TS. Nguyễn Duy Thái, Trưởng phòng Tham mưu công tác kiểm tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, Văn phòng Bộ Y tế. Ảnh: T.L

Xử lý đúng ngay từ khâu tiếp nhận, phân loại

Trao đổi về yêu cầu nâng cao chất lượng công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong ngành Y tế, TS. Nguyễn Duy Thái, Trưởng phòng Tham mưu công tác kiểm tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, Văn phòng Bộ Y tế, cho biết qua thực tiễn, việc nắm chắc quy định và vận dụng đúng vào từng tình huống cụ thể là yêu cầu quan trọng đối với cán bộ làm công tác này.

Công tác tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo phải được thực hiện kịp thời, khách quan, đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục và thời hạn. Trong đó, tiếp nhận và phân loại đơn là khâu đầu tiên cần được thực hiện chính xác để xác định đúng hướng xử lý tiếp theo.

Đối với ngành Y tế, nội dung các vụ việc có thể gắn với nhiều lĩnh vực khác nhau, từ chuyên môn y khoa, tài chính, bảo hiểm y tế đến đấu thầu, mua sắm, tổ chức cán bộ, viện phí và dịch vụ theo yêu cầu.

"Vì vậy, cán bộ tiếp nhận, xử lý đơn cần xác định đúng loại đơn, nội dung vụ việc, thẩm quyền và điều kiện thụ lý", ông nói.

Chia sẻ về các nội dung tại lớp tập huấn bồi dưỡng nghiệp vụ tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực cho cán bộ y tế khu vực miền Nam tổ chức tại Quy Nhơn ngày 25 - 26/9 vừa qua, TS. Nguyễn Duy Thái cho biết các học viên được đặt vào nhiều tình huống mô phỏng sát với thực tiễn cơ sở y tế.

Trong đó có tình huống tiếp công dân đông người và phát trực tiếp trên mạng xã hội; đơn đồng thời có nội dung khiếu nại, tố cáo, phản ánh và yêu cầu cung cấp hồ sơ bệnh án; khiếu nại về viện phí, dịch vụ theo yêu cầu và sai sót chuyên môn; tố cáo liên quan đến đấu thầu, mua sắm và bảo vệ người tố cáo.

Với những trường hợp như vậy, cán bộ cần xác định loại đơn, thẩm quyền, trình tự, thủ tục và thời hạn giải quyết; đồng thời thu thập, đánh giá tài liệu, chứng cứ, tổ chức xác minh, đối thoại và tham mưu phương án xử lý phù hợp.

Việc thực hành thông qua các tình huống cụ thể giúp cán bộ nhận diện những điểm dễ phát sinh vướng mắc trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Qua trao đổi, thảo luận và phản biện, các học viên có điều kiện đối chiếu quy định với công việc thực tế tại cơ quan, đơn vị.

Một yêu cầu khác được đặt ra là vai trò của người đứng đầu. Nội dung tập huấn nhấn mạnh, người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện; chủ động tiếp công dân, đối thoại và giải quyết vụ việc thuộc thẩm quyền, không né tránh, đùn đẩy hoặc để vụ việc kéo dài.

Từ góc độ nghiệp vụ, giải quyết vụ việc ngay từ cơ sở không chỉ là yêu cầu về thời gian xử lý mà còn liên quan đến chất lượng tiếp nhận thông tin, khả năng giải thích, đối thoại và tổ chức thực hiện các quyết định, kết luận đã có hiệu lực pháp luật, ông nhận định.

Từ xử lý vụ việc đến chủ động phòng ngừa

Không chỉ tập trung vào tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, các chương trình tập huấn năm 2026 của Bộ Y tế còn đặt công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và kiểm soát tài sản, thu nhập trong tổng thể yêu cầu nâng cao năng lực cán bộ.

Ngoài lớp tập huấn tại phía Nam, Bộ Y tế cũng đã tổ chức lớp tập huấn bồi dưỡng nghiệp vụ tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực cho cán bộ y tế khu vực phía Bắc với hơn 200 đại biểu là lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức tại các đơn vị thuộc và trực thuộc Bộ Y tế, Sở Y tế khu vực phía Bắc và các trường đại học trong ngành Y tế tham dự.

Chương trình tập trung vào phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong ngành Y tế; kiểm soát tài sản, thu nhập; tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết phản ánh, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo. Hội nghị cũng dành thời gian tập huấn chuyên sâu về công tác bảo vệ bí mật Nhà nước và giải đáp các tình huống phát sinh tại đơn vị.

TS. Nguyễn Duy Thái cho rằng việc nâng cao nghiệp vụ cần gắn với những vấn đề thực tế mà cán bộ đang gặp phải tại cơ quan, đơn vị. Những tình huống phát sinh trong quá trình tiếp công dân, xử lý đơn hay giải quyết vụ việc cần được đưa vào trao đổi để cán bộ cùng phân tích, xác định căn cứ và lựa chọn phương án xử lý.

Cách tiếp cận này giúp chuyển từ việc chỉ cập nhật quy định sang chú trọng khả năng vận dụng quy định. Khi cán bộ xác định được đúng loại đơn, đúng thẩm quyền và đúng trình tự xử lý, những vướng mắc trong quá trình giải quyết sẽ có cơ sở để được tháo gỡ.

Các lớp tập huấn được tổ chức trong bối cảnh nhiều quy định mới liên quan đến tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo, kiểm soát tài sản, thu nhập và phòng, chống lãng phí có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Việc cập nhật quy định, thống nhất cách hiểu và phương pháp thực hiện vì vậy được đặt ra đối với đội ngũ cán bộ trong toàn ngành.

Từ những nội dung trao đổi tại các lớp tập huấn, yêu cầu đối với cán bộ làm công tác này không chỉ là giải quyết vụ việc khi phát sinh mà còn phải chủ động nhận diện những nguy cơ, hạn chế có thể dẫn đến tham nhũng, lãng phí, tiêu cực để có biện pháp phòng ngừa.

Việc tăng cường trao đổi nghiệp vụ, gắn kiến thức pháp luật với tình huống thực tế và thống nhất phương pháp xử lý sẽ góp phần nâng cao chất lượng công tác tại từng cơ quan, đơn vị.

Đây cũng là cơ sở để cán bộ chủ động hơn trong tham mưu, xử lý vụ việc, nhất là những trường hợp có nhiều nội dung hoặc liên quan đến nhiều lĩnh vực chuyên môn.

Qua đó, công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong ngành Y tế được hướng tới thực hiện ngày càng chặt chẽ, đúng quy định, theo TS. Nguyễn Duy Thái.