Ông Dương Quốc Huy, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ, chủ trì buổi làm việc. Ảnh: Kỳ Đoàn

Trong bối cảnh công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo tại nhiều địa phương chịu áp lực lớn từ quá trình đô thị hóa, triển khai các dự án phát triển kinh tế – xã hội và sắp xếp đơn vị hành chính, thực tiễn triển khai tại Đồng Tháp cho thấy một cách tiếp cận đáng chú ý. Sự khác biệt không nằm ở việc ban hành nhiều quy định mới hay áp dụng các biện pháp hành chính cứng nhắc, mà thể hiện ở cách tổ chức thực hiện nhất quán, lấy cơ sở làm “tuyến đầu”, coi đối thoại là phương thức trọng tâm và giữ kỷ cương pháp luật làm nền tảng xuyên suốt.

Toàn cảnh buổi làm việc. Ảnh: Kỳ Đoàn

Giải quyết từ cơ sở, kiểm soát sớm để không hình thành “điểm nóng”

Theo báo cáo của UBND tỉnh Đồng Tháp, thời gian qua tỉnh luôn xác định công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, gắn trực tiếp với trách nhiệm của người đứng đầu. Việc duy trì nghiêm túc chế độ tiếp công dân thường xuyên, định kỳ và đột xuất của Chủ tịch UBND tỉnh, thủ trưởng các sở, ngành và Chủ tịch UBND cấp xã đã tạo điều kiện để nắm bắt kịp thời tâm tư, nguyện vọng của người dân, xử lý vụ việc ngay từ khi mới phát sinh.

Nhờ cách tiếp cận này, tình hình khiếu nại, tố cáo đông người trên địa bàn tỉnh cơ bản được kiểm soát, không phát sinh “điểm nóng” ảnh hưởng đến an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Phần lớn các vụ việc được giải quyết ngay tại cơ sở, với tỷ lệ giải quyết đạt trên 85%, qua đó hạn chế rõ rệt tình trạng tồn đọng, kéo dài và khiếu kiện vượt cấp.

Đại diện sở, ban, ngành tỉnh Đồng Tháp tham dự buổi làm việc. Ảnh: Kỳ Đoàn

Tổ công tác Thanh tra Chính phủ do Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Dương Quốc Huy đồng chủ trì cùng Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Thành Ngại. Ảnh: Kỳ Đoàn

Một điểm đáng chú ý là Đồng Tháp không xử lý khiếu nại theo cách “đẩy lên trên”, mà tăng cường phối hợp giữa các sở, ban, ngành và chính quyền cấp xã trong kiểm tra, rà soát, phân loại và giải quyết vụ việc. Khi có công dân tập trung đông người hoặc có nguy cơ kéo lên Tỉnh ủy, UBND tỉnh hoặc Trụ sở Tiếp công dân Trung ương tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, địa phương chủ động cử tổ công tác tiếp xúc, vận động, đưa công dân trở về địa phương, kết hợp giải thích, đối thoại và quản lý tình hình tại chỗ.

Song song với đó, công tác bảo đảm an ninh, trật tự được triển khai đồng bộ. Công an tỉnh Đồng Tháp được giao chủ trì nắm tình hình, phòng ngừa, ngăn chặn các đối tượng lợi dụng khiếu kiện để kích động, lôi kéo, gây phức tạp. Từ tháng 6/2025 đến nay, lực lượng Công an đã xử lý hình sự 1 trường hợp, xử lý hành chính 24 trường hợp lợi dụng khiếu kiện vi phạm pháp luật, góp phần răn đe, phòng ngừa, giữ ổn định tình hình chung.

Thực tiễn này cho thấy, sự khác biệt của Đồng Tháp nằm ở việc xử lý sớm, xử lý từ gốc, kết hợp hài hòa giữa vận động, thuyết phục với việc giữ nghiêm kỷ cương pháp luật; không để bức xúc tích tụ thành điểm nóng, nhưng cũng không buông lỏng quản lý.

Phân loại rõ vụ việc, giữ kỷ cương pháp luật và ổn định xã hội

Bên cạnh việc coi trọng vai trò cơ sở, Đồng Tháp đặc biệt chú trọng phân loại vụ việc khiếu nại, tố cáo theo từng nhóm cụ thể. Theo kết quả rà soát các danh sách vụ việc do Thanh tra Chính phủ và Bộ Công an theo dõi, các vụ việc trên địa bàn tỉnh được phân loại rõ: Vụ việc đã giải quyết đúng thẩm quyền, đúng quy định pháp luật; vụ việc thuộc thẩm quyền của Tòa án; và các vụ việc cần tiếp tục vận động, đối thoại.

Đối với các vụ việc đã được giải quyết dứt điểm, địa phương ban hành thông báo chấm dứt thụ lý, đồng thời tăng cường tuyên truyền, giải thích để công dân hiểu và chấp hành. Đối với các vụ việc thuộc thẩm quyền Tòa án, tỉnh theo dõi chặt chẽ theo trình tự tố tụng, tránh chồng chéo hoặc xử lý ngoài thẩm quyền. Cách làm này giúp hạn chế tình trạng kéo dài đối thoại hình thức hoặc tạo kỳ vọng không đúng cho người dân.

Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương Nguyễn Hồng Điệp. Ảnh: Kỳ Đoàn

Đánh giá về cách làm này, Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương Nguyễn Hồng Điệp nhấn mạnh rằng vai trò của chính quyền cơ sở là đặc biệt quan trọng; nơi nào làm tốt công tác tiếp dân từ cơ sở thì nơi đó hạn chế rõ rệt khiếu kiện vượt cấp, tập trung đông người lên Trung ương. Ông cũng lưu ý rằng đối với các vụ việc đã có kết luận, quyết định giải quyết cuối cùng, thậm chí đã có ý kiến chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ, thì địa phương cần kiên quyết tổ chức thực hiện, tránh kéo dài đối thoại hình thức.

Cùng quan điểm, ông Đào Trung Kiên, Cục trưởng Cục III, Thanh tra Chính phủ đề nghị tỉnh tiếp tục rà soát, cập nhật đầy đủ các vụ việc khiếu nại, tố cáo đông người, phức tạp; phân loại rõ nhóm vụ việc; thống nhất thông tin và cách thức báo cáo giữa các ngành, các cấp, nhất là trong phối hợp với lực lượng Công an và các cơ quan Trung ương. Theo ông, khi địa phương báo cáo rõ, đúng trọng tâm, sẽ tạo điều kiện để Trung ương nắm chắc tình hình và kịp thời chỉ đạo, hỗ trợ xử lý.

Sự khác biệt đến từ tính bền vững

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Dương Quốc Huy đã ghi công tác tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo của tỉnh Đồng Tháp thời gian qua đã được triển khai đồng bộ, nghiêm túc và đúng quy định pháp luật; việc duy trì tiếp công dân thường xuyên, định kỳ và đột xuất của người đứng đầu; tăng cường đối thoại, tái đối thoại ngay từ cơ sở; phân công rõ trách nhiệm trong xử lý đơn đã góp phần nâng cao tỷ lệ giải quyết các vụ việc thuộc thẩm quyền, hạn chế tồn đọng, kéo dài và khiếu kiện vượt cấp.

Liên quan đến nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ ghi nhận sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan hành chính, Thanh tra và lực lượng Công an tỉnh trong việc nắm chắc tình hình, rà soát, phân loại các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh, trật tự; đặc biệt là sự phối hợp kịp thời, hiệu quả giữa địa phương với Thanh tra Chính phủ và Trụ sở Tiếp công dân Trung ương.

Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Dương Quốc Huy kết luận buổi làm việc. Ảnh: Kỳ Đoàn

Ông Dương Quốc Huy nhấn mạnh, thời gian từ nay đến Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng không còn nhiều, trong khi yêu cầu bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn, trật tự xã hội trước, trong và sau Đại hội đặt ra rất cao. Do đó, tỉnh Đồng Tháp cần tiếp tục thực hiện nghiêm các quy định của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo; duy trì tiếp dân định kỳ của người đứng đầu; tăng cường đối thoại, tiếp công dân đột xuất; triển khai đồng bộ tiếp công dân trực tuyến theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ; sử dụng hiệu quả Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, xử lý đơn và giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Phó Tổng Thanh tra Chính phủ cũng yêu cầu tỉnh tiếp tục theo dõi, lập danh sách các vụ việc khiếu kiện đông người, phức tạp nằm ngoài các danh sách đã rà soát, tập trung giải quyết dứt điểm; ưu tiên các vụ việc có khả năng kéo về các cơ quan Trung ương hoặc nhà riêng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước; đồng thời có biện pháp bảo đảm ổn định tình hình, không để xảy ra “điểm nóng” gây phức tạp về an ninh, trật tự.

Từ những kết quả và chỉ đạo nêu trên, có thể thấy “sự khác biệt” của Đồng Tháp trong tiếp công dân và xử lý khiếu nại không nằm ở những biện pháp tình thế, mà ở cách làm bền bỉ, có hệ thống, kết hợp chặt chẽ giữa tiếp dân, đối thoại, phân loại vụ việc và giữ nghiêm kỷ cương pháp luật. Chính cách làm này đã giúp địa phương kiểm soát hiệu quả khiếu nại đông người, giữ vững ổn định chính trị – xã hội, tạo nền tảng quan trọng để phục vụ thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.