Trong cuốn sách nhan đề “Kỷ nguyên số mới” (The New Digital Age) sẽ ra mắt công chúng vào tháng 4, Chủ tịch Tập đoàn Google Eric Schmidt cảnh báo: Trong lĩnh vực tin tặc, so với Trung Quốc, Hoa Kỳ ở vị thế yếu kém hơn. Bắc Kinh là một tin tặc tinh vi, phức tạp nhất. Ảnh minh họa: DR

>> Kỳ I: Mỹ vạch mặt tin tặc Trung Quốc

Nguy cơ từ Trung Quốc

Ngày 9/3/2012, BBC dẫn lại báo cáo do nhà thầu quốc phòng Northrop Grumman chuẩn bị cho Quốc hội Mỹ được Ủy ban Xét duyệt An ninh và Kinh tế Mỹ - Trung của Quốc hội Mỹ công bố, cảnh báo năng lực chiến tranh mạng của Trung Quốc có thể là đe dọa cho quân đội Mỹ nếu xảy ra xung đột.

Theo báo cáo, Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc ủng hộ ý tưởng rằng, chiến tranh thành công dựa trên khả năng kiểm soát thông tin và hệ thống thông tin của kẻ thù.

Đề cập đến kịch bản Mỹ bảo vệ Đài Loan, báo cáo cho rằng, Trung Quốc có thể tấn công các hệ thống Mỹ bằng "vũ khí trả đũa điện tử, các công cụ tấn công mạng".
 
Ông John Tkacik, chuyên gia về Trung Quốc, từng làm việc cho Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, được truyền thông phương Tây dẫn lời hôm 5/1/2013, cho biết: Luật pháp Hoa Kỳ ngăn chặn tình báo Mỹ và tin tặc quân đội tiến hành các cuộc tấn công mạng tương tự như các cuộc tấn công từ phía Trung Quốc. Nhưng, có lẽ đã đến lúc để Quốc hội Mỹ tài trợ cho chiến lược mở rộng các bộ phận chiến tranh mạng của Bộ An ninh Nội địa và Bộ Quốc phòng, đồng thời uỷ quyền cho họ thâm nhập vào các hệ thống công nghiệp, năng lượng, truyền thông, xã hội và tài chính của Trung Quốc một cách qui mô trước khi quá muộn.

Tương tự, ông James Lewis, chuyên gia về an ninh mạng tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) thì cho rằng, “Trung Quốc không tôn trọng luật chơi được áp dụng ở những nơi khác”. Đó là vì họ không hiểu, đồng thời họ cũng không coi trọng luật chơi này. Hiện nay, các cuộc tấn công lên tới mức không thể tha thứ được và sẽ buộc Chính phủ Mỹ phải hành động.
 

Josh Mayeux, nhân viên an ninh mạng tại Trung tâm An ninh mạng thuộc Căn cứ Không quân Peterson, Colorado, Mỹ, ngày 20/7/2010. Ảnh: Reuters

Được biết, các cơ quan tình báo của Mỹ từng gửi đến Hội đồng Tình báo Quốc gia báo cáo tổng quát về các mối đe dọa không gian mạng hiện nay nhằm vào Hoa Kỳ. Theo đó, Trung Quốc được cho là “đối tượng đe dọa nhiều nhất trong không gian mạng”, Báo Los Angeles Times của Mỹ cho biết. Nga, Pháp, Israel và các nước khác cũng tham gia tình báo mạng, nhưng không thâm hiểm và xảo quyệt như Trung Quốc.

Ngày 31/1/2013, Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton cho biết, Washington ghi nhận ngày càng có nhiều vụ tin tặc tấn công vào các định chế Hoa Kỳ cũng như các công ty tư nhân và vấn đề này cần được đề cập đến trong các cuộc gặp gỡ quốc tế. “Để cho mọi việc rõ ràng và tôi không chỉ nói với Trung Quốc, Hoa Kỳ sẽ đưa ra những biện pháp để bảo vệ Chính phủ và lĩnh vực tư nhân chống lại những vụ tin tặc xâm nhập”, bà Hillary Clinton nói.

