(Thanh tra) - Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng nhấn mạnh yêu cầu kết nối các dịch vụ số, bảo vệ dữ liệu cá nhân và phòng ngừa rủi ro trong thanh toán xuyên biên giới.
Tại hội thảo “Kết nối thông minh - Kiến tạo hệ sinh thái số” ngày 14/10, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) Phạm Tiến Dũng nhấn mạnh vai trò của thanh toán trong việc kết nối các dịch vụ số, đồng thời yêu cầu các ngân hàng, tổ chức cung ứng dịch vụ chú trọng an toàn thông tin, bảo vệ quyền lợi người sử dụng và tăng cường phối hợp phòng, chống gian lận.
Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng cho rằng không thể hình thành bệnh viện thông minh, hệ sinh thái dịch vụ thuế thuận tiện hay các nền tảng đặt vé, du lịch hiệu quả nếu thiếu thanh toán.
Theo Phó Thống đốc, ngành ngân hàng đã đi trước một bước trong nhiều năm qua. Tuy nhiên, giai đoạn tiếp theo đòi hỏi các ngành, lĩnh vực cùng kết nối, tích hợp để hình thành hệ sinh thái đồng bộ, thay vì phát triển những dịch vụ riêng lẻ.
Các ngân hàng và đơn vị cung cấp dịch vụ cần tiếp tục cải thiện trải nghiệm khách hàng, giảm thao tác trong quá trình sử dụng. Việc tự động hóa phải góp phần nâng cao năng suất lao động, giảm chi phí, giúp người dân và doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ thuận tiện hơn với mức phí hợp lý.
Dẫn chứng từ trải nghiệm tại Bệnh viện Bạch Mai, ông Phạm Tiến Dũng cho biết các khâu khám bệnh, tạm ứng, thanh toán viện phí và tiền thuốc đã được tích hợp trên nền tảng thống nhất. Thông tin thanh toán được kết nối với dữ liệu bệnh viện, giúp xác nhận khoản tiền phải trả, ghi nhận giao dịch và hạn chế thanh toán trùng lặp.
Theo Phó Thống đốc, đây là ý nghĩa thực chất của chuyển đổi số, thay vì chỉ đưa giấy tờ lên môi trường điện tử hoặc số hóa những quy trình còn rời rạc. Tương tự, các ứng dụng thuế cần giúp người sử dụng theo dõi số tiền phải nộp, từng kỳ thanh toán và nghĩa vụ còn tồn đọng.
Đặc biệt, ông Phạm Tiến Dũng nhấn mạnh yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng. Các giải pháp thanh toán phải đáp ứng tiêu chuẩn an toàn, bảo mật; khi xảy ra sự cố hoặc phát sinh khiếu nại, các đơn vị liên quan cần phối hợp xử lý nhanh chóng.
“Chuyển đổi số phải đi cùng bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng và phòng, chống các giao dịch bất hợp pháp”, Phó Thống đốc nhấn mạnh.
Đối với thanh toán xuyên biên giới, Phó Thống đốc đề nghị các ngân hàng và tổ chức trung gian thanh toán phát triển mô hình tích hợp xuyên suốt từ đặt hàng, mua hàng, xác nhận dịch vụ đến thanh toán.
Trong đó, Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) cần hỗ trợ các ngân hàng về tiêu chuẩn kỹ thuật và kết nối hệ thống, tạo điều kiện để khách quốc tế đến Việt Nam sử dụng thẻ, mã QR, ví điện tử thuận tiện hơn; đồng thời giúp người Việt Nam tiếp cận những tiện ích tương tự khi ra nước ngoài.
Phó Thống đốc cũng lưu ý, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu và các phương thức kinh doanh mới sẽ tạo thêm cơ hội nhưng đồng thời đặt ra thách thức về an ninh, đặc biệt trước những thủ đoạn ngày càng phức tạp của tội phạm công nghệ.
Làm rõ những rủi ro trong kết nối thanh toán quốc tế, ông Hoàng Minh Tiến, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin (NHNN) cho biết dòng tiền và dữ liệu giao dịch xuyên biên giới phải đi qua nhiều ngân hàng, tổ chức trung gian và hệ thống thanh toán thuộc các quốc gia khác nhau.
Theo ông Tiến, việc liên thông giữa các hệ thống có quy mô lớn và phức tạp. Chỉ một mắt xích nhỏ gặp vấn đề cũng có thể dẫn đến rủi ro nghiêm trọng. Ngoài ra, sự khác biệt về tiêu chuẩn kỹ thuật, quy định xác thực và yêu cầu bảo mật giữa các quốc gia tiếp tục đặt ra thách thức trong quá trình kết nối.
Đại diện NHNN nhấn mạnh cơ quan này đã triển khai chuẩn hóa dữ liệu, chỉ đạo các đơn vị cung cấp dịch vụ thanh toán tuân thủ những tiêu chuẩn an toàn, bảo mật.
Trong đó, Thông tư số 50 ngày 31/10/2024 quy định các yêu cầu bảo đảm an toàn, bảo mật đối với việc xác thực khách hàng khi thực hiện giao dịch trực tuyến. Cơ chế xác thực được thiết lập tương ứng với từng loại giao dịch và mức độ rủi ro.
Đối với phòng ngừa gian lận, ông Hoàng Minh Tiến thông tin NHNN đã kết nối với 21 đơn vị để triển khai giải pháp cảnh báo người dùng khi chuyển tiền đến tài khoản có dấu hiệu nghi ngờ gian lận.
Song song với đó, NHNN phối hợp với Bộ Công an trong công tác phòng, chống lừa đảo, hỗ trợ các ngân hàng phối hợp điều tra những hành vi gian lận trong thanh toán.
Về định hướng thời gian tới, Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng đề nghị các ngân hàng, tổ chức thanh toán, doanh nghiệp công nghệ và cơ quan báo chí tiếp tục phối hợp xây dựng hệ sinh thái số.
Theo Phó Thống đốc, những mô hình thực tiễn được chia sẻ tại hội thảo cần được nghiên cứu, nhân rộng, giúp người dân và doanh nghiệp tiếp cận các dịch vụ thuận tiện hơn. Đồng thời, các đơn vị phải chủ động phát triển giải pháp mới, bảo đảm chuyển đổi số gắn với bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng và phòng, chống giao dịch bất hợp pháp.
