu sử dụng hiện nay nên khó bố trí sử dụng lại.

Từ những hạn chế, tồn tại đã được phát hiện, Thanh tra tỉnh Cà Mau kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh xem xét, chỉ đạo một số nội dung.

Đối với 183 cơ sở chưa đủ hồ sơ pháp lý và 178 cơ sở chưa xác định giá trị tài sản, giao Sở Tài chính đôn đốc các cơ quan, đơn vị, tổ chức có liên quan khẩn trương đo đạc, trích lục hiện trạng các cơ sở nhà, đất dôi dư; cắm mốc, hoàn thiện các hồ sơ bàn giao, tiếp nhận, quản lý, khai thác và bố trí sử dụng đối với các cơ sở này nhằm hoàn thiện hồ sơ pháp lý… để phù hợp với phương án đề xuất xử lý tài sản (thực hiện trong 60 ngày kể từ ngày công bố kết luận thanh tra)…

Cùng với đó, giao UBND các xã, phường kiểm tra, rà soát toàn diện các cơ sở nhà, đất đang quản lý trên địa bàn, nhằm thống kê chính xác, cụ thể, thống nhất về số liệu các cơ sở nhà, đất (thực hiện trong 90 ngày kể từ ngày công bố kết luận thanh tra).

Ngoài ra, đối với các cơ sở còn vướng tranh chấp, bị dân lấn chiếm hoặc cho cán bộ, công chức đơn vị ở thì các đơn vị này có trách nhiệm khẩn trương giải quyết dứt điểm vụ việc, thu hồi tài sản, đảm bảo tài sản công không bị lãng phí và bị lấn chiếm gây thất thoát.