Theo số liệu chính thức của Hoa Kỳ, chỉ trong 2 năm từ 2009 - 2011, số lần tin tặc tấn công nước này đã tăng đến 17 lần, trong đó nạn nhân chính là hệ thống điện, nước, điện thoại di động và tin học. Thủ phạm bị tình nghi là Trung Quốc và Nga.

Một quan chức an ninh mạng của Hoa Kỳ được Nhật báo Le Figaro của Pháp dẫn lời hôm 4/8/2012, cảnh báo: Chỉ trong vài phần nghìn giây, 1 vụ tấn công tin học qui mô có thể được thực hiện, thế nhưng sự phòng bị của Hoa Kỳ còn khá lỏng lẻo. Theo ông này, nếu tính trên thang điểm 10, thì sự phòng bị tin học của Mỹ chỉ đạt điểm 3. Vì thế, quan chức này kêu gọi các nhà lập pháp nhanh chóng thông qua 1 bộ luật đặc biệt dành cho hồ sơ an ninh mạng.

Còn nhớ, hôm 15/2/2011, trong bài diễn văn đọc tại bang California, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ William Lynn cho biết, hơn 100 cơ quan tình báo nước ngoài cố xâm nhập vào mạng lưới máy vi tính quốc phòng Mỹ. Chưa hết, Hoa Kỳ còn lo ngại nhiều hơn đối với những tổ chức khủng bố như al-Qaeda, những tổ chức này không có gì mất mát khi phát động những cuộc tấn công tác hại hơn, có thể thực sự hủy hoại các máy móc hay các thiết bị mà mạng lưới này kiểm soát. Chính vì thế, quan chức hàng đầu Lầu Năm Góc cho rằng, Hoa Kỳ cần chuẩn bị tự bảo vệ chống lại những vụ tấn công vào hệ thống máy vi tính quân sự và dân sự.
 

Đừng đánh giá quá cao Trung Quốc

Dưới góc độ nhà quan sát, giáo sư Sergei Luzyanin, Phó Giám đốc Viện Nghiên cứu Viễn Đông của Nga, từng bày tỏ thái độ hoài nghi đối với báo cáo về sự hiện diện quân sự của tin tặc Trung Quốc luôn sẵn sàng tấn công các mục tiêu nhạy cảm trên lãnh thổ Mỹ. “Đừng đánh giá quá cao khả năng phá hoại của Trung Quốc trong không gian mạng và cho rằng Chính phủ nước này sẵn sàng phá hủy ngay lập tức tất cả các máy chủ của Mỹ. Điều đó không thể xảy ra được, bởi vì Hoa Kỳ cũng có biện pháp đối phó. Nhưng, rõ ràng là, trong lĩnh vực này, tranh chấp đang tăng lên, và chúng tôi có thể nói rằng, các cuộc chạy đua sẽ diễn ra trong không gian mạng” - Phó Giám đốc Viện Nghiên cứu Viễn Đông nói với phóng viên Đài Tiếng nói nước Nga.

Vấn đề an ninh mạng trở nên quan trọng đến mức mà ông Leon Panetta, khi còn là Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ, đã tuyên bố rằng: “Hiện tại, một vài nước có khả năng gây ra một vụ Pearl Habor (Trân Châu Cảng) trên mạng”. Theo ông Leon Panetta, hậu quả sẽ còn tệ hại hơn thảm họa 11/9 (năm 2001).

Tổng thống Mỹ Barack Obama thì cảnh báo: Đe dọa từ mạng là 1 trong những thách thức nghiêm trọng nhất đối với quốc gia.

