Khoảng năm 1978, Nhà nước có chủ trương giải tỏa nhà của một số hộ tại ngã ba Tắc Cậu, thị trấn Minh Lương, huyện Châu Thành (trong đó có nhà đất của gia đình ông Nguyễn Văn Tỵ). Hộ ông Tỵ đã chấp hành di dời đi nơi khác sinh sống.

Đến khoảng năm 1979, bà Nguyễn Thị Mỹ Dân tiếp tục vào sử dụng diện tích đất trên cất nhà ở.

Ngày 4/9/1997, UBND tỉnh Kiên Giang ra Quyết định số 1627/QĐ-UB về việc đầu tư xây dựng mở rộng tuyến đường từ cầu Minh Lương đến ngã ba Tắc Cậu.

Ngày 1/4/1999, UBND huyện Châu Thành ra Quyết định số 93/1999/QĐ-UB về việc giải tỏa không bồi hoàn đối với căn nhà của hộ bà Nguyễn Thị Mỹ Dân. Tuy nhiên, xét hoàn cảnh gia đình bà Dân đang gặp khó khăn về kinh tế, UBND huyện giải quyết trợ cấp cho gia đình 2 triệu đồng để làm chi phí di dời nhà.

Bà Dân không đồng ý, làm đơn khiếu nại đến UBND huyện Châu Thành yêu cầu Nhà nước giải quyết nâng mức trợ cấp lên 5 triệu đồng.

Ngày 10/6/1999, UBND huyện Châu Thành xem xét ra Công văn số 22/CV-UB và ngày 4/9/1999, UBND tỉnh Kiên Giang xem xét ra Quyết định số 1772/QĐ-UB về việc giải quyết không thừa nhận khiếu nại của bà Nguyễn Thị Mỹ Dân.

Do bà Dân không chấp hành di dời nhà, ngày 1/10/1999, UBND huyện Châu Thành ra Quyết định số 312/1999/QĐ-UB về việc cưỡng chế, buộc bà Nguyễn Thị Mỹ Dân tháo dỡ nhà, giao đất cho Nhà nước sử dụng. Từ đó, bà Dân chuyển gia đình về tổ 3, khu phố Minh Long, thị trấn Minh Lương, huyện Châu Thành, sinh sống cho đến nay.

Năm 2011, ông Đái Từ Minh (là hộ sử dụng đất phía sau đất của hộ bà Nguyễn Thị Mỹ Dân bị giải tỏa năm 1999) làm đơn gửi đến UBND huyện Châu Thành xin được giao diện tích 64,1m² đất giáp ranh phía trước là đất công cộng do Nhà nước quản lý.

Ngày 12/5/2011, UBND huyện Châu Thành ra Quyết định số 561/2011/QĐ-UBND về việc giao diện tích đất 64,1m² cho ông Đái Từ Minh có thu tiền sử dụng đất. Ông Minh đã nộp tiền sử dụng đất.

Khi ông Minh tiến hành xây dựng nhà thì bà Nguyễn Thị Mỹ Dân ngăn cản và làm đơn khiếu nại gửi đến UBND huyện Châu Thành, cho rằng, diện tích đất ông Minh được giao nêu trên là đất của gia đình bà bị Nhà nước giải tỏa sử dụng làm hành lang bảo vệ an toàn công trình giao thông vào năm 1999, nay Nhà nước không sử dụng thì trả lại cho gia đình bà.

Ngày 5/7/2011, UBND huyện Châu Thành ra Quyết định số 843/2011/QĐ-UBND điều chỉnh diện tích đất đã giao cho ông Đái Từ Minh, giao lại cho ông Minh với diện tích là 30,1m² (phần đất này là kênh công cộng trước đây). Diện tích đất còn lại 34m² là đất hành lang bảo vệ an toàn công trình giao thông, không giao cho ông Minh. (Diện tích đất này là đất của các hộ bị giải tỏa vào năm 1999, trong đó có diện tích đất của bà Nguyễn Thị Mỹ Dân là 25,83m²).

Ngày 9/12/2011, Chủ tịch UBND huyện Châu Thành xem xét ra Quyết định số 3921/QĐ-UBND về việc giải quyết không thừa nhận khiếu nại của bà Nguyễn Thị Mỹ Dân.

Bà Dân không đồng ý, làm đơn khiếu nại đến UBND tỉnh tiếp tục yêu cầu trả lại diện tích đất 63,63m² để bà sử dụng và cho rằng, diện tích đất 30,1m² UBND huyện Châu Thành giao cho ông Minh có 1 phần là đất cũ của gia đình bà.

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh, trong các ngày 28/11/2012 và ngày 9/1/2013, Thanh tra tỉnh Kiên Giang đã phối hợp với UBND huyện Châu Thành tổ chức đối thoại, giải thích chính sách, pháp luật với bà Nguyễn Thị Mỹ Dân, khẳng định việc Nhà nước mở rộng tuyến đường giao thông, giải tỏa nhà đất 63,63m² của bà Dân vào năm 1999 là đúng quy định của pháp luật. Tại thời điểm giải tỏa, Nhà nước có xem xét hỗ trợ cho gia đình bà Dân số tiền 2 triệu đồng là phù hợp nhưng hộ bà Dân không đồng ý nhận tiền. Về hướng giải quyết, Nhà nước sẽ vận động để hỗ trợ cho bà Dân số tiền 150 triệu đồng hoặc giao cấp cho bà Dân 1 nền đất ở diện tích 80m² tại khu vực quy hoạch xây dựng khu dân cư huyện Châu Thành trên địa bàn xã Vĩnh Hòa Hiệp không thu tiền sử dụng đất.

Tuy nhiên, bà Dân không đồng ý với hướng giải quyết nêu trên.

Trên cơ sở kết quả thẩm tra, xác minh của Thanh tra tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang Lê Văn Thi kết luận: Việc UBND huyện Châu Thành không thừa nhận khiếu nại yêu cầu trả lại diện tích đất 63,63m² của bà Nguyễn Thị Mỹ Dân là đúng quy định tại khoản 2 Điều 10 Luật Đất đai năm 2003 vì diện tích đất này đã được giao theo quy định của Nhà nước cho người khác sử dụng trong quá trình thực hiện chính sách đất đai của Nhà nước.

Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang khẳng định: Việc bà Dân khiếu nại trình bày nêu trên là không phù hợp vì kết quả kiểm tra, xác minh và giám định về địa chất, diện tích đất 30,1m² giao cho ông Đái Từ Minh trước đây là đất kênh công cộng, không nằm trong diện tích đất cũ của gia đình bà Dân bị Nhà nước giải tỏa vào năm 1999. Do đó, vấn đề khiếu nại của bà Nguyễn Thị Mỹ Dân là không có cơ sở để giải quyết.

Tuy nhiên, xét quá trình sử dụng diện tích đất 63,63m² của hộ bà Nguyễn Thị Mỹ Dân; quy định về hành lang bảo vệ an toàn công trình giao thông, hiện trạng có diện tích 25,83m² (trong số 63,63m² đất của hộ bà Dân bị giải tỏa) nằm ngoài hành lang bảo vệ an toàn công trình giao thông và xét nhu cầu sử dụng đất của hộ bà Dân, Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang cho rằng, việc giao lại diện tích đất 25,83m² cho hộ bà Dân là phù hợp.

Căn cứ đơn khiếu nại của bà Nguyễn Thị Mỹ Dân; xét hồ sơ thẩm tra, xác minh, kết luận, kiến nghị của Thanh tra tỉnh và Biên bản số 17/BB-TTVGQKNTC, ngày 13/11/2012 của Tổ Tư vấn giải quyết khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền UBND tỉnh, mới đây, tại Văn bản số 376/QĐ-UBND, Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang Lê Văn Thi đã công nhận Quyết định số 3921/QĐ-UBND, ngày 9/12/2011 của Chủ tịch UBND huyện Châu Thành là đúng quy định của pháp luật về đất đai.

Không thừa nhận khiếu nại yêu cầu trả lại đất của bà Nguyễn Thị Mỹ Dân, Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang giao UBND huyện Châu Thành lập thủ tục giao diện tích đất 25,83m² (nằm ngoài hành lang bảo vệ an toàn công trình giao thông) cho hộ bà Nguyễn Thị Mỹ Dân sử dụng theo quy định của pháp luật về đất đai (có sơ đồ vị trí kèm theo).

Đây là quyết định giải quyết khiếu nại lần 2 thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang. Trường hợp bà Nguyễn Thị Mỹ Dân không đồng ý với Quyết định số 376/QĐ-UBND thì có quyền khởi kiện vụ án hành chính tại tòa án theo quy định của pháp luật hiện hành.

Minh Đăng