Dự thảo thông tư mới của Bộ Quốc phòng bổ sung quy định về tổ chức tiếp công dân trực tuyến, góp phần hiện đại hóa hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo trong toàn quân. Đồ họa: Dương Nguyễn

Triển khai tiếp công dân trực tuyến và bảo đảm nguồn lực

Luật số 136/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo đã mở rộng hình thức tiếp công dân, chính thức bổ sung việc tiếp công dân trực tuyến bên cạnh hình thức tiếp công dân trực tiếp truyền thống. Để cụ thể hóa quy định này, dự thảo thông tư mới của Bộ Quốc phòng đã bổ sung Điều 8, quy định về yêu cầu đối với tổ chức, đối tượng và thành phần tiếp công dân trực tuyến.

Việc áp dụng phương thức trực tuyến làm phát sinh những yêu cầu mới về thiết bị, nguồn lực và tài chính. Do đó, dự thảo quy định các trụ sở và địa điểm tiếp công dân phải được trang bị các cơ sở vật chất kỹ thuật như thiết bị ghi âm, ghi hình, camera, hệ thống lưu trữ và bảo mật dữ liệu điện tử.

Hệ thống máy tính phải được trang bị đồng bộ, có kết nối mạng internet và mạng truyền số liệu quân sự. Việc triển khai công tác tiếp dân trực tuyến góp phần cắt giảm chi phí và đơn giản hóa thủ tục hành chính cho người dân cũng như các cơ quan giải quyết khiếu nại.

Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu triển khai, việc tổ chức tiếp công dân theo mô hình mới cũng đặt ra yêu cầu bổ sung nguồn lực tài chính để đầu tư, nâng cấp hạ tầng kỹ thuật và bảo đảm an toàn, bảo mật dữ liệu. Theo đó, Cục Tài chính - Bộ Quốc phòng được giao chủ trì, phối hợp với Thanh tra Bộ Quốc phòng xây dựng phương án phân bổ ngân sách, bảo đảm kinh phí phục vụ hoạt động tiếp công dân bằng cả hình thức trực tiếp và trực tuyến trong toàn quân.

Ngoài ra, dự thảo thông tư mới vẫn duy trì các chính sách, chế độ bồi dưỡng theo quy định đối với cán bộ thực hiện nhiệm vụ tại nơi tiếp công dân, cùng với các lực lượng phối hợp đảm bảo an ninh, y tế.

Phân cấp trụ sở và địa điểm tiếp công dân

Theo dự thảo thông tư, hệ thống tiếp công dân trong toàn quân sẽ được tổ chức theo hai hình thức, gồm “Trụ sở tiếp công dân” và “Địa điểm tiếp công dân”. Việc điều chỉnh này được thực hiện trên cơ sở Quyết định số 4150/QĐ-BQP về sắp xếp lại hệ thống cơ quan thanh tra quốc phòng còn 2 cấp, đồng thời đáp ứng yêu cầu triển khai hình thức tiếp công dân trực tuyến trong tình hình mới.

Theo dự thảo, Trụ sở Tiếp công dân Bộ Quốc phòng đặt tại Hà Nội sẽ là nơi tiếp công dân của Quân ủy Trung ương, thủ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ Tổng Tham mưu, Tổng cục Chính trị, Ủy ban Kiểm tra Quân ủy Trung ương, Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật, Cục Quân lực/Bộ Tổng Tham mưu và Cục Cán bộ, Cục Chính sách - Xã hội, Cục Tuyên huấn/Tổng cục Chính trị.

Bên cạnh đó, trụ sở tiếp công dân cũng được bố trí tại các quân khu và Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, do cơ quan thanh tra cùng cấp quản lý, vận hành và bố trí cán bộ chuyên trách thực hiện nhiệm vụ. Theo yêu cầu của dự thảo, các trụ sở tiếp công dân phải được bố trí khu vực riêng, bảo đảm đầy đủ trang thiết bị phục vụ cả hình thức tiếp công dân trực tiếp và trực tuyến như hệ thống ghi âm, ghi hình, camera giám sát, máy tính kết nối internet và mạng truyền số liệu quân sự.

Đồ họa: Dương Nguyễn

Đối với "địa điểm tiếp công dân", tại dự thảo, quy định được áp dụng cho các cơ quan, đơn vị không có cơ quan thanh tra. Cụ thể, đối với các cơ quan, đơn vị không có cơ quan thanh tra, dự thảo quy định bố trí địa điểm tiếp công dân riêng, đảm bảo các điều kiện vật chất theo quy định để duy trì hoạt động tiếp công dân thường xuyên.

Việc quản lý, duy trì hoạt động tiếp công dân tại đây sẽ do cơ quan chính trị (trợ lý chính trị) đảm nhiệm. Các cơ quan, đơn vị có nhiệm vụ tiếp công dân bố trí cán bộ hoặc nhân viên kiêm nhiệm thực hiện tiếp công dân.

Dự thảo cũng chỉ rõ, tại các đơn vị cơ sở như sư đoàn, lữ đoàn, trung đoàn và tương đương, đồn biên phòng Hải đội Biên phòng, Hải đội Cảnh sát biển đóng quân độc lập, địa điểm tiếp công dân được bố trí gần khu vực trực ban. Khu vực tiếp dân phải niêm yết công khai nội quy, lịch tiếp công dân, sổ theo dõi và đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của cấp ủy, chỉ huy đơn vị.

Riêng các cơ quan tư pháp trong quân đội như tòa án quân sự, viện kiểm sát quân sự, cơ quan điều tra hình sự và thi hành án các cấp trong quân đội, sẽ tổ chức địa điểm tiếp công dân theo quy định pháp luật và quy chế riêng của ngành.

Trách nhiệm của người đứng đầu và quy định về việc từ chối tiếp công dân

Dự thảo thông tư quy định chi tiết trách nhiệm tiếp công dân của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị. Cụ thể, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng chịu trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức công tác tiếp công dân của bộ và thực hiện tiếp công dân định kỳ hoặc đột xuất theo quy định của Luật Tiếp công dân.

Người đứng đầu cơ quan, đơn vị từ cấp trung đoàn và tương đương trở lên lãnh đạo, phân công phụ trách công tác tiếp dân, đôn đốc các cơ quan chức năng tiếp nhận và giải quyết khiếu nại, tố cáo. Về tần suất tiếp công dân, theo dự thảo, thủ trưởng cấp trực thuộc Bộ Quốc phòng sẽ trực tiếp tiếp công dân ít nhất 1 ngày trong một tháng, trong khi chỉ huy các cấp còn lại sẽ thực hiện việc này ít nhất 2 ngày mỗi tháng.

Đồng thời, dự thảo thông tư mới bổ sung quy định cụ thể tại Điều 15 về việc từ chối tiếp công dân, bám sát các tiêu chí của Luật Tiếp công dân và nghị định hướng dẫn của Chính phủ.

Theo dự thảo, đối với các vụ việc đã được giải quyết đúng pháp luật nhưng công dân vẫn cố tình khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh phức tạp, kéo dài, Thanh tra Bộ Quốc phòng sẽ chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan báo cáo, tham mưu, đề xuất Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ban hành văn bản từ chối. Những quy định này giúp bảo đảm kỷ cương, tiết kiệm nguồn lực và duy trì trật tự tại các cơ quan thực thi pháp luật của quân đội.

Với nhiều điểm đổi mới, dự thảo Thông tư quy định về tiếp công dân trong Bộ Quốc phòng được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng pháp lý đồng bộ, hiện đại và hiệu quả hơn cho công tác tiếp công dân trong quân đội thời gian tới.