Học viên nhận giấy chứng nhận hoàn thành Lớp bồi dưỡng nghiệp vụ tiếp công dân, xử lý đơn thư tại Lễ bế giảng. Ảnh: Bùi Bình

Xuất phát từ yêu cầu nâng cao năng lực tiếp công dân trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp

Trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, công tác tiếp công dân, xử lý và giải quyết khiếu nại, tố cáo tại cấp xã đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với người đứng đầu và đội ngũ cán bộ tham mưu. Việc kịp thời trang bị kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ cho cán bộ cơ sở vì vậy có ý nghĩa quan trọng, góp phần bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, giữ vững ổn định an ninh, trật tự tại địa phương.

Từ thực tiễn công tác tại cơ sở, nhiều khó khăn đã được các học viên thẳng thắn chia sẻ tại lớp bồi dưỡng. Ông Phạm Tất Minh, Chủ tịch UBND xã Pha Long, tỉnh Lào Cai cho biết: Pha Long là xã biên giới miền núi đặc biệt khó khăn, tiếp giáp với huyện Hà Khẩu, châu Hồng Hà, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc). Do điều kiện kinh tế – xã hội còn nhiều hạn chế, trên địa bàn xã không phát sinh nhiều đơn thư kiến nghị, khiếu nại, tố cáo.

Ông Phạm Tất Minh, Chủ tịch UBND xã Pha Long chỉ đạo thực hiện công tác tiếp công dân tại cơ sở. Ảnh: Bùi Bình

Tuy nhiên, kể từ khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (từ ngày 1/7/2025), công tác tiếp công dân tại xã được quan tâm thực hiện bài bản hơn. Chủ tịch UBND xã đã tổ chức tiếp công dân định kỳ vào thứ Năm hằng tuần và tiếp công dân đột xuất 3 lượt, không phát sinh đoàn đông người. Nội dung tiếp công dân chủ yếu liên quan đến cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, xây dựng. Xã đã tiếp nhận 4 đơn đề nghị thuộc các lĩnh vực xây dựng, tranh chấp đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng; các nội dung đều được chỉ đạo giải quyết kịp thời.

Dù số lượng vụ việc không nhiều, song theo ông Minh, khó khăn lớn nhất hiện nay lại nằm ở năng lực tham mưu. Cụ thể, trình độ, kỹ năng của đội ngũ cán bộ tham mưu trong công tác tiếp công dân, xử lý và giải quyết đơn thư còn hạn chế; một số cán bộ chưa nắm vững quy định, quy trình nghiệp vụ, trong khi đây là lĩnh vực đòi hỏi tính chính xác, chặt chẽ và kỹ năng xử lý tình huống cao.

Lý giải nguyên nhân, ông Minh cho rằng, trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cấp xã không có cơ quan thanh tra; nhiệm vụ tham mưu về tiếp công dân, xử lý, giải quyết đơn thư hiện được giao cho Văn phòng UBND và HĐND xã. Trong khi đó, nhiều cán bộ được điều động công tác tại UBND xã chưa từng trực tiếp tham mưu nội dung này, dẫn đến không tránh khỏi lúng túng trong quá trình thực hiện.

Bồi dưỡng sát thực tiễn, tháo gỡ vướng mắc ngay tại cơ sở

Từ những khó khăn nêu trên, việc tổ chức lớp bồi dưỡng nghiệp vụ tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo K01 được các địa phương đánh giá là rất kịp thời và thiết thực. Theo Chủ tịch UBND xã Pha Long, thông qua lớp học, cán bộ cấp xã đã được bổ sung kiến thức, kinh nghiệm; được hướng dẫn cụ thể kỹ năng tiếp công dân, xử lý, giải quyết đơn thư, đặc biệt là xử lý các tình huống phức tạp theo hướng “cầm tay chỉ việc”.

Không chỉ dừng lại ở lý thuyết, lớp bồi dưỡng còn tạo điều kiện để học viên trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn từ các cấp, các địa phương; tiếp cận những mô hình, cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả trong công tác tiếp công dân, xử lý và giải quyết khiếu nại, tố cáo, qua đó nâng cao khả năng vận dụng vào thực tiễn công tác tại cơ sở.

Theo giảng viên trực tiếp truyền đạt, một trong những vướng mắc phổ biến hiện nay trong công tác tiếp công dân ở cơ sở là sự lúng túng trong việc phân định trách nhiệm của người đứng đầu. Ngay tại lớp bồi dưỡng, các căn cứ pháp lý, quy định cụ thể đã được hệ thống hóa, trang bị đầy đủ cho Chủ tịch UBND cấp xã, đi kèm với việc hướng dẫn, tập huấn kỹ năng xử lý trong từng tình huống cụ thể. Qua đó, ý thức trách nhiệm tiếp công dân của người đứng đầu được nâng lên rõ rệt.

Học viên tham gia lớp bồi dưỡng nghiệp vụ tiếp công dân, xử lý đơn thư với tinh thần nghiêm túc, trách nhiệm. Ảnh: Bùi Bình

Đánh giá về tinh thần học tập của học viên, ông Hoàng Văn Thưởng, Chủ nhiệm lớp bồi dưỡng cho biết: Ban tổ chức ghi nhận ý thức, trách nhiệm và việc chấp hành nghiêm nội quy lớp học của học viên. Các học viên tập trung lắng nghe, chủ động trao đổi, thảo luận, phản ánh những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn công tác tại cơ sở, qua đó góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo trên địa bàn tỉnh trong thời gian tới.

Theo Thanh tra tỉnh Lào Cai, trong 3 ngày (từ 5/2 đến 7/2), Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND cấp xã và cán bộ trực tiếp làm công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo đã được bồi dưỡng nhiều chuyên đề thiết thực, chất lượng. Hàng trăm câu hỏi, vấn đề cụ thể của học viên đã được các chuyên gia, giảng viên giàu kinh nghiệm của Trường Cán bộ Thanh tra trực tiếp giải đáp, hướng dẫn.

Đáng chú ý, nhiều nội dung khó, vướng mắc tiếp tục được Trường Cán bộ Thanh tra ghi nhận, tổng hợp để lựa chọn hình thức giải đáp phù hợp sau khi kết thúc lớp bồi dưỡng, góp phần hỗ trợ lâu dài cho công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo tại cơ sở.

Có thể khẳng định, vượt ra khỏi khuôn khổ của một lớp tập huấn thông thường, Lớp bồi dưỡng nghiệp vụ tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo K01 đã thực sự trở thành khóa bồi dưỡng nghiệp vụ “thực chiến”. Qua đó, giúp đội ngũ lãnh đạo, cán bộ tiếp công dân cấp xã, đặc biệt là Chủ tịch UBND cấp xã, có thể áp dụng hiệu quả ngay vào công việc hằng ngày.

Lãnh đạo Thanh tra tỉnh Lào Cai phát biểu tại Lễ bế giảng lớp bồi dưỡng nghiệp vụ. Ảnh: Bùi Bình

Tại lễ bế giảng, lãnh đạo Thanh tra tỉnh Lào Cai trân trọng cảm ơn sự quan tâm, chỉ đạo của Thanh tra Chính phủ, UBND tỉnh; sự phối hợp chặt chẽ của Trường Cán bộ Thanh tra trong công tác đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ. Tin tưởng sau lớp học, công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo trên địa bàn tỉnh Lào Cai sẽ có nhiều chuyển biến tích cực, Thanh tra tỉnh sẽ tiếp tục phối hợp tổ chức các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ tiếp theo, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong tình hình mới.