Ảnh minh họa

Những phương án khẩn cấp theo yêu cầu của Chính phủ đều thiếu các bước cụ thể như phối hợp với chính quyền địa phương, thông báo cho người thân hoặc thậm chí là ghim thẻ tên và danh sách thuốc cho các cư dân đi sơ tán. Điều đó đồng nghĩa với việc, các kế hoạch hoàn toàn không có giá trị nếu chúng chỉ được viết trên giấy tờ.

Gần 7 năm sau khi cơn bão Katrina đi qua và tàn phá thành phố New Orleans (Mỹ), những lỗ hổng và các khiếm khuyết nghiêm trọng tồn tại trong các viện dưỡng lão đã dần bị phơi bày.

Một báo cáo của các điều tra viên thuộc Văn phòng Tổng Thanh tra Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ cho biết: “Chúng tôi đã tìm ra rất nhiều khe hở trong công tác chuẩn bị và ứng phó trước thiên tai trong các viện dưỡng lão. Họ luôn gặp khó khăn với các hợp đồng vận chuyển không mấy tin cậy, thiếu sự hợp tác với ban quản lý tình trạng khẩn cấp địa phương và với những người dân có vấn đề về sức khỏe”.

Báo cáo cho rằng, chương trình bảo hiểm Medicare và Medicaid nên bổ sung thêm những phương án khẩn cấp và tập huấn các bước cụ thể về kế hoạch phòng, chống thảm họa thiên nhiên theo yêu cầu của liên bang. Giám đốc Medicare, ông Marilyn Tavenner, đã đồng ý với đề nghị đó, nhưng chưa đưa ra lịch trình cụ thể để thực hiện.

Năm 2009, trên toàn nước Mỹ có hơn 3 triệu lượt người đã đến viện dưỡng lão ít nhất vài lần trong năm. Trong số đó có gần 40%, khoảng 1,2 triệu người, đến từ các tiểu bang nằm trong top 10 có nguy cơ gặp thiên tai cao, bao gồm: Texas, California, Oklahoma, New York, Florida, Louisiana, Kentucky, Arkansas và Missouri...

Các  điều tra viên đã áp dụng phương pháp tiếp cận 2 chiều. Đầu tiên, họ theo dõi số lượng viện dưỡng lão đáp ứng đúng các quy định của liên bang trong việc lập phương án khẩn cấp. Sau đó, họ đi sâu vào kiểm tra cụ thể các kế hoạch của những cơ sở bị ảnh hưởng đáng kể bởi lũ lụt, bão và cháy rừng trên phạm vi 7 tiểu bang Hoa Kỳ trong thời gian 2007 - 2010.

Trong 24 bản kế hoạch khẩn cấp, có 23 bản không mô tả chi tiết cách xử lý bệnh tật cho người dân hay tử vong trong quá trình sơ tán. Ngoài ra, 15 bản không có thông tin cụ thể về nhu cầu y tế của bệnh nhân, chẳng hạn như ống dẫn thức ăn và thiết bị hô hấp. 7 bản kế hoạch hoàn toàn “im lìm” về việc làm thế nào để xác định người dân đi sơ tán, chẳng hạn như bằng cách gắn dây đeo cổ hoặc thẻ tên. Cũng trong số đó, 15 bản không có cả danh sách thuốc cho bệnh nhân.

Đáng nói là, không viện dưỡng lão nào đề nghị Chính phủ cung cấp nguồn nước uống trong vòng 7 ngày trong trường hợp người dân đã có nơi trú ẩn tại chỗ nhưng phải thường xuyên uống nguồn nước không an toàn hoặc không có sẵn. Giao thông vận tải cũng là một “gót chân Asin”. Không một viện dưỡng lão nào lên kế hoạch để bảo đảm vận chuyển đầy đủ thức ăn, nước uống, thuốc men cũng như xe lăn cho người bệnh và các thiết bị khác.

Phần lớn viện dưỡng lão đều không lên kế hoạch cụ thể làm việc với các điều phối viên cấp cứu tại địa phương trong việc quyết định sơ tán hay tìm nơi trú ẩn tại chỗ. Họ đang phải đối mặt với những thách thức đáng kể trong việc ứng phó với thảm họa thiên nhiên, đặc biệt là khâu vận chuyển. Người bệnh và nguồn cung cấp lương thực đều được theo dõi sát sao, tuy nhiên vẫn không tránh khỏi một số trường hợp tạm thời bị lạc mất bệnh nhân.

Những bệnh nhân dễ bị tổn thương trong viện dưỡng lão đã trở thành một vấn nạn quốc gia khi 35 người già tại Viện Dưỡng lão Saint Rita, vùng New Orleans đã thiệt mạng trong cơn bão Katrina. Một số người đã bị nước nhấn chìm ngay trên giường bệnh của mình. Theo điều tra, có ít nhất 139 người già đã chết trong cơn bão hoặc hậu quả mà nó để lại.

Giới công tố viên đã buộc tội người quản lý các viện dưỡng lão này vì bất cẩn, sơ suất trong việc sơ tán khiến nhiều người thiệt mạng. Tuy nhiên, một bồi thẩm đoàn đã xử trắng án cho tất cả các cáo buộc. Một số thành viên bồi thẩm đoàn sau đó nói rằng, nhà chức trách bang Louisiana phải chịu trách nhiệm về sự an toàn của người dân sống trong viện dưỡng lão trước cơn bão khủng khiếp, chứ không phải các đơn vị cơ sở.

Vậy là, trong khi giới chức lo đổ lỗi cho nhau, đối tượng chịu thiệt thòi nhất vẫn chính là những người già đáng thương đang phải sống cuộc sống bất an trong các viện dưỡng lão thiếu trách nhiệm.

Phạm Liên