Tại Đài Loan, Báo Liberty Times số ra ngày 2/9/2012 tiết lộ, vùng lãnh thổ này đang có kế hoạch nâng cao khả năng phòng thủ trên mạng Internet để đối phó với đe dọa bị tin tặc Trung Quốc tấn công. Theo tờ báo xuất bản ở Đài Bắc, chính quyền Đài Loan đặc biệt tăng cường mức độ an toàn của các trang web của quân đội. Bởi vì, trong 6 tháng đầu năm 2012, trang mạng của Cơ quan An ninh Đài Loan - cơ quan đặc trách về các hoạt động tình báo của Đài Loan - đã bị tấn công hơn 1 triệu lần, tuy nhiên tất cả các vụ tấn công tin học đó đã được phát hiện và chặn lại kịp thời. “Trung Quốc có tiềm năng dùng virus tin học tấn công vào các cơ quan Chính phủ, vào các trung tâm kinh tế và quân sự của Đài Loan qua Internet”, báo cáo của Cơ quan An ninh Đài Loan cảnh báo.
 
Học thuyết chiến tranh mạng

Tính đến đầu tháng 3 này, các quy định mới về tiến hành chiến tranh trong không gian mạng bổ sung thêm vào học thuyết quân sự của Mỹ đã hoàn tất. Cơ sở của học thuyết này là dựa vào khả năng giáng đòn tấn công phủ đầu vào đối thủ tiềm tàng. Mỹ sẽ xác định những ai, ở quốc gia nào, sẽ là mối đe dọa đối với an ninh của Mỹ và nguy hiểm đến mức độ nào.

Các luật sư của Nhà Trắng đã hoàn thành việc xem xét các tiêu chuẩn quốc tế và các công ước quốc tế cho phù hợp với quy định mạng của Lầu Năm Góc. Được biết, Washington đã bắt đầu soạn thảo học thuyết mạng cách đây 2 năm. Bây giờ, Nhà Trắng đã có được kết luận mong muốn, nêu rõ rằng, Tổng thống Mỹ có quyền ra lệnh tấn công phủ đầu vào bất kỳ đối tượng nào trong môi trường trực tuyến có các hành động mà Mỹ cho là nguy hiểm. Đòn tấn công mạng ở đây có thể hiểu là mã phá hoại, hay đơn giản hơn là cài virus.

Tất nhiên, điều này tạo ra một tiền lệ xấu trong luật pháp quốc tế, nhưng sớm hay muộn nó cũng xảy ra. Trao đổi với Đài Tiếng nói nước Nga, Tổng Giám đốc Mạng lưới An ninh Quốc tế Nhóm IB Ilya Sachkov, nhấn mạnh: Nói chung, những điều này có lẽ nên được quy định bởi Liên hợp quốc. Khi có bất kỳ hành động quân sự nào, không kể đó là chiến tranh mạng hoặc chiến tranh cổ điển, nên để cộng đồng quốc tế quyết định phải làm gì với kẻ xâm lược. Nếu để cho 1 quốc gia nào đó tự đưa ra quyết định thì sẽ vi phạm công ước quốc tế sau chiến tranh thế giới thứ II.
 

Với học thuyết chiến tranh mạng đã hoàn tất, dường như Washington tự cho phép mình có quyền bí mật tiến hành tấn công mạng trên quy mô toàn cầu mà không hề phải tuyên bố chiến tranh. Ảnh: AP

Theo Báo New York Times của Mỹ, học thuyết chiến tranh mạng sẽ kết hợp nhiều tiêu chuẩn được áp dụng trong các quy tắc dành cho máy bay không người lái.

Các chuyên gia Hoa Kỳ thừa nhận, các vũ khí không gian mạng mà Mỹ sở hữu mạnh đến mức có thể gây thiệt hại khó thể khắc phục cho tài chính, cơ sở hạ tầng và kinh tế của đối phương. Đó là lý do tại sao chỉ Tổng thống mới có quyền ra chỉ thị sử dụng loại vũ khí này.

Tính đến nay, lần duy nhất mà Tổng thống Mỹ Barack Obama ra lệnh sử dụng vũ khí mạng chống lại 1 quốc gia có chủ quyền là hoạt động chống cơ sở làm giàu uranium của Iran vào năm 2010. Tất cả các thông tin về vụ này đều được giữ bí mật. Tuy nhiên, theo báo chí Hoa Kỳ, hậu quả của vụ này là đã làm cho hoạt động của cơ sở làm giàu uranium ở Iran bị gián đoạn trong mấy tháng.

Cần nói thêm, kể từ tháng 2/2011, Lầu Năm Góc đã có lực lượng tấn công mạng, đứng đầu là Tướng Keith Alexander. Trước đó, ông Keith Alexander là Giám đốc Cơ quan An ninh Quốc gia. Theo học thuyết mới, bộ phận này sẽ xác định các đối thủ chính, các định hướng và đối tượng của các cuộc tấn công vào các mạng máy tính của thế giới.

Những cuộc tấn công đình đám

Theo số liệu của Kaspersky Lab - nhà sản xuất phần mềm an ninh mạng hàng đầu của Nga, chỉ riêng trong tháng 3/2011 đã ghi nhận 86 triệu lần cố phát tán virus máy tính thông qua mạng điện tử toàn cầu. Kaspersky Lab dự báo: Số lượng các đợt tấn công mạng trên toàn thế giới trong năm 2013 sẽ tăng vọt. Ngoài ra, đây sẽ là những cuộc tấn công có mục tiêu và các chiến dịch quy mô lớn theo đơn đặt hàng của các cơ quan Chính phủ. Các đợt tấn công mạng sẽ chủ yếu nhằm vào những mục tiêu quan trọng như: Cơ sở hạ tầng đô thị hoặc giao thông…

Một chuyên viên chống chiến tranh mạng ở Charlotte, bang North Carolina, Hoa Kỳ, đang làm việc. Ảnh: Reuters

Đêm 10/11/2011, cuộc tấn công của tin tặc vào hàng loạt máy chủ tại Nhật Bản đã làm tê liệt trang web của chính quyền 200 thành phố. Theo Nhật báo Asahi Shimbun, tin tặc tấn công máy chủ thuộc sở hữu của Fujitsu Ltd, đồng thời đánh vào 30 địa chỉ IP. Kết quả là, Fujitsu Ltd đã phải tạm thời ngừng công việc của 200 trang web tại hàng chục địa phương. Trong số các địa phương hứng chịu đòn tấn công tin tặc có các thành phố của vùng Fukuoka, Chiba, Shizuoka và Fukushima.

Ngày 20/9/2011, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản thông báo: Mitsubishi Heavy Industries (MHI) - tập đoàn chủ yếu cung cấp các thiết bị quốc phòng ở Nhật Bản, đã trở thành mục tiêu của 1 cuộc tấn công tin học. Tuy nhiên, những dữ liệu, những thông tin mật của tập đoàn đã sản xuất máy bay tiêm kích F-16 do Mỹ thiết kế và các hệ thống tên lửa, kể cả hệ thống tên lửa Patriot, không lọt ra bên ngoài.

Đây là lần đầu tiên 1 công ty thuộc ngành Công nghiệp Quốc phòng của Nhật Bản bị tấn công tin học. Theo Nhật báo Yomiuri Shimbun số ra ngày 20/9/2011, kết quả điều tra cho thấy, cuộc tấn công tin học nhằm vào MHI có liên hệ với nhiều website ở nước ngoài, trong đó có 5 máy chủ ở Trung Quốc, Hồng Công, Hoa Kỳ và Ấn Độ.

Còn theo Nhật báo Nikkei, 1 tập đoàn khác trong lĩnh vực quốc phòng là IHI cũng đã bị tin tặc tấn công. IHI chuyên sản xuất các phụ tùng động cơ cho chiến đấu cơ, cũng như các thiết bị cho các lò phản ứng hạt nhân.
Chưa hết, máy tính của Hạ viện Nhật Bản tại Tokyo cũng từng là nạn nhân của 1 cuộc tấn công tin học xuất phát từ 1 máy chủ đặt tại Trung Quốc, theo Nhật báo Asahi Shimbun.

Ngày 29/7/2012, KT - tập đoàn điện thoại di động lớn thứ 2 của Hàn Quốc, cho biết, 2 hacker đánh cắp dữ liệu cá nhân của 8,8 triệu khách hàng của họ đã bị bắt. Như vậy, có đến hơn 1/2 trong tổng số 17 triệu khách hàng của Tập đoàn KT đã bị lấy tên, số điện thoại di động, nơi ở, để bán cho các công ty tiếp thị qua điện thoại.

Trước đó, vào tháng 7/2011, tin tặc sử dụng 1 địa chỉ Internet đăng ký ở Trung Quốc đã thâm nhập vào các website quan trọng của Hàn Quốc ăn cắp dữ liệu cá nhân của khoảng 33 triệu người sử dụng mạng.
 

Ảnh minh họa: DR

Ngày 27/11/2012, tin tặc đã đột nhập vào mạng máy tính của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) và mở dữ liệu của hơn 100 chuyên gia đang cộng tác với tổ chức này. Bày tỏ sự quan ngại về việc các dữ liệu bị đánh cắp đã bị công bố, đại diện của IAEA nói với Hãng Thông tấn AP của Mỹ rằng, “sẽ áp dụng tất cả các biện pháp có thể để ngăn chặn những rò rỉ thông tin tiếp theo”.

Nhóm tin tặc “Parastoo” (có nghĩa là “Chim én” trong tiếng Farsi, đồng thời cũng là tên phụ nữ phổ biến ở Iran), chưa mấy nổi danh, đã đứng ra nhận trách nhiệm. Trong tuyên bố với danh nghĩa "Parastoo" đăng tải trên Internet, nhóm tin tặc này cho biết, chống lại chương trình hạt nhân của Israel.

Tại Mỹ, hàng loạt trang web của Cục Tình báo Trung ương (CIA), Cục Điều tra Liên bang (FBI), Bộ Tư pháp, Bộ Năng lượng, Tập đoàn Google, Tập đoàn Coca-Cola hay Lockheed Martin - tập đoàn sản xuất vũ khí và công nghệ quân sự hàng đầu Hoa Kỳ với sản phẩm tiêu biểu là máy bay tiêm kích F-16, F-22 và F-35, tàu chiến và nhiều hệ thống vũ khí công nghệ cao… cũng đều đã bị tin tặc “ghé thăm”.

Quan ngại và hành động

Tại châu Âu, theo Tuần san L’Express của Pháp, Thủ tướng Đức Angela Merkel cho rằng: Tấn công trên mạng cũng nguy hiểm như chiến tranh vậy.

Thủ tướng Anh David Cameron từng thông báo dành cho an ninh mạng khoản ngân sách lên đến 626 triệu euro.

Ở châu Á, Thủ tướng Ấn Độ Manmohan Singh cho rằng, tấn công mạng qui mô lớn sẽ gây hậu quả nghiêm trọng. Chính vì thế, hồi năm 2010, Chính phủ Ấn Độ đã xem xét thành lập 1 đội quân chuyên nghiệp với nhiệm vụ tiến hành chiến tranh điện tử nhằm tăng cường công tác bảo vệ an ninh mạng của nước này, nhất là sau khi xảy ra hàng loạt vụ tin tặc nước ngoài tấn công các hệ thống máy tính của Bộ Ngoại giao và Bộ Quốc phòng Ấn Độ trong năm 2009 khiến nhiều thông tin mật của Ấn Độ đã bị đánh cắp.

