Dinh thự trị giá 50 triệu USD thuộc sở hữu của Obiang Mangue ở Malibu, California, Mỹ. Ảnh: Lucas Olo Fernandes

Theo phán quyết của tòa án Pháp, Chính phủ Pháp có quyền tịch thu khối tài sản bao gồm 1 dinh thự 100 phòng và 1 bộ sưu tập ô tô thể thao của Obiang (đã bị cảnh sát tịch thu từ năm 2012). Tuy nhiên, gia đình quyền lực này nói chung và Obiang nói riêng dường như không quan tâm nhiều đến thủ tục pháp lý. Obiang đã không xuất hiện tại phiên tòa và phản ứng lại phán quyết của tòa án chỉ bằng một bức ảnh tự chụp đầy thách thức trên Instagram.

Lối sống khoa trương mà ông này khoe trên Instagram khiến dân chúng bất mãn. Thẩm phán Bénédicte de Perthuis cho rằng: “Obiang đã không thể chứng minh nguồn gốc trong sạch của khối tài sản mà ông ta sở hữu. Tôi sinh ra ở Guinea khi bố của ông ta - Tổng thống đương nhiệm Teodoro Obiang Nguema Mbasogo - lên nắm quyền vào năm 1979. Kể từ khi dầu mỏ được khai thác (năm 1996), mức độ tham nhũng của gia đình Obiang đã tăng theo cấp số nhân”.

“Sau khi bị phạt hàng triệu USD vì tội hối lộ, Obiang lại tiếp tục tham nhũng trong lĩnh vực dầu mỏ tại Mỹ”- thẩm phán Bénédicte de Perthuis cho hay. Các tài liệu có liên quan tại tòa án cũng cho thấy mức lương mà Obiang nhận được từ Chính phủ không tới 100.000USD, trong khi tham nhũng và rửa tiền đem lại cho ông ta khối tài sản lên tới 300 triệu USD.

Năm 2004, Ban Thường trực phụ trách việc điều tra của Thượng viện Mỹ đã phát hiện ra chi nhánh tại Washington của Ngân hàng Riggs (hiện đã đóng cửa) đã từng giúp gia đình Obiang chuyển số tiền khổng lồ đến các công ty bình phong. Năm 2014, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ đã giải quyết hàng loạt vụ tố tụng dân sự và truất quyền sở hữu của Obiang đối với khối tài sản trị giá 30 triệu USD.

Vị quan chức này thậm chí còn sở hữu nhiều kỉ vật của Michael Jackson và nhiều máy bay phản lực riêng. Tài sản này sẽ bị tịch biên nếu được mang về Mỹ.

Tổ chức Minh bạch Thế giới và các thẩm phán đều cho rằng tài sản bị tịch thu không thể thuộc về Pháp. Thay vào đó nên sử dụng để hỗ trợ Guinea bởi trong khi Obiang hưởng thụ cuộc sống giàu sang thì phần lớn người dân Guinea phải sống với mức thu nhập ít hơn 2 USD mỗi ngày, và ngay cả khi sống ở thủ đô, họ cũng không có đủ điện, nước sạch để dùng. Theo số liệu từ Ngân hàng Thế giới, Guinea thuộc top 10 nước có tỷ lệ trẻ sơ sinh tử vong cao nhất thế giới, trung bình cứ 1.000 trẻ sinh ra thì có đến 68 trẻ tử vong.

Các công tố viên Mỹ cho biết, Obiang đã mua 1 căn biệt thự ở Malibu (California) thông qua 2 công ty bình phong và 1 dinh thự trị giá 29,5 triệu USD tại Pháp thông qua 5 công ty khác có trụ sở tại Thụy Sĩ. Các cuộc điều tra của Mỹ và Pháp đều cho thấy Ngân hàng Riggs đã lờ đi những dấu hiệu đáng ngờ về khối tài sản mà Obiang từng sở hữu. Ngoài ra, các công ty dầu mỏ nước ngoài như ExxonMobil, Glencore và SBM nên xem xét lại các khoản đầu tư vào Guinea để không tạo cơ hội cho nạn tham nhũng hoàng hành, để không phải khắc sâu thêm nỗi thống khổ mà người dân nước Tây Phi này đang phải hứng chịu.

Phạm Thục Trinh