(Thanh tra)- Dân khiếu nại chính sách giải phóng mặt bằng (GPMB) Dự án đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng đoạn qua huyện Ân Thi (Hưng Yên), ngay lập tức tiền đền bù bị hạ xuống hàng chục triệu đồng, hàng nghìn m2 đất sử dụng hợp pháp từ nhiều năm nay của người dân bỗng dưng biến thành đất lấn chiếm và không được đền bù; cùng loại đất nhưng giá bồi thường khác nhau, chưa kể sự bao che cho những sai phạm của cán bộ xã đang khiến người dân ở địa phương rất bức xúc…
"Khiếu nại nhiều sẽ bị giảm tiền đền bù"
Đó là bức xúc của ông Nguyễn Nghiêm (xã Đào Dương, huyện Ân Thi) khi nói về cách làm của Ban Bồi thường GPMB huyện Ân Thi. Ông Nghiêm nói: "Đầu tiên, Ban Bồi thường GPMB huyện Ân Thi bồi thường cho gia đình tôi 171 triệu đồng, tương đương với hơn 600m2 đất thổ cư trong diện GPMB. Trong đó, Ban Bồi thường cho rằng gia đình tôi có 250m2 đất lấn chiếm. Tôi kiến nghị “gia đình tôi không lấn chiếm đất của ai” và đề nghị làm rõ. Không chỉ ra được, thay vào đó, họ tự nâng diện tích đất lấn chiếm của gia đình tôi lên 375m2, giảm tiền đền bù xuống còn 83 triệu đồng”. Ngoài ra, ông Nghiêm còn cho biết, cùng là đất thổ cư, nhưng gia đình được bồi thường 2 giá khác nhau: 61.000 đồng/m2 và 73.000 đồng/m2.
Trường hợp của ông Nguyễn Khắc Đống, xã Vân Du: Năm 1989, ông mua một mảnh đất để làm nhà, ở ổn định từ đó đến nay. Theo bản đồ năm 1993, diện tích đất gia đình là 607m2. Năm 2005, vợ chồng ông chia cho 2 con trai mỗi người 200m2, còn lại 207m2 vợ chồng ông sử dụng. Thủ tục chia đất cho 2 con đã được ông Bùi Tất Thắng, cán bộ địa chính và Chủ tịch xã Vân Du Lê Quang Hải xác nhận sang tên. Khi Ban Bồi thường GPMB huyện Ân Thi đến kiểm đếm, đo đạc đất của gia đình ông thì diện tích thực tế là 780m2, đều nằm trong diện GPMB, nhưng phương án bồi thường lại chỉ tính cho gia đình 200m2 đất thổ cư với giá 700.000 đồng/m2. Diện tích còn lại là 580m2, họ chỉ tính hỗ trợ công tôn tạo 70.000 đồng/m2 và gia đình ông được mua 1 suất đất tái định cư 200m2. Ông Đống cho rằng, cách tính như thế khiến gia đình phải chịu nhiều thiệt thòi.
Cùng cảnh ngộ với ông Đống còn có nhiều hộ gia đình khác như: Nguyễn Đình Đỏ, Nguyễn Huy Bình, Đào Ngọc Huấn, Đặng Thị Ngà… đều sử dụng diện tích từ 500 - 700m2, nhưng khi bị thu hồi cũng chỉ tính giá bồi thường cho 200m2 đất.
Nhiều sai phạm chưa được làm rõ
Ông Giang Phúc Thanh, thôn Nhuệ Giang, xã Đào Dương tố cáo: Từ năm 1994 - 1997, chính quyền xã Đào Dương đã thu thuế đất sai quy định của Nhà nước. Cụ thể, Nhà nước quy định thu 4,3 kg thóc/100m2, nhưng xã tự áp đặt 3 mức thu thuế đất khác nhau: Mức 1 là 12.800 đồng/100m2, mức 2 thu 5 kg thóc/100m2, mức 3 thu 10 kg thóc/100m2. Việc thu thuế cao hơn nhiều so với quy định của Nhà nước đã khiến bà con nông dân xã Đào Dương “thiệt đơn, thiệt kép”. Khi người dân phát hiện và khiếu kiện gay gắt thì chính quyền xã mới hoàn trả tiền cho dân, nhưng đến thời điểm này vẫn chưa trả hết.
Ở một diễn biến khác, ngày 9/4/2011, UBND xã Đào Dương xác nhận phương án hỗ trợ cây cối, đất vượt lập, GPMB phục vụ đấu giá đất ở tại ao họ Bùi thôn Đào Xá cho hộ ông Bùi Văn Đống là có 41 cây đu đủ, 280m2 đất (thực tế hộ ông Đống chỉ có 4 cây đu đủ và 28m2 đất vượt lập)… Ông Thanh đã có đơn kiến nghị gửi lên cấp ủy, chính quyền xã Đào Dương. Ngày 25/7/2011, UBND xã Đào Dương đã có văn bản trả lời kiến nghị cho rằng: “Cán bộ chuyên môn lập phương án hỗ trợ hoa màu, cây cối, đất vượt lập gửi đến các hộ gia đình thì xảy ra nhầm lẫn như đơn đã nêu. Ngay sau khi phát hiện ra nhầm lẫn trên, UBND xã đã chỉ đạo cho thu hồi phương án trên… ; nhắc nhở, chấn chỉnh cán bộ chuyên môn trong việc thực hiện nhiệm vụ bảo đảm chính xác...”. Tuy nhiên, ông Thanh cho rằng: “Những hành vi sai phạm trên cũng như văn bản trả lời của UBND xã mang tính ngụy biện cho hành vi tiêu cực”.
Ông Phạm Văn Định, xã Đào Dương đưa ra những nghi vấn có cơ sở về việc làm thất thoát tiền của Nhà nước. Cụ thể, tại Quyết định số 1654 ngày 28/8/2008 của UBND tỉnh Hưng Yên thu hồi tổng số đất các loại ở xã Đào Dương là 197.931m2, nhưng Quyết định số 5097/QĐ-UB ngày 9/10/2008 của UBND huyện Ân Thi ban hành sau đó lại phê duyệt phương án bồi thường về đất cho dân với tổng số 190.643m2, hụt đi 7.288m2. Ông Định đặt câu hỏi: Số tiền bồi thường cho hơn 7.000m2 này đi đâu?
Trao đổi với PV, ông Bùi Đức Hòa, Chủ tịch UBND xã Đào Dương thừa nhận, từ năm 1994 - 1997, UBND xã Đào Dương thu thuế đất sai (thừa khoảng 20 triệu đồng…) của người dân. “Chúng tôi đã trả lại hết tiền cho dân rồi”, ông Hòa khẳng định. Nhưng khi PV yêu cầu ông đưa ra căn cứ chứng minh việc này thì ông Hòa lại lảng sang câu chuyện khác. Đề cập việc dân có đơn khiếu kiện, ông Hòa lớn tiếng: "Người dân trong xã kiện huyện chán rồi quay ra kiện tôi…!".
Khi PV hỏi có chuyện nhầm lẫn khi lập phương án hỗ trợ hoa màu, cây cối, đất vượt lập như người dân đã nêu thì ông Chủ tịch xã văng tục: “Chẳng có nhầm lẫn cái đ… gì cả… Nhưng cán bộ địa chính có đánh nhầm 28m2 thành 280m2, cái đấy là có. Đây là nhầm lẫn dự thảo phương án để công khai bồi thường, chứ không phải phương án đó là trả tiền…”.
Đề nghị UBND tỉnh Hưng Yên, UBND huyện Ân Thi sớm xem xét, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của người dân nơi đây theo đúng chính sách, pháp luật.
Bài, ảnh: Đinh Lê
