Đại biểu Vũ Tiến Lộc

Tránh tạo ra thủ tục kép

Dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi) được xây dựng nhắm tạo môi trường đầu tư thuận lợi, minh bạch hơn nữa để huy động có hiệu quả nguồn vốn đầu tư trong nước và đầu tư nước ngoài; đồng thời, tạo bước chuyển biến mới về cải cách thủ tục hành chính trong thực hiện hoạt động đầu tư gắn liền với việc đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu qủa công tác quản lý Nhà nước đối với hoạt động đầu tư; hoàn thiện cơ chế phân cấp quản lý đầu tư, góp phần tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện để các NĐT thực hiện hoạt động đầu tư với thủ tục đơn giản hơn và chi phí thấp hơn.

Tuy nhiên, đại biểu Vũ Tiến Lộc (Thái Bình) cho rằng, Dự thảo vẫn còn một số điểm chưa thực sự phù hợp và có nguy cơ gây cản trở đáng kể cho quyền tự do kinh doanh của NĐT. “Nhà nước đang quản lý bằng giấy phép hoặc điều kiện kinh doanh do luật chuyên ngành quy định và các cơ quan quản lý chuyên ngành kiểm soát. Nếu bắt các NĐT phải làm thêm thủ tục đăng ký đầu tư đối với các dự án thuộc lĩnh vực này, một mặt tạo ra thủ tục kép, mặt khác Nhà nước phải mất thêm công sức, tiền của cho thủ tục đăng ký đầu tư không cần thiết. Trên hết quyền tự do kinh doanh của các NĐT đã bị xâm hạm”, ông Lộc nhấn mạnh.

Đại biểu Lộc đề nghị bỏ thủ tục đăng ký đầu tư và giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đối với tất cả các dự án đầu tư, trừ các dự án sử dụng nguồn lực từ Nhà nước, đất đai, tài nguyên hoặc có ảnh hưởng đáng kể tới các nguồn lực khan hiếm khác của xã hội.

“Quá trình thảo luận cũng có ý kiến lo ngại rằng với thủ tục thông thoáng, chúng ta sẽ khó kiểm soát các dự án đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Theo tôi, sự lo lắng đó không có cơ sở, bởi lẽ dự luật sửa đổi đã có quy định thêm thủ tục thông báo đầu tư đối với các dự án đầu tư nước ngoài và các điều kiện kinh doanh quy định tại các luật chuyên ngành đã bảo đảm một sự phân biệt cần thiết về quyền tiếp cận thị trường giữa các NĐT trong và ngoài nước”, đại biểu Lộc nói.

Trong khi đó, một nhiệm vụ quan trọng được đại biểu Trương Trọng Nghĩa (TP Hồ Chí Minh) đặt ra cho Dự án Luật Đầu tư (sửa đổi) là việc chấn chỉnh những “căn bệnh” trầm kha trong hoạt động đầu tư nước ngoài như tỷ lệ nội địa hóa thấp, tỷ lệ xuất khẩu nguyên liệu thô lớn, sử dụng nhân công giá rẻ và nhập khẩu công nghệ lạc hậu…

Ông Nghĩa cũng cho rằng, cần đưa vào luật điều khoản cấm sử dụng các nguồn vốn nguồn gốc không hợp pháp.

Quản lý dòng vốn không quản lý “ông chủ”

Theo đại biểu Trần Du Lịch (TP Hồ Chí Minh), điều quan trọng Luật Đầu tư phải giải được bài toán “quản lý dòng vốn đầu tư” còn nếu chỉ “đẻ” thêm giấy phép đầu tư thì nên bỏ luôn luật này vì không cần thiết.

Đại biểu Trần Du Lịch

“Phải quản lý dòng vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam và từ trong nước ra nước ngoài, chứ không phải quản lý “ông chủ”. Chúng ta phải nặng dòng vốn đầu tư nước ngoài, bởi vì thực tế rất nhiều vốn FDI, nhưng NĐT không phải lấy tiền từ nước ngoài vào, nhất là bất động sản, người ta lấy "mỡ lợn rán lợn", “mỡ lợn” lại chính là nguồn lực trong nước, nếu ta không quản dòng vồn này mà đi quản "ông chủ" là không đúng”, đại biểu Trần Du Lịch lưu ý.

Ngoài ra, theo đại biểu Trần Du Lịch cần phải bổ sung những loại hình mà không phải là pháp nhân hay thể nhân; những điều kiện sử dụng nguồn lực từ đất đai, tín dụng, vốn... để nguồn lực của Nhà nước được phân bố một cách tốt nhất thông qua thị trường, nhất là cần tham khảo để luật này cùng Luật Doanh nghiệp phải rõ ràng. “Nhà nước muốn quản cái gì, khuyến khích cái gì và quyền kinh doanh thực chất được thông thoáng”.

Đại biểu Nguyễn Thị Nguyệt Hường (TP Hà Nội) đặt vấn đề: NĐT cần được biết dự án của họ có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, môi trường, đạo đức hay văn hóa xã hội hay không ngay từ bước họ trình hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận đầu tư hay thông báo đầu tư, trách nhiệm thông báo này thuộc về các cơ quan quản lý Nhà nước.

“Tôi cho rằng không vì năng lực quản lý hạn chế mà buộc các NĐT phải từ bỏ quyền lợi chính đáng của họ khi có sự thay đổi văn bản pháp luật”, đại biểu Hường nhấn mạnh.

Dẫn chứng một tính toán nếu rút ngắn được 29 ngày làm thủ tục thông quan xuất nhập khẩu hàng hóa cho doanh nghiệp thì GDP có thể tăng 27,3 tỷ USDD, đại biểu Hường đề nghị, cần phải kế một quy trình đầu tư thống nhất, có xét đến lĩnh vực hoạt động của NĐT, quy định một cơ chế hậu kiểm, cơ chế phối hợp giữa cơ quan chức năng trong việc xác nhận ưu đãi đầu tư cho các NĐT để việc cải cách thủ tục hành chính mang giá trị thực tiễn sâu sắc hơn nữa.

“Sau khi Luật Đầu tư (sửa đổi) hoàn thiện sẽ tiết kiệm được bao nhiêu thời gian so với hiện nay và môi trường đầu tư của nước ta dự kiến sẽ thăng hạn thêm được bao nhiêu bậc. Đó là câu hỏi mà tôi muốn được trả lời”, đại biểu Hường nói.

Thảo Nguyên