Chủ tịch Tập đoàn Besra David seton trả lời báo giới. Ảnh: Ngọc Phó

Theo số liệu thống kê của Cục Thuế tỉnh Quảng Nam, Cty Vàng Phước Sơn và Bồng Miêu hiện đang nợ thuế Nhà nước gần 300 tỷ đồng, trong đó, Vàng Phước Sơn nợ hơn 230 tỷ đồng. Cty này còn nợ các doanh nghiệp và cá nhân trên địa bàn hàng trăm tỷ đồng.

Ông Nguyễn Mạnh Hà, Phó Chủ tịch UBND huyện Phước Sơn, cho biết, qua nắm tình hình, Cty Vàng Phước Sơn hiện đang nợ các khoản ở huyện lên hằng trăm tỷ đồng. Riêng, khoản nợ ngân sách huyện 4 tỷ đồng đóng góp xây dựng cơ sở hạ tầng.

Tập đoàn Besra còn đang nợ các khoản bảo hiểm xã hội gần 9 tỷ đồng, vay của một chi nhánh ngân hàng tại Quảng Nam 5 triệu USD, đến hạn trả nợ chưa thu hồi được.

Tập đoàn Besra đã khai thác xấp xỉ gần 7 tấn vàng xuất khẩu và từng được Bộ Tài chính hủy quyết định truy thu thuế xuất khẩu vàng của hải quan đối với Cty Vàng Phước Sơn và Bồng Miêu trị giá 250 tỷ đồng. Ông chủ của mỏ vàng lớn nhất Việt Nam lại tiếp tục đưa ra yêu sách xin miễn thuế và phí hơn 300 tỷ đồng hiện đang nợ Nhà nước.

Dây chuyền nghiền quặng tại mỏ vàng Bồng Miêu. Ảnh: Ngọc Phó

Lý do được ông David Seton (người Canada), Chủ tịch Tập đoàn Besra đưa ra là do giá vàng thế giới giảm 30% kể từ cuối năm 2012. Việc tăng thuế tài nguyên liên tục và tính tổng trên doanh thu chứ không tính trên lợi nhuận, cộng với thời tiết khí hậu khắc nghiệt, hàm lượng vàng giảm.

Tuy nhiên, theo ông Lương Đình Đường, Cục phó Cục Thuế Quảng Nam: “Cty Vàng Bồng Miêu rất được Nhà nước ưu ái, xuyên suốt từ đầu đến cuối chỉ nộp thuế 3%. Còn, Cty Vàng Phước Sơn phải nộp thuế tài nguyên theo sự điều chỉnh của pháp luật là hiển nhiên mà Cty đã chấp nhận. Do vậy, nói như trên là không đúng. Cty đã cố tình không nộp thuế cho Nhà nước”.

Tình trạng vận chuyển lượng quặng lớn từ Đắk Sa về Bồng Miêu gia công kéo dài trong thời gian qua đã gây hoài nghi lớn về “tráo” vàng Phước Sơn thành vàng Bồng Miêu nhằm hưởng lợi thuế. Bởi vì, sản phẩm vàng ở Phước Sơn phải chịu thuế ban đầu 3%, sau đó tăng dần lên 9 rồi 12% và nay là 15% trong khi vàng Bồng Miêu chỉ chịu thuế suất 3%.
Theo giấy phép thăm dò, trữ lượng vàng tại mỏ vàng Đắk Sa lên đến 7 ngàn tấn nên việc trốn thuế có thể xảy ra vì giữa 2 Cty không hề có hợp đồng vay mượn vàng đã chế xuất.

Trước việc vi phạm nghiêm trọng pháp luật về thuế, Cục Thuế Quảng Nam đã có quyết định vô hiệu hóa hóa đơn và phong tỏa tài khoản ngân hàng của 2 Cty vàng trên thì phía Besra tuyên bố ngừng hoạt động tại mỏ vàng Phước Sơn (ngày 18/7) và mỏ vàng Bồng Miêu (22/7) cho đến khi các biện pháp cưỡng chế thuế bị tháo bỏ, kéo theo là hậu quả của hơn 1 ngàn lao động tại địa phương bị ngưng hợp đồng.

Cục Thuế Quảng Nam đã nhượng bộ vào ngày 24/7 là sẽ hoãn cưỡng chế với điều kiện Besra phải nộp đủ thuế phát sinh và cam kết trả một phần nợ cũ khi hoạt động trở lại, nhưng Besra chỉ đồng ý nộp thuế phát sinh.

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, mỏ vàng Phước Sơn có công suất khai thác 1 ngàn tấn quặng/ngày, tỷ lệ vàng thu hồi từ 92 - 95%. Mỏ vàng Bồng Miêu 500 tấn quặng/ngày, tỷ lệ thu hồi là 88%; nên không thể nói sản xuất - kinh doanh thua lỗ được. Vậy mà, phía Besra lại đưa ra con số bị lỗ 37,9 triệu USD từ năm 2010 đến nay.

Dư luận cho rằng, không thể nhượng bộ trước những yêu sách phi lý của Tập đoàn Besra. Làm như vậy không chỉ nguồn thu ngân sách bị hạn chế mà sẽ mất công bằng đối với các doanh nhiệp nước ngoài và trong nước trong việc chấp hành nghĩa vụ thuế của Nhà nước!

Ngọc Phó