(Thanh tra) - Mặt bằng lãi suất huy động tiếp tục leo thang trong những ngày đầu tháng 4/2026, đẩy mức thực tế vượt 9%/năm. Dù Ngân hàng Nhà nước đã có động thái yêu cầu ổn định thị trường từ cuối tháng 3, áp lực vốn và các yếu tố vĩ mô vẫn khiến xu hướng tăng chưa dừng lại.
Lãi suất huy động bước vào “vòng đua” mới
Bước sang tháng 4/2026, thị trường tiền gửi ghi nhận làn sóng tăng lãi suất diễn ra trên diện rộng. Chỉ trong tuần đầu tháng, hàng loạt ngân hàng như VietinBank, Techcombank, VIB cùng một số ngân hàng thương mại cổ phần khác đã đồng loạt điều chỉnh tăng lãi suất ở nhiều kỳ hạn.
Đáng chú ý, một số mức lãi suất thực tế trên thị trường, bao gồm cả các chương trình ưu đãi và sản phẩm tiết kiệm linh hoạt, đã vượt ngưỡng 9%/năm. Đây được xem là vùng lãi suất cao nhất trong khoảng 5 năm trở lại đây, phản ánh rõ áp lực cạnh tranh huy động vốn giữa các tổ chức tín dụng.
Ở nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước, Agribank hiện đang duy trì mức lãi suất cao nhất khoảng 7%/năm cho các kỳ hạn dài. Trong khi đó, Vietcombank không điều chỉnh mạnh biểu lãi suất tiết kiệm truyền thống nhưng lại gia tăng cạnh tranh bằng kênh chứng chỉ tiền gửi với mức lãi suất lên tới 7,9%/năm.
Ở khối ngân hàng tư nhân, nhiều đơn vị cũng nhập cuộc mạnh mẽ. Các kỳ hạn 6 - 12 tháng tại một số ngân hàng đã được đẩy lên vùng 7 - 8%/năm, thậm chí cao hơn trong một số chương trình đặc thù.
Cùng với đó, khối ngân hàng nước ngoài như UOB Vietnam hay Woori Bank Vietnam cũng nâng mặt bằng lãi suất lên mức cao, dao động từ 7 - 8%/năm, tạo thêm áp lực cạnh tranh trên thị trường.
Trong bối cảnh lãi suất tiền gửi tại nhiều ngân hàng có xu hướng nhích lên, một số người trẻ bắt đầu điều chỉnh cách quản lý dòng tiền theo hướng linh hoạt hơn.
Minh Anh (27 tuổi, nhân viên marketing tại Hà Nội) cho biết thay vì gửi cố định dài hạn như trước thì chọn chia nhỏ tiền sang các kỳ hạn ngắn để dễ chủ động tài chính. “Lãi suất có tăng nhưng mình ưu tiên tính linh hoạt, dễ rút khi cần hơn là cố định lâu dài”, Minh Anh nói.
Trong khi đó, Tuấn Kiệt (30 tuổi, nhân viên IT) lại chọn cách giữ tiền ở nhiều kênh khác nhau, trong đó một phần gửi tiết kiệm ngắn hạn để đảm bảo an toàn. “Mình không đặt nặng chuyện lãi cao nhất, mà quan trọng là ổn định và có thể xoay vòng khi cần,” anh chia sẻ.
Ngân hàng Nhà nước siết định hướng ổn định mặt bằng
Trước xu hướng tăng nhanh của lãi suất, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành Công văn số 2342/NHNN-CSTT ngày 30/3/2026, yêu cầu các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài thực hiện nghiêm các biện pháp ổn định mặt bằng lãi suất.
Đồng thời, cơ quan điều hành cũng tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động huy động vốn nhằm hạn chế cạnh tranh không lành mạnh.
Trước đó, tại họp báo Chính phủ thường kỳ diễn ra hồi đầu tháng 4, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà tiếp tục nhấn mạnh định hướng điều hành chính sách tiền tệ theo hướng linh hoạt, đồng bộ, trong đó ưu tiên ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát.
Dù vậy, bối cảnh quốc tế nhiều biến động, giá dầu tăng và áp lực tỷ giá khiến công tác điều hành gặp không ít thách thức.
Trong khi đó, tăng trưởng tín dụng vẫn duy trì ở mức cao, tạo ra khoảng chênh lệch đáng kể so với tăng trưởng huy động. Điều này buộc các ngân hàng phải đẩy lãi suất tiền gửi lên để thu hút dòng vốn, đảm bảo thanh khoản.
Việc lãi suất huy động tăng nhanh đang tạo sức ép trực tiếp lên chