Ảnh minh họa

Theo đó, những người bị khởi tố có cả Malcolm Brinded, người được trao tặng giải CBE về các dịch vụ trong ngành công nghiệp dầu mỏ và khí đốt ở Anh, là người có quyền lực lớn thứ hai tại Shell.

Một kết luận đầy kinh ngạc đã được đưa ra với nội dung rằng Shell đã lường trước được khoản thanh toán trị giá hàng tỷ USD bị quy kết rửa tiền, và cựu Bộ trưởng Dầu khí Nigeria Dan Etete cũng góp mặt trong cuộc thỏa thuận về mỏ dầu OPL 245 ở Nigeria năm 2011 (OPL 245 là mỏ dầu ngoài khơi của Nigeria với trữ lượng ước tính khoảng 9 tỷ thùng dầu).

Barnaby Pace thuộc Tổ chức Chống tham nhũng Nhân chứng toàn cầu và Khám phá Tài chính nhận định: "Đây là cuộc điều tra về hối lộ lớn nhất trong lịch sử ngành công nghiệp dầu mỏ. Cuối cùng, một trong những công ty lớn nhất nước Anh cũng bị đưa ra xét xử sau khi thừa nhận các cáo buộc về tội danh rửa tiền. Với hãng Shell, một mặt họ phải xin lỗi người dân Nigeria, mặt khác phải thực hiện cải cách hoạt động kinh doanh với đường hướng rõ ràng để trấn an nhà đầu tư và công chúng, nhằm khẳng định vụ việc tương tự sẽ không tiếp diễn".

Tháng 4/2017, Tổ chức Chống tham nhũng Nhân chứng toàn cầu và Khám phá Tài chính tiết lộ các nhà lãnh đạo của Shell đã thừa nhận việc chi 1,1 tỷ USD để giành được mỏ dầu OPL 245. Đây thực chất là khoản tiền hối lộ rót vào công ty Malabu do Dan Etete điều hành sau hàng loạt cuộc điều tra của tờ PMNews.

Năm 2007, Dan Etete bị bắt vì tội rửa tiền tại Pháp. Tháng 12, Công tố viên Milan tuyên bố 520 triệu USD từ hợp đồng này đã được chuyển đổi thành tiền mặt và hối lộ cho Tổng thống Nigeria Goodluck Jonathan cùng các thành viên Chính phủ và nhiều công chức Nigeria khác.

Hiện nhà chức trách Ý cáo buộc Malcolm Brinded (giữ chức Giám đốc Ban Khai thác dầu mỏ thời điểm đó) và 3 người khác với cùng tội danh. Hãng Shell cho biết thêm, đến nay Brinded đã từ chức khỏi Hội đồng Quản trị theo luật tố tụng Ý nhưng vẫn là ủy viên, Chủ tịch Hiệp hội Kỹ thuật Anh quốc và Chủ tịch Viện Năng lượng. 

Tháng 9/2017, BHP Billiton thông báo Malcolm Brinded sẽ không trở lại Hội đồng Quản trị của BHP Billiton do yêu cầu trong thỏa thuận về OPL 245. Ngoài ra, Giám đốc điều hành Công ty dầu mỏ lớn ở Ý (Eni), cựu giám đốc điều hành và giám đốc phân phối và một số quan chức khác của Nigeria cũng bị xem xét trách nhiệm liên đới.

Cũng theo Barnaby Pace mô tả, các email bị tiết lộ giống như những cuộc trò chuyện ở quán rượu và được khai thác trong quá trình tố tụng. Câu hỏi đặt ra cho Giám đốc điều hành hiện tại của Shell, Ben van Beurden, với 4 năm kinh nghiệm giải quyết các vụ bê bối đe dọa sự sống còn của hãng, là sẽ phải làm gì tiếp theo? Có loại bỏ Brinded và đề xuất chiến lược giám sát trong nỗ lực chống tham nhũng của hãng?

Olanrewaju Suraju, thuộc Chương trình Phát triển con người và môi trường của Nigeria chia sẻ: "Vụ án cho thấy thực trạng tham nhũng đáng báo động trong hoạt động kinh doanh tại Nigeria".

Võ Như Uyên