Theo đó, Tổ chức Nghiên cứu Kỹ thuật Quốc gia (NTRO) cùng Cơ quan Tình báo Quân đội (DIA) Ấn Độ sẽ có trách nhiệm xây dựng các khả năng bảo vệ an ninh mạng. NTRO là cơ quan Chính phủ chủ chốt thu thập thông tin tình báo kỹ thuật, còn DIA chịu trách nhiệm thu thập, tổng hợp các thông tin tình báo từ hải, lục và không quân.

Chính phủ Ấn Độ cũng có kế hoạch tăng cường lá chắn an ninh mạng. Trung tâm Thử nghiệm Quốc gia của nước này sẽ kiểm tra toàn bộ phần mềm và phần cứng máy tính của các bộ nhằm bảo vệ các hệ thống máy tính trước nguy cơ bị tin tặc tấn công.
 

Ảnh: RIA Novosti

Ngay cả Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào (vừa mãn nhiệm vào trung tuần tháng 3/2013) cũng từng thừa nhận: An ninh lương thực, an ninh năng lượng và an ninh mạng đang trở thành những vấn đề hóc búa.

Từ Trung Đông, Thủ tướng Israel Benyamin Netannyahou cũng từng tuyên bố phát triển 1 hệ thống qui mô để chống tin tặc.

Tại châu Úc, Tổ hợp Truyền thông ABC hôm 21/7/2012 cho biết, Tổng Giám đốc Cơ quan Tình báo Australia (ASIS) Nick Warner cảnh báo rằng, chiến tranh trên mạng Internet có thể là mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với Australia trong thập niên tới.

Trong một thuyết trình trước Học viện Lowy, ông Nick Warner cho biết, ASIS sẽ chú tâm hơn vào việc đối phó với chiến tranh trên mạng, vì theo ông, đây là lĩnh vực “biến hóa nhanh nhất và có khả năng lớn nhất để trở thành 1 mối đe dọa cho an ninh của Australia trong thập niên tới”.

Tổng Giám đốc ASIS cho biết, các hệ thống máy tính của các bộ, cục của Chính phủ cũng như các công ty Australia đã bị các “tác nhân bên ngoài dùng nhiều nỗ lực có phối hợp để thâm nhập nhằm chi phối các kho dữ kiện nhạy cảm”. Theo ông, đối với ASIS, việc phát triển khả năng chiến đấu trong không gian mạng là “1 con dao 2 lưỡi” bởi vì “việc vô cùng phức tạp là làm sao để nhân viên an ninh không để lại những “vết tay, vết chân kỹ thuật số” của họ khi dùng những phương pháp mới để thu thập dữ kiện tình báo qua mạng”.

Được biết, vào năm 2009, Chính phủ Australia đã đưa ra chiến lược an ninh mạng. Đầu tháng 5/2012, Australia cũng đã ký 1 hiệp ước an ninh mạng với Hoa Kỳ, cho phép các nước chia sẻ thông tin.
 

EU thành lập Trung tâm Chống tội phạm mạng Họp báo giới thiệu Trung tâm Chống tội phạm trên Internet của châu Âu ngày 9/1/2013 tại La Haye, Hà Lan Từ ngày 11/1/2013, Trung tâm Chống tội phạm trên Internet của châu Âu đã chính thức đi vào hoạt động tại La Haye, Hà Lan, với nhiệm vụ: Tăng cường độ an toàn của việc sử dụng mạng tin học, bảo vệ người dân, các công ty và những hạ tầng cơ sở khác nhau chống lại các tổ chức tội phạm năng động trên mạng Internet… Trong 1 báo cáo từ Thủ đô Bruxelles của Bỉ, Liên minh châu Âu (EU) cho biết, những phát hiện mới đây cho thấy, nạn nhân tội hình sự mạng trên toàn thế giới thiệt hại chừng 388 tỷ USD mỗi năm.

Hà Trang - Nguyễn Thành
(Tổng hợp)

Kỳ III: Hợp tác bảo vệ an ninh mạng