Diễn biến CPI các tháng năm 2026 so với tháng trước. Ảnh: Cục Thống kê

Theo báo cáo từ Cục Thống kê, chỉ số CPI tháng 7/2026 đã ghi nhận mức giảm nhẹ 0,12% so với tháng 6. Tính bình quân trong 7 tháng đầu năm 2026, CPI tăng 4,39% so với cùng kỳ năm 2025, trong khi lạm phát cơ bản tăng 4,19%. Bức tranh lạm phát này cho thấy sự điều hành linh hoạt từ các cơ quan quản lý và các yếu tố khách quan từ thị trường thế giới lẫn nội địa đang đan xen tác động lên mặt bằng giá cả chung. 

Nhóm giao thông giảm 2,02%, đóng góp làm CPI chung giảm khoảng 0,2 điểm phần trăm. Nguyên nhân chủ chốt là do giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh giảm theo sát diễn biến thị trường nhiên liệu thế giới. 

Cụ thể, giá xăng giảm 4,35% và dầu diesel giảm sâu tới 9,18%. Thêm vào đó, khi nhu cầu đi lại giảm nhẹ sau giai đoạn cao điểm đầu hè, giá vận tải hành khách đường hàng không đã giảm 3,24% và đường bộ giảm 0,26%. 

Lĩnh vực thiết yếu thứ hai ghi nhận sự sụt giảm là nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống, với mức giảm 0,07% trong tháng 7. Nhờ nguồn cung dồi dào khi vụ lúa hè thu bước vào kỳ thu hoạch rộ, giá gạo tẻ và gạo nếp các loại đã giảm trung bình 0,8%. Việc cạnh tranh xuất khẩu gia tăng và nhu cầu nhập khẩu thế giới suy giảm cũng tạo áp lực khiến giao dịch gạo nội địa chậm lại, ép giá đi xuống. 

Đối với mặt hàng thực phẩm tươi sống, giá thịt lợn giảm 0,76% do sức mua chưa cao và tác động cục bộ của dịch tả lợn châu Phi tại một số địa phương khiến tiêu thụ chững lại. Nhóm thịt gia cầm và thủy sản tươi sống cũng giảm nhẹ nhờ nguồn cung trên thị trường tiếp tục tăng trưởng ổn định. 

Mặc dù xu hướng giảm chiếm ưu thế ở các mặt hàng thiết yếu, tháng 7 vẫn chứng kiến một số nhóm hàng hóa và dịch vụ tăng giá. Đáng chú ý nhất là nhóm hàng hóa và dịch vụ khác tăng vọt 1,96%, chủ yếu do mức đóng bảo hiểm y tế được điều chỉnh tăng 7,9% khi mức lương cơ sở mới chính thức được áp dụng. 

Thời tiết nắng nóng gay gắt kéo dài trong mùa hè cũng đẩy nhu cầu tiêu thụ điện, nước và các dịch vụ giải khát lên cao. Hậu quả là giá điện sinh hoạt tăng 1,55%, nước sinh hoạt tăng 0,27% và nhóm đồ uống, thuốc lá tăng 0,18%. Ngoài ra, nhóm văn hóa, giải trí và du lịch cũng tăng 0,52% do nhu cầu du lịch trọn gói trong và ngoài nước gia tăng mạnh mẽ trong thời gian nghỉ hè của học sinh, sinh viên. 

Trên thị trường tài chính tiền tệ, giá vàng và đô la Mỹ cũng có những biến động trái chiều rõ nét. Chỉ số giá vàng trong nước tháng 7 giảm 3,02% so với tháng trước do áp lực chốt lời từ nhà đầu tư và đồng USD tiếp tục duy trì sức mạnh khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) giữ chính sách tiền tệ thận trọng. 

Tuy nhiên, nếu tính bình quân 7 tháng đầu năm, chỉ số giá vàng vẫn ghi nhận mức tăng ấn tượng lên đến 51,86% so với cùng kỳ. Trong khi đó, chỉ số giá đô la Mỹ tháng 7 tăng nhẹ 0,18%, duy trì đà tăng bình quân 1,55% trong 7 tháng đầu năm nay. 

Có thể thấy, mức tăng CPI bình quân 4,39% chủ yếu xuất phát từ những biến động lớn trong giai đoạn đầu năm, đặc biệt là nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng. Nhóm này dẫn đầu đà tăng với 6,72%, đóng góp lớn nhất (1,53 điểm phần trăm) vào mức tăng chung. Điều này bắt nguồn từ việc giá thuê nhà tăng mạnh, chi phí vật liệu bảo dưỡng nhà ở đội lên 13,74% và giá điện sinh hoạt tăng 5,28%. 

Kế đến là nhóm giao thông tăng 5,01% do giá nhiên liệu bình quân tăng 8,46% so với cùng kỳ. Nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống cũng đóng góp không nhỏ khi tăng 4,77% trong bối cảnh chi phí chăn nuôi cao và sự phục hồi mạnh mẽ của nhu cầu tiêu dùng, thúc đẩy giá dịch vụ ăn uống ngoài gia đình tăng vọt tới 7,01%. 

Dù áp lực lạm phát tính chung 7 tháng vẫn hiện hữu ở mức 4,39%, việc CPI tháng 7 quay đầu giảm nhẹ đã mang lại tín hiệu rất tích cực cho nền kinh tế vĩ mô. Việc lạm phát cơ bản được duy trì ở mức 4,19% cho thấy các yếu tố cốt lõi của thị trường vẫn đang được kiểm soát ổn định. 

Trong những tháng cuối năm, nếu nguồn cung lương thực, thực phẩm tiếp tục được đảm bảo và diễn biến giá nhiên liệu thế giới không có những cú sốc khó lường, mục tiêu kiểm soát lạm phát của năm 2026 hoàn toàn có thể đạt được. Điều này sẽ tạo nền tảng vững chắc để thúc đẩy đà phục hồi kinh tế vĩ mô và đảm bảo an sinh xã hội, ổn định đời sống của người dân trên cả nước.