Bà Trần Thị Liên đang trình bày vụ việc khiếu nại với PV Báo Thanh tra

>> Kỳ I: Quân đội trả nhà, chính quyền găm giữ
>> Kỳ II: Nhà của bà Liên… bị cho là của ngụy
>> Kỳ III: “Khuất tất” sau báo cáo của Bộ Xây dựng?
>> Kỳ IV: Cơ quan chức năng quay lưng trước sự thật? 
>> Thanh tra Chính phủ yêu cầu tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu báo cáo vụ việc 

Tuy nhiên trước đó, ngày 16/7/2012, Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Lập đã có báo cáo với Tổ công tác, cho rằng việc giải quyết khiếu nại xin lại căn nhà của bà Liên là “đúng trình tự” và Bộ Xây dựng đã có quyết định cuối cùng. Báo cáo của Sở Xây dựng hầu như bỏ qua những lập luận và chứng cứ quan trọng có lợi cho bà Liên.

Ngày 16/11/1992, Tổ dân phố 2 phường 5, TP. Vũng Tàu đã tổ chức cuộc họp xác minh căn nhà 102 Trần Phú, ngày 30/5/2006 UBND phường 5 cũng có báo cáo xác minh nguồn gốc căn nhà. Tại biên bản cuộc họp, các ý kiến thống nhất: “Căn nhà 102 Trần Phú TP. Vũng Tàu là của bà Liên xây trên đất tự khai thác từ năm 1972 và đã cho bộ đội mượn, bà còn đồng đề nghị trả lại căn nhà cho bà Liên”. Còn báo cáo của UBND phường nêu: Căn nhà của bà Liên sau khi cho đơn vị bộ đội mượn, đã diễn ra quá trình cho thuê, trên cơ sở thủ tục đều không có căn cứ pháp lý. Quan điểm của UBND phường là đề nghị xem xét trả lại nhà cho bà Liên theo quy định tại Điều 4 Nghị quyết số 755 của Ủy thường vụ Quốc hội. Vậy nhưng, báo cáo ngày 16/7/2012 với Tổ công tác, Sở xây dựng cho rằng: Theo biên bản ngày 16/11/1992, các ý kiến không thống nhất, có ý kiến cho rằng nhà Lưu Yểm, do đó ý kiến tham khảo của người dân tổ dân phố là không có cơ sở. Phải chăng, báo cáo vừa nêu của Sở Xây dựng là “coi thường tính đúng đắn” cuộc họp của tổ dân phố, và cả báo cáo của chính quyền phường sở tại? 

Ngày 16/5/1993, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 209 Dương Hùng Tiến ký Giấy trao trả nhà cho bà Liên trên cơ sở xác nhận mượn nhà của nguyên Trung đoàn trưởng Trung đoàn 209. Ngày 1/8/2007, Trung đoàn 209 có Công văn 157/CV gửi Tỉnh ủy, HĐND, UBND, các cơ quan chức năng, đề nghị trả nhà 102 Trần Phú cho bà Liên. Thực tế, ngày 14/10/2008, đại diện Sở Xây dựng đã gặp nguyên Trung đoàn trưởng Trung đoàn 209 Vũ Ngọc Ính để xác minh căn nhà 102 Trần Phú. Tuy nhiên báo cáo với Tổ công tác ngày 16/7/2012, Sở xây dựng cho rằng, “theo lưu trữ, không có tài liệu nào thể hiện Trung đoàn 209 mượn nhà của bà Liên”. Thế nhưng, ngày 24/10/2008, ông Vũ Ngọc Ính đã có Đơn gửi UBND tỉnh BR-VT tố cáo: Ngày 14/10/2008 Sở Xây dựng có đến nhà tôi xác minh nhà 102 Trần Phú TP. Vũng Tàu của bà Liên, nhưng về báo cáo sai sự thật để lấy nhà này. 

Trong thời gian bà Liên trở lại Sông Bé và đi tìm đơn vị bộ đội, ngày 1/6/1982, UBND đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo ra Quyết định 330/UB tạm giao căn nhà 120 (cũ) Trần Phú cho UBND tỉnh Tiền Giang làm nhà nghỉ. Quyết định của đặc khu căn cứ công văn của tỉnh Tiền Giang: “Có trường hợp bà Trương Thị Mỹ sinh quán tại Mỹ Tho thời chế độ cũ xây “ngôi nhà bốn căn có lầu” tại Vũng Tàu muốn hiến, nên UBND đặc khu giao căn nhà cho UBND tỉnh Tiền Giang. Sau Quyết định này, ngày 11/8/1989, Văn phòng UBND tỉnh Tiền Giang đã ký hợp đồng cho Công ty Nông sản đặc khu thuê, Công ty này lại cho tư nhân thuê lại. Tuy nhiên, căn nhà 102 Trần Phú hiện chưa bao giờ “bốn căn có lầu” và đến nay không có một mẩu giấy chứng minh bà Mỹ nào đó có nhà tại TP. Vũng Tàu. Có lẽ, nếu cứ cho rằng việc quản lý căn nhà vừa nêu là do bà Mỹ hiến là đuối lý nên (khác với trước đây) trong báo cáo ngày 16/7/2012 với Tổ công tác, Sở Xây dựng BR - VT không còn đưa bà Mỹ nào đó ra làm căn cứ nữa. 

Tranh chấp căn nhà giữa bà Liên và chính quyền xảy ra từ năm 1982, nhưng đến năm 2006, Sở Xây dựng mới trưng ra Phiếu kiểm kê có ghi tên Đại tá ngụy Lưu Yểm tại địa chỉ vừa nêu ngày 18/6/1976 và cho rằng, căn nhà trên “đã thuộc diện quản lý” từ năm 1975. Nhưng sau khi xác minh, ngày 4/8/2008 Công an tỉnh BR-VT đã có báo cáo “Đại tá Ngụy Lưu Yểm sinh ngày 11/11/2008 tại Bạc Liêu có vợ Nguyễn Thị Cẩn, trước 30/4/1975 ở tại địa chỉ 245 Nguyễn Biểu Chợ Lớn Sài Gòn, đến ngày 2/10/1974 là Tỉnh trưởng Biên Hòa, qua xác minh sau 30/4/1975 không ai có tên Lưu Yểm ở địa chỉ trên”. Đồng thời, ngày 25/6/2010 Cục công nghệ thông tin Chi nhánh phía Nam cũng có văn bản xác nhận: Đã tìm sổ địa bộ và bản đồ thị xã Vũng Tàu trước đây, không có tên Lưu Yểm đứng bộ. Thế nhưng, những kết quả xác minh vừa nêu của cơ quan Công an, và của Cục công nghệ thông tin không thấy Sở Xây dựng tỉnh BR-VT nêu trong báo cáo ngày 16/7/2012 với Tổ công tác của Tổng Thanh tra Chính phủ. 

Qua tham mưu của Sở Xây dựng, UBND tỉnh BR-VT đã có Quyết định 362/QĐ “Tiếp tục quản lý căn nhà không trả lại cho bà Liên” vì “bà Liên không có giấy tờ chứng minh chủ sở hữu”. Cũng theo báo cáo, sau quyết định của tỉnh BR-VT, Bộ Xây dựng đã có Quyết định 1762/QĐ bác đơn khiếu nại của bà Liên. Thế nhưng, căn nhà 102 Trần Phú “được đưa vào diện quản lý” từ năm 1982 là trên cơ sở văn bản của UBND tỉnh Tiền Giang với nội dung “bà Trương Thị Mỹ có nhà” muốn hiến, tuy nhiên sự thật không có bà Mỹ nào đó có nhà ở Vũng Tàu. Vì thế nếu UBND tỉnh BR-VT căn cứ vào đó để “tiếp tục quản lý” căn nhà 102 Trần Phú của bà Liên là không có cơ sở pháp lý. Thực tế, bên cạnh biên bản xác nhận của người dân địa phương và văn bản đề nghị trả nhà của đơn vị quân đội, nhà đất của bà Liên đã được Đội thuế phường 5 TP. Vũng Tàu xác nhận: Hộ bà Trần Thị Liên tại 102 Trần Phú, đã có các biên lai nộp thuế nhà đất từ năm 1993 đến năm 2011 cho diện tích 280m² đất ở và 634m² đất nông nghiệp” vào ngày 6/6/2012, kèm theo xác nhận của chính quyền địa phương. 

Dư luận băn khoăn, trong vụ việc này, đâu là sự thật? Ai mới là chủ sở hữu căn nhà 102 Trần Phú? Hiện nếu cho rằng, nhà do Nhà nước quản lý thì mọi chứng cứ đều cho thấy không thuyết phục. Bới lẽ: 1/Trong quá trình giải quyết khiếu nại căn nhà 102 Trần Phú của bà Liên, cơ quan chức năng đã tham mưu cho UBND tỉnh BR - VT cho đó là “nhà của bà Mỹ” và “nhà của Đại tá ngụy Lưu Yểm”. Đến nay cả 2 trường hợp vừa nêu đều không có thật, vậy căn nhà 102 Trần Phú còn lại là của ai? 2/Lý do nào căn nhà 102 Trần Phú của bà Liên bị đưa vào “diện Nhà nước quản lý” rồi cho tư nhân thuê, trong khi ngày 6/6/2012 Đội thuế phường 5 TP. Vũng Tàu xác nhận: Hộ bà Trần Thị Liên tại 102 Trần Phú đã nộp thuế nhà đất từ năm 1993 đến năm 2011 cho diện tích 280m² đất ở và 634m² đất nông nghiệp, kèm theo xác nhận của chính quyền địa phương? 

Theo Khoản 4 Điều 50 của Luật Đất đai, các Điều 4 và 7 Nghị quyết 755 của Ủy ban thường vụ Quốc hội, trường hợp nhà đất của bà Liên hoàn toàn có cơ sở pháp lý để giải quyết. Vậy dựa trên cơ sở nào Sở Xây dựng cho rằng, việc bác đơn khiếu nại xin lại căn nhà của bà Liên là đúng quy định của pháp luật?  

Chúng tôi sẽ trở lại khi có tình tiết mới.

Trúc Lâm