Bên cạnh "trái cây vua", các mặt hàng xuất khẩu như dừa, thanh long, chanh leo, bưởi, xoài và nhóm rau quả chế biến cũng góp phần duy trì kim ngạch.

Xuất khẩu rau quả vượt 1 tỷ USD tháng thứ 3 liên tiếp. Ảnh minh họa: VGP

Nhu cầu rau quả tại nhiều thị trường xuất khẩu chủ lực tiếp tục tăng

Tính đến giữa tháng 9/2026, xuất khẩu rau quả sơ bộ đạt hơn 1,1 tỷ USD, giảm 15,1% so với cùng kỳ. Trước đó, kim ngạch tháng 7 và 8 lần lượt đạt 1,12 tỷ USD và 1,37 tỷ USD.

Theo ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, nhu cầu tại Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và các thị trường Âu - Mỹ dự kiến tiếp tục tăng trong tháng 10 - 11 khi bước vào mùa mua sắm cuối năm.

Trung Quốc hiện vẫn là thị trường lớn nhất của rau quả Việt Nam. 8 tháng đầu năm, xuất khẩu sang nước này đạt 3,9 tỷ USD, tăng 39% so với cùng kỳ và chiếm hơn 60% tổng kim ngạch.

Bên cạnh thị trường truyền thống Trung Quốc, ngành hàng rau quả Việt Nam khai thác tốt nhiều thị trường tiềm năng. Đơn cử, xuất khẩu sang Mỹ gần 430 triệu USD, tăng 17,9%; Hàn Quốc 233 triệu USD, tăng 9,7%; Nhật Bản 173 triệu USD, tăng 5,8%; Hà Lan 152 triệu USD, tăng 38,2%;...

Hiệp hội Rau quả Việt Nam dự báo, triển vọng xuất khẩu rau quả của Việt Nam sẽ tiếp tục ghi nhận mức tăng khả quan.

Cụ thể, tháng 10 nguồn cung sầu riêng Tây Nguyên vào giai đoạn cuối vụ thu hoạch rộ. Lợi thế độc quyền cung cấp sầu riêng tươi cho thị trường Trung Quốc trong giai đoạn này giúp trị giá duy trì ở mức trên 1 tỷ USD/tháng.

Sang tháng 11 và tháng 12 là thời điểm nhu cầu hàng hóa phục vụ lễ Tết cuối năm tại Trung Quốc, Đông Bắc Á (Hàn Quốc, Nhật Bản) và các nước Âu - Mỹ tăng vọt.

Cùng đó, các mặt hàng chủ lực chuyển sang thanh long, dừa tươi, chanh leo, bưởi, xoài và các dòng rau quả chế biến (sấy, đông lạnh, đóng hộp) giúp bù đắp khi sầu riêng tươi hết chính vụ.

Dù nhu cầu rau quả nhiệt đới tại nhiều thị trường xuất khẩu chủ lực tiếp tục tăng, yêu cầu về kiểm dịch và an toàn thực phẩm cũng ngày càng khắt khe, đặc biệt tại Trung Quốc, EU và Nhật Bản.

Các thị trường này tiếp tục tăng cường kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, mã số vùng trồng và các tiêu chuẩn về đóng gói, truy xuất nguồn gốc. Do đó, ông Đặng Phúc Nguyên cho rằng doanh nghiệp cần kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc chặt hơn và tăng tỷ trọng hàng chế biến để duy trì xuất khẩu ổn định.

Sầu riêng duy trì vị thế xuất khẩu rau quả chủ lực

Trong xuất khẩu rau quả, sầu riêng nhiều năm qua được coi là “trái cây vua” của nhóm hàng rau quả. Trung Quốc hiện vẫn là thị trường quyết định đối với sầu riêng Việt Nam. Trong 8 tháng, thị trường này chiếm hơn 95% thị phần, với kim ngạch khoảng 1,85 tỷ USD, tăng 29,9% so với cùng kỳ.

Sức mua lớn là động lực quan trọng, nhưng mức độ tập trung quá cao cũng cho thấy rủi ro phụ thuộc thị trường. Chỉ cần chính sách nhập khẩu, yêu cầu kỹ thuật hoặc nhu cầu tiêu dùng thay đổi, toàn bộ chuỗi sản xuất trong nước có thể chịu tác động.

Cùng với đó, việc Ấn Độ chính thức cho phép nhập khẩu sầu riêng tươi của Việt Nam từ tháng 7/2026 mở thêm một hướng đi đáng chú ý. Cùng với hơn 20 quốc gia và vùng lãnh thổ đã tiếp nhận sầu riêng Việt Nam, dư địa mở rộng thị trường đang hiện hữu.

Gần 2 tỷ USD sau 8 tháng là dấu mốc đáng chú ý, nhưng cũng là thời điểm sầu riêng Việt Nam cần thay đổi cách tăng trưởng. Từ lợi thế về sản lượng và thị trường, ngành hàng phải tiến tới cạnh tranh bằng chất lượng, sự minh bạch và khả năng kiểm soát toàn bộ chuỗi.

Nếu thực hiện tốt quá trình này, sầu riêng không chỉ duy trì vị thế là ngành hàng xuất khẩu chủ lực của rau quả Việt Nam mà còn có thể hình thành một chuỗi giá trị chuyên nghiệp, giảm rủi ro thị trường và tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.

Nếu duy trì được đà tăng trưởng hiện nay, các chuyên gia dự báo, kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam trong năm 2026 có thể vượt 10 tỷ USD.