(Thanh tra) - Ngành ngân hàng đẩy mạnh kết nối hạ tầng, tích hợp dịch vụ và tăng cường bảo mật nhằm xây dựng hệ sinh thái thanh toán số an toàn, tiện ích.
Ngày 14/10, tại hội thảo “Kết nối thông minh - Kiến tạo hệ sinh thái số”, đại diện Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), các ngân hàng thương mại và Cục Thuế trao đổi về việc kết nối dịch vụ thanh toán, mở rộng khả năng tiếp cận và ứng dụng dữ liệu trong quản lý thuế.
Ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán, NHNN cho biết, trong kỷ nguyên số, thanh toán không còn là công đoạn cuối của chu kỳ mua bán mà là mạch kết nối hoạt động của nền kinh tế số. Thanh toán số gắn ngân hàng với doanh nghiệp, dịch vụ công với người dân, nhà cung cấp với khách hàng, giúp hoàn tất giao dịch, giảm chi phí.
Theo ông Tuấn, NHNN đang triển khai các giải pháp tập trung vào ba trụ cột: kết nối hạ tầng, kết nối dịch vụ và thiết lập niềm tin số. Với trụ cột đầu tiên, ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán, dịch vụ công và nền tảng kinh tế số cần kết nối theo chuẩn mực chung, bảo đảm quyền lựa chọn của người dùng.
Các giải pháp gồm phát triển giao diện lập trình ứng dụng mở (Open API), nâng cao khả năng tương thích giữa các hệ thống, hạn chế đầu tư trùng lặp và mở rộng thanh toán xuyên biên giới qua mã QR.
Ở trụ cột thứ hai, kết nối dịch vụ phải tạo ra hành trình giao dịch đơn giản cho khách hàng. Hiệu quả được đánh giá bằng giao dịch hoàn tất, thời gian xử lý, chi phí và sự hài lòng của khách hàng.
Trụ cột còn lại là niềm tin số. Ông Tuấn lưu ý hệ sinh thái kết nối càng rộng, rủi ro càng có thể lan truyền nhanh. Các đơn vị cần minh bạch phí, tiếp nhận phản ánh; hướng dẫn người dân kiểm tra người nhận, bảo mật OTP và nhận diện giả mạo.
Từ thực tế cung cấp dịch vụ, bà Phạm Châu Loan, Phó trưởng Phòng Phát triển kênh số và đối tác, Vietcombank cho biết nhu cầu khách hàng không còn dừng ở chuyển tiền, thanh toán mà mở rộng sang nhiều hoạt động thường ngày. Dịch vụ ngân hàng số cần phù hợp từng nhóm người dùng, gồm cả cá nhân kinh doanh hộ gia đình.
Bà Loan cũng cho biết ngân hàng đã triển khai giám sát phòng, chống gian lận và hoạt động truyền thông về an toàn giao dịch. Theo đại diện Vietcombank, an toàn bảo mật là yêu cầu được đặt lên hàng đầu khi phát triển thanh toán số.
Ở khu vực nông thôn, ông Đồng Đức Giang, Giám đốc Trung tâm Thẻ Agribank cho biết ngân hàng mở rộng thanh toán QR tại chợ dân sinh, hỗ trợ hộ kinh doanh tiếp nhận thanh toán mà không phải đầu tư nhiều thiết bị. Hoạt động số hóa thanh toán còn được triển khai trong chuỗi giá trị nông nghiệp, kết nối hợp tác xã, doanh nghiệp và nông dân. Ngân hàng cũng hướng dẫn giao dịch và cảnh báo lừa đảo trên mạng cho người dân nông thôn.
Từ góc độ quản lý thuế, ông Lưu Nguyên Trí, Phó Trưởng ban Công nghệ, chuyển đổi số và tự động hóa, Cục Thuế đánh giá thanh toán số góp phần hiện đại hóa công tác quản lý, nâng cao tính minh bạch và công bằng trong thực hiện nghĩa vụ thuế.
Theo ông Trí, khi được kết nối phù hợp với hóa đơn điện tử, dữ liệu kê khai thuế và thông tin liên quan, dữ liệu thanh toán giúp cơ quan thuế có thêm cơ sở đối chiếu hoạt động kinh doanh, nhận diện chênh lệch cần làm rõ, phát hiện rủi ro kê khai thiếu doanh thu.
Tuy nhiên, ông Trí nhấn mạnh không phải mọi khoản tiền phát sinh trên tài khoản đều là doanh thu chịu thuế. Nghĩa vụ thuế phải được xác định dựa trên bản chất giao dịch, hồ sơ liên quan và quy định pháp luật.
Dữ liệu thanh toán cũng tạo điều kiện chuyển từ quản lý thủ công sang quản lý dựa trên dữ liệu và đánh giá rủi ro. Khi thông tin được thu thập, kết nối, đối chiếu đúng quy định, cơ quan thuế có thể tập trung nguồn lực vào trường hợp cần kiểm tra, xác minh; hạn chế yêu cầu giải trình không cần thiết với người nộp thuế tuân thủ tốt.
Đối với doanh nghiệp và hộ kinh doanh, thanh toán số hỗ trợ quản lý dòng tiền, đối soát doanh thu và thực hiện nghĩa vụ thuế; đồng thời tạo nền tảng tích hợp dịch vụ thuế điện tử vào hoạt động kinh doanh, giảm thời gian và chi phí thực hiện.
Về định hướng thời gian tới, ông Trí cho biết ngành Thuế lấy người nộp thuế làm trung tâm, dữ liệu làm nền tảng, công nghệ làm công cụ và hiệu quả phục vụ làm thước đo. Việc tăng cường minh bạch phải đi đôi với đơn giản hóa thủ tục, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người nộp thuế.
