Tôm tiếp tục là ngành hàng xuất khẩu lớn nhất của thủy sản, đạt 2,3 tỷ USD. Ảnh minh họa: VASEP

Riêng xuất khẩu tôm hùm đạt khoảng 585 triệu USD

Số liệu thống kê mới nhất của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP) cho thấy 6 tháng đầu năm, riêng xuất khẩu tôm hùm đạt khoảng 585 triệu USD, tăng 44,3% so với cùng kỳ năm trước. Quy mô này tương đương 10,1% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản và gần 25% tổng kim ngạch xuất khẩu tôm của Việt Nam.

Về khía cạnh thị trường, từ vị trí thứ ba trong cơ cấu xuất khẩu, tôm hùm đã vượt qua tôm sú để trở thành mặt hàng có giá trị xuất khẩu lớn thứ hai, chỉ đứng sau tôm thẻ chân trắng.

Theo ông Trần Đình Luân - Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), hiện cả nước có 1.910 cơ sở sản xuất và ương dưỡng giống, cung ứng khoảng 167,58 tỷ con giống tôm hùm mỗi năm, đáp ứng phần lớn nhu cầu sản xuất. Kết quả này cho thấy, dư địa để đưa tôm hùm trở thành một ngành hàng thủy sản chiến lược là rất rõ.

Đối với tôm, áp lực lớn nhất đến từ giá thành và các biện pháp phòng vệ thương mại. 6 tháng đầu năm 2026 được các doanh nghiệp ghi nhận là khoảng thời gian khá khó khăn, chủ yếu đến từ các vấn đề liên quan đến thương mại quốc tế, chi phí cũng như các vấn đề phát sinh từ nội tại. Yêu cầu khắt khe về chất lượng khiến doanh nghiệp phải đầu tư, chú trọng hơn để đảm bảo đầu ra.

Những tháng cuối năm, các địa phương đặt mục tiêu mở rộng thị trường xuất khẩu, giảm sự phụ thuộc vào các thị trường truyền thống. Trong đó, Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Hàn Quốc và khu vực Trung Đông được xác định là những thị trường còn nhiều dư địa, song cũng đặt ra yêu cầu khắt khe về truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường, lao động và an toàn thực phẩm.

Hứa hẹn nhiều bứt phá cho giai đoạn cuối năm

Bên cạnh một số khó khăn, ngành tôm cũng có được không ít yếu tố thuận lợi góp phần duy trì đà tăng trưởng khá ấn tượng trong 6 tháng đầu năm. Đó là nhu cầu đặc biệt mạnh ở nhóm tôm sú, tôm hùm và các sản phẩm phục vụ phân khúc tiêu dùng cao cấp, nhà hàng tại thị trường Trung Quốc (gồm cả Hồng Kông), đưa Trung Quốc trở thành động lực tăng trưởng chính của toàn ngành thủy sản nói chung và ngành tôm nói riêng.

Việt Nam đã vươn lên dẫn đầu thị phần tôm hùm nhập khẩu vào Trung Quốc với hơn 24.000 tấn, cùng lợi thế địa lý gần, thời gian giao hàng nhanh và khả năng cung ứng hàng sống là những yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp Việt Nam bứt phá tại phân khúc này.

Riêng thị trường EU vẫn giữ đà tăng trưởng ổn định, với mức tăng khoảng 28% trong giai đoạn đầu năm cho thấy nhu cầu tại thị trường châu Âu vẫn duy trì, dù mức độ cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Thị trường Hoa Kỳ dù tính chung 6 tháng là gần như đi ngang, nhưng với tín hiệu phục hồi trong tháng 6 sau giai đoạn sụt giảm mạnh đầu năm do áp lực thuế quan, mở ra triển vọng sáng sủa hơn cho con tôm Việt Nam trong 6 tháng cuối năm, nhất là ở phân khúc hàng giá trị gia tăng.

VASEP đánh giá, ngành tôm vẫn đạt tốc độ tăng trưởng khá ấn tượng trong 6 tháng đầu năm, và hứa hẹn nhiều bứt phá cho giai đoạn cuối năm.

Theo đó, ngành tôm cần tiếp tục giữ vững đà tăng trưởng tại các thị trường đang tích cực như: Trung Quốc, ASEAN, Hàn Quốc; củng cố năng lực tuân thủ tại các thị trường khó tính như Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản; kiểm soát tốt chi phí đầu vào và chi phí logistics; đồng thời tăng tỷ trọng các sản phẩm chế biến sâu, có giá trị gia tăng cao.