Cty Cổ phần Someco Hòa Bình còn nợ thuế trên 30,8 tỷ đồng. Ảnh: Hồng Bài

Trao đổi với PV, ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Thuế Hòa Bình cho biết: Đến cuối tháng 6/2014, ngành Thuế tỉnh đã thu được 890 tỷ đồng, đạt 52% dự toán Chính phủ giao, 50% dự toán Nghị quyết HĐND tỉnh giao, 46% dự toán phấn đấu Tổng cục Thuế giao. So với cùng kỳ, mức thu tăng 19%. Năm 2014, ngành Thuế Hòa Bình phấn đấu thu ngân sách đạt 1.950 tỷ đồng, bằng 100% mức phấn đấu Tổng cục giao.

Tuy nhiên, hiện nay trên địa bàn Hòa Bình còn trên 100 DN nợ thuế với số tiền lên đến trên 230 tỷ đồng, bằng 11% tổng dự toán thu ngân sách năm 2014, cao hơn chỉ tiêu phấn đấu của Tổng cục Thuế 6%. Các DN hoạt động kinh doanh trên lĩnh vực xây dựng phần lớn có nợ thuế. Ít thì 700 triệu đồng, nhiều lên tới vài chục tỷ đồng. Nhiều DN còn nợ thuế với số lượng lớn như Cty Cổ phần Someco Hòa Bình nợ 30.825.086.475 đồng. Cty này còn là "con nợ" khó đòi của Bảo hiểm xã hội tỉnh Hòa Bình với số tiền nợ trên 9 tỷ đồng. Cty Thành An 116 có số nợ thuế gần 6,5 tỷ đồng. Chi nhánh Cty Cổ phần Sông Đà - Xí nghiệp Sông Đà 12-2 còn nợ thuế trên 4,5 tỷ đồng. Cty TNHH Xây dựng Huy Hà, còn nợ 5 tỷ đồng. Cty Cổ phần Đầu tư Xây dựng & Thương mại Lâm Bình có số nợ trên 3,2 tỷ đồng.

Nhóm DN sản xuất vật liệu xây dựng và khai thác khoáng sản đang là những "con" nợ khó đòi của ngành Thuế tỉnh Hòa Bình. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 24 DN trong nhóm này còn tổng số nợ thuế trên 48 tỷ đồng. Điển hình là Cty Cổ phần Khoáng sản Hòa Bình còn nợ 5 tỷ đồng. Hiện, Cty đã tạm ngừng hoạt động vì kinh doanh không hiệu quả. Cty Cổ phần Khai thác khoáng sản Lương Sơn còn nợ gần 4 tỷ đồng. Xí nghiệp Khai thác đá và Chế biến vật liệu xây dựng Kỳ Sơn đã ngừng hoạt động vì kinh doanh thua lỗ, nhưng số tiền nợ thuế vẫn còn trên 4,3 tỷ đồng.

Nhóm DN kinh doanh chế biến nông, lâm sản có 17 đơn vị còn nợ thuế với số tiền trên 34 tỷ đồng. Phần lớn nhóm DN này đã ngừng hoạt động và bị ngân hàng phát mại tài sản. Trong số 17 DN nợ thuế, riêng huyện Lương Sơn có 11 đơn vị đã ngừng hoạt động và bị ngân hàng phát mại tài sản, như: Cty TNHH Trường Thịnh trên 4 tỷ đồng; Cty TNHH Nông sản Tây Bắc 3,9 tỷ đồng; Cty TNHH Anh Trung 3,4 tỷ đồng; Cty Cổ phần Cồn & Tinh bột Phú Mỹ 6,5 tỷ đồng; Cty Cổ phần Mía đường Hòa Bình 6,5 tỷ đồng...

Cty Cổ phần Mía đường Hòa Bình đã qua mùa sản xuất vẫn nợ thuế trên 6,5 tỷ đồng. Ảnh: Hồng Bài

Ngoài ra, một số DN kinh doanh khách sạn, thương mại, dịch vụ cũng nợ thuế ít thì 500 triệu đồng, nhiều lên đến 2 - 3 tỷ đồng.

Nói về nguyên nhân dẫn đến nhiều DN nợ thuế lớn, ông Nguyễn Anh Tuấn cho biết: Vào thời điểm trước năm 2010, nền kinh tế còn phát triển, nhu cầu xây dựng, tiêu dùng của xã hội đòi hỏi cao. Vì vậy, số DN “mọc lên" như nấm sau mưa. Không ít DN ra đời trong hoàn cảnh "tay không bắt giặc". Gần như 80 -90% vốn hoạt động kinh doanh là tiền vay ngân hàng. Khi nền kinh tế bị suy thoái, sản phẩm làm ra tiêu thụ chậm hoặc tồn kho, ngân hàng siết chặt các khoản vay. Lúc này DN bắt đầu lộ rõ thực lực của mình.

Điển hình là số DN sản xuất vật liệu xây dựng, như: Cty Cổ phần Xi măng Lương Sơn, sản phẩm sản xuất ra không tiêu thụ được, nhà xưởng, thiết bị máy móc lạc hậu... dẫn đến phá sản, hiện còn nợ tiền thuế gần 1,5 tỷ đồng. Cty TNHH MTV Ngọc Thảo Hòa Bình sản xuất đá xây dựng thông thường, hàng bị tồn đọng, sản phẩm bán ra không thu hồi được công nợ dẫn đến Cty nợ tiền thuế trên 2,7 tỷ đồng và bị BHXH tỉnh Hòa Bình khởi kiện ra tòa.

Trong tổng số trên 90 tỷ đồng tiền nợ thuế của nhóm DN xây dựng (32 DN), khả năng thu hồi nợ có nhiều khả quan hơn. Vì nguyên nhân nợ thuế của đơn vị là do các công trình thi công xong nhưng chưa được ngân sách Nhà nước thanh toán. Một giám đốc Cty xây dựng than phiền, Cty xây dựng công trình đường giao thông trị giá trên 5 tỷ đồng. Công trình đã đưa vào khai thác gần 2 năm nhưng mới được thanh toán gần 2 tỷ đồng. Có nhiều công trình hoàn thành, bàn giao đưa vào sử dụng 2 - 3 năm nhưng chưa được thanh toán hết vốn khiến DN khó khăn về vốn kinh doanh. Nợ vật liệu, nợ lãi ngân hàng, nợ thuế... dẫn đến tình trạng DN phải "giật gấu vá vai".

Để thu hồi được nợ, đi đôi với công tác tuyên truyền, Cục Thuế Hòa Bình đã phối hợp với các cơ quan chức năng như Kho bạc Nhà nước, ngân hàng thực hiện giải pháp cưỡng chế qua tài khoản, cưỡng chế qua hóa đơn; đề nghị Sở Tài chính, Sở Kế hoạch - Đầu tư ưu tiên nguồn vốn cho các dự án đã có khối lượng hoàn thành để thu hồi nợ đọng của các DN. Với cách làm trên, năm 2012, 2013, Cục Thuế Hòa Bình đã thu được nợ thuế của nhiều DN xây dựng có số nợ lớn 10 - 20 tỷ đồng.

Giải pháp cưỡng chế tài sản của DN không đem lại hiệu quả cao. Vì, tài sản của DN khi đã ngừng hoạt động đều đã bị ngân hàng đã phát mại. Vì vậy, nhiều DN không còn khả năng trả nợ thuế.

Hồng Bài