NHNN mở kênh hoán đổi ngoại tệ 2 tỷ USD. Ảnh: Ngọc Thắng

Ngày 21/9, NHNN thông báo thực hiện hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 7 ngày với các tổ chức tín dụng (TCTD), chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Ngày giá trị của giao dịch là ngày 22/9.

Có thể cung ứng gần 49.000 tỷ đồng trong 7 ngày

Theo phương án được công bố, NHNN thực hiện mua USD giao ngay, bán USD kỳ hạn 7 ngày. Tỷ giá mua giao ngay được ấn định ở mức 24.406 đồng/USD, trong khi tỷ giá bán USD kỳ hạn là 24.412 đồng/USD. Tổng khối lượng ngoại tệ tối đa thực hiện hoán đổi tại phiên can thiệp là 2 tỷ USD.

Về bản chất, các ngân hàng có nguồn USD có thể tạm thời chuyển ngoại tệ cho NHNN để nhận VND phục vụ nhu cầu thanh khoản. Sau 7 ngày, các TCTD hoàn trả VND và nhận lại USD theo tỷ giá đã được xác định ngay từ đầu.

Nếu toàn bộ hạn mức 2 tỷ USD được sử dụng, lượng VND được cung ứng ban đầu tương ứng khoảng 48.812 tỷ đồng. Khi giao dịch đáo hạn, số tiền các ngân hàng cần hoàn trả để nhận lại 2 tỷ USD vào khoảng 48.824 tỷ đồng.

Như vậy, chênh lệch giữa tỷ giá giao ngay và tỷ giá kỳ hạn chỉ ở mức 6 đồng/USD, tương ứng khoảng 12 tỷ đồng nếu toàn bộ hạn mức được sử dụng. Quy đổi theo kỳ hạn 7 ngày, phần chênh lệch này tương đương khoảng 1,28%/năm.

Tuy nhiên, chi phí thực tế còn phụ thuộc vào giá vốn USD của từng TCTD. Với lãi suất USD liên ngân hàng kỳ hạn 1 tuần ở mức khoảng 3,88%/năm vào cuối ngày 18/9, chi phí VND ngầm định qua kênh hoán đổi vào khoảng 5,2%/năm, khá gần mức lãi suất VND kỳ hạn 1 tuần khoảng 4,8%/năm cùng thời điểm.

Điểm đáng chú ý là lượng VND được đưa vào hệ thống thông qua nghiệp vụ này có thời hạn rõ ràng. Sau 7 ngày, VND quay trở lại NHNN, trong khi USD được hoàn trả cho các TCTD. Điều này khác với việc cung ứng thanh khoản kéo dài hoặc một đợt nới lỏng tiền tệ trên diện rộng.

So với lần triển khai công cụ tương tự cuối tháng 6, quy mô hạn mức lần này đã tăng gấp đôi. Ngày 29/6, NHNN chỉ đưa ra hạn mức 1 tỷ USD, với tỷ giá mua giao ngay 23.991 đồng/USD và tỷ giá kỳ hạn 23.997 đồng/USD.

Thời điểm đó, lãi suất VND liên ngân hàng kỳ hạn 1 tuần ở khoảng 7,9%/năm, trong khi chi phí vốn ngầm định qua hoán đổi chỉ quanh 5%/năm. Đến tháng 9, khoảng cách giữa hai kênh vốn đã thu hẹp đáng kể, cho thấy nghiệp vụ lần này không đơn thuần tạo ra nguồn vốn rẻ, mà thiên nhiều hơn về bổ sung thêm một kênh thanh khoản cho hệ thống.

Thêm “van” điều tiết trong bối cảnh tỷ giá, lãi suất biến động

Nghiệp vụ hoán đổi được triển khai trong bối cảnh nhu cầu thanh khoản VND ngắn hạn có dấu hiệu tăng trở lại. Sáng 22/9, tỷ giá trung tâm được NHNN công bố ở mức 25.640 đồng/USD, tăng 3 đồng so với phiên trước. Tại Vietcombank và BIDV, USD được niêm yết quanh mức 25.830 đồng mua vào và 26.210 đồng bán ra.

Ở thị trường liên ngân hàng, số liệu gần nhất cho thấy lãi suất VND qua đêm ở mức khoảng 4,5%/năm, kỳ hạn 1 tuần khoảng 4,8%/năm. Cùng với nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ, NHNN cũng tiếp tục sử dụng thị trường mở để điều tiết thanh khoản hệ thống.

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, cho rằng cần nhìn nghiệp vụ hoán đổi lần này trước hết dưới góc độ một công cụ hỗ trợ thanh khoản VND có thời hạn.

Theo ông Huy, con số 2 tỷ USD là hạn mức tối đa chứ không phải lượng ngoại tệ được đưa ra thị trường. Ngược lại, các ngân hàng chuyển USD cho NHNN để nhận VND, sau đó giao dịch được đảo chiều khi đáo hạn.

“Nếu hạn mức được sử dụng đầy đủ, hệ thống có thể được bổ sung gần 48.812 tỷ đồng trong 7 ngày. Tuy nhiên, quy mô thực tế sẽ phụ thuộc vào nhu cầu vốn và khả năng cân đối nguồn USD của từng TCTD”, ông Huy phân tích.

Theo vị chuyên gia, lợi thế của nghiệp vụ này là các ngân hàng vừa có thêm một nguồn VND ngắn hạn, vừa xác định trước tỷ giá nhận lại USD. Điều này giúp chủ động hơn trong quản trị thanh khoản và trạng thái ngoại tệ, đồng thời có thể giảm bớt áp lực lên lãi suất liên ngân hàng trong những thời điểm nhu cầu vốn tăng.

Ở góc độ điều hành, việc nâng hạn mức hoán đổi từ 1 tỷ USD cuối tháng 6 lên 2 tỷ USD trong tháng 9 cũng mở rộng dư địa can thiệp khi cần thiết. Tuy nhiên, tác động của công cụ không nên chỉ đánh giá qua hạn mức công bố mà cần theo dõi lượng giao dịch thực tế.

Theo ông Huy, trong bối cảnh tỷ giá, lãi suất và thanh khoản cùng có những biến động, việc kết hợp nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ với thị trường mở giúp NHNN có thêm lựa chọn điều tiết ngắn hạn. Quan trọng hơn, cơ chế đảo chiều sau 7 ngày cho phép hỗ trợ thanh khoản nhưng vẫn kiểm soát được thời gian lượng tiền lưu hành trong hệ thống.