Lần đầu tiên, kim ngạch XK gỗ và lâm sản, thủy sản, cà phê, rau quả cùng vượt 8 tỷ USD, cho thấy XK nông sản đang chuyển sang giá trị cao, linh hoạt trước biến động toàn cầu.

Tăng trưởng năm 2025 khá đồng đều giữa các nhóm hàng chủ lực, trong đó, tôm tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt. XK tôm cả năm đạt 4,65 tỷ USD, tăng 20% (Ảnh minh họa: ITN).

Những ngành hàng nông sản vượt mốc 8 tỷ USD

Trước hết phải kể đến XK gỗ và lâm sản xác lập kỷ lục mới với 18,5 tỷ USD, tăng khoảng 6,6% so với năm 2024, tập trung vào các sản phẩm gỗ chế biến sâu và có chứng chỉ bền vững. Với thành tích này, gỗ và lâm sản khẳng định vị trí ngành hàng XK chủ lực của nông nghiệp và đóng góp lớn cho nền kinh tế.

Trong năm qua, gỗ và lâm sản xuất siêu gần 14,9 tỷ USD; tốc độ tăng giá trị sản xuất lâm nghiệp đạt 5,6-5,8%, tương đương 103% kế hoạch. Bước sang năm 2026, ngành lâm nghiệp đặt mục tiêu duy trì tỷ lệ che phủ rừng khoảng 42%, kim ngạch XK lâm sản khoảng 18,5 tỷ USD, hướng tới phát triển bền vững, kinh tế rừng hiệu quả và đóng góp lớn hơn nữa cho tăng trưởng xanh.

Tiếp đến là thủy sản: Sau giai đoạn phục hồi, đã bứt phá đạt 11,3 tỷ USD, tăng 13% so với năm 2024, giữ vững vị trí thứ 3 thế giới về XK thủy sản. Trong đó, Trung Quốc và Hồng Kông (Trung Quốc) trở thành thị trường tăng trưởng mạnh nhất trong nhóm thị trường chủ lực, với kim ngạch đạt 2,45 tỷ USD, tăng 29%.

Đáng chú ý, nhu cầu đối với các sản phẩm tươi sống như tôm hùm, cua, sò, nghêu tăng mạnh, cho thấy vai trò ngày càng lớn của khu vực này trong cơ cấu XK thủy sản Việt Nam.

Đối với EU, kim ngạch XK năm 2025 đạt gần 1,2 tỷ USD, tăng 12,5% so với năm trước. Nhu cầu tại thị trường này đang từng bước cải thiện, trong đó thủy sản nuôi trồng có lợi thế hơn, trong khi hải sản khai thác vẫn chịu ảnh hưởng từ thẻ vàng IUU.

Về cơ cấu sản phẩm, tăng trưởng năm 2025 khá đồng đều giữa các nhóm hàng chủ lực, trong đó, tôm tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt. XK tôm cả năm đạt 4,65 tỷ USD, tăng 20%. Cá tra đứng thứ hai với kim ngạch 2,19 tỷ USD, tăng 8%.

Nhóm cá biển khác đạt 2,16 tỷ USD, tăng 12,2%. Mực, bạch tuộc đạt 764,4 triệu USD, tăng 16,3%, trong khi cá ngừ ghi nhận sụt giảm với kim ngạch 913 triệu USD, giảm 7,6%.

Thứ ba là XK cà phê: Năm 2025 ghi dấu mốc lịch sử của ngành cà phê Việt Nam khi lần đầu tiên kim ngạch XK trị giá 8,6 tỷ USD, trở thành điểm sáng nổi bật trong bức tranh XK nông sản; tăng 16,9% về lượng và tăng tới 60,7% về trị giá so với năm 2024.

Kết quả này chủ yếu đến từ việc giá cà phê XK duy trì ở mức cao kỷ lục. Bình quân cả năm, giá xuất khẩu đạt trên 5.600 USD/tấn, có thời điểm lên gần 5.850 USD/tấn.

Thứ tư là rau quả bứt phá, kim ngạch XK đạt gần 8,6 tỷ USD. Kết quả này vượt xa dự báo ban đầu, phản ánh đà tăng trưởng ổn định và năng lực cạnh tranh ngày càng cao của rau quả Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Có thể thấy, năm 2025 chứng kiến cú lội ngược dòng của ngành rau quả trong XK. 

Tuy không lọt vào những mặt hàng trên 8 tỷ USD, nhưng XK gạo tiếp tục khẳng định thương hiệu gạo ngon nhất thế giới. Dù diện tích canh tác không tăng, nhưng giá trị XK trong năm 2025 đạt trên 5 tỷ USD.

Chiến lược tập trung vào các giống gạo chất lượng cao, gạo thơm và gạo phát thải thấp (thuộc đề án 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao) đã giúp gạo Việt Nam duy trì mức giá XK cao nhất thế giới, vượt qua các đối thủ cạnh tranh truyền thống.

Năm 2026, XK rau quả kỳ vọng cán mốc 9-10 tỷ USD (Ảnh minh họa: ITN).

Năm 2026, XK rau quả kỳ vọng cán mốc 9-10 tỷ USD

Hiệp hội Rau quả Việt Nam dự báo, bước sang năm 2026, nếu duy trì được đà phục hồi hiện nay, XK rau quả được kỳ vọng đạt 9-10 tỷ USD, tăng thêm khoảng 10-15% so với năm 2025. Các thị trường trọng điểm như Trung Quốc, Hoa Kỳ và EU đều phát đi tín hiệu tích cực, trong khi doanh nghiệp ngày càng thích ứng tốt hơn với yêu cầu về mã số vùng trồng, tiêu chuẩn chất lượng và truy xuất dữ liệu.

Trong đó mặt hàng sầu riêng, kim ngạch năm 2026 kỳ vọng có thể vượt mốc 4 tỷ USD, nhờ diện tích và sản lượng tăng 10-20% mỗi năm, tạo nguồn cung ổn định. Trong khi, Thái Lan - đối thủ cạnh tranh lớn đang gặp khó khăn do thiên tai và chi phí logistics gia tăng, còn Việt Nam có lợi thế về vị trí địa lý gần Trung Quốc, thuận lợi cho vận chuyển đường bộ.

Ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam dự báo, bước sang năm 2026, từ nền tảng tăng trưởng hai con số nhiều năm liên tiếp, trong bối cảnh Việt Nam nằm trong nhóm 25 quốc gia có kim ngạch xuất nhập khẩu lớn nhất thế giới, Hiệp hội Rau quả Việt Nam nhận định xuất khẩu rau, quả năm 2026 có thể đạt mốc 10 tỷ USD.

Các thị trường trọng điểm như Trung Quốc, Hoa Kỳ và EU đều phát đi tín hiệu tích cực, trong khi doanh nghiệp ngày càng thích ứng tốt hơn với yêu cầu về mã số vùng trồng, tiêu chuẩn chất lượng và truy xuất dữ liệu.

Với mặt hàng sầu riêng, kim ngạch năm 2026 được kỳ vọng có thể vượt mốc 4 tỷ USD, nhờ diện tích và sản lượng tăng 10 - 20% mỗi năm, tạo nguồn cung ổn định. Trong khi đó, Thái Lan - đối thủ cạnh tranh lớn, đang gặp khó khăn do thiên tai và chi phí logistics gia tăng, còn Việt Nam có lợi thế về vị trí địa lý gần Trung Quốc, thuận lợi cho vận chuyển đường bộ.

Không chỉ Trung Quốc, các thị trường như Hoa Kỳ và EU cũng ghi nhận mức tăng trưởng 20-30% trong năm 2025. Cùng với việc Bộ Công Thương thúc đẩy ký kết các nghị định thư với Trung Đông, Hà Lan và một số thị trường khác, dư địa mở rộng cho trái sầu riêng và các loại quả như xoài, chanh dây, mít, chuối… được đánh giá còn rất lớn.

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng, các chuyên gia cho rằng cần tiếp tục chuẩn hóa vùng trồng, vùng nguyên liệu, bảo đảm mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói; đồng thời nâng cấp hệ thống truy xuất dữ liệu, ghi chép điện tử đầy đủ. Đây không còn là lựa chọn mà đã trở thành điều kiện bắt buộc đối với hoạt động xuất khẩu.

Với nền tảng vững chắc của năm 2025, ngành nông nghiệp đang hướng tới mục tiêu 75 tỷ USD vào năm 2026 với trọng tâm là chế biến sâu và xây dựng thương hiệu quốc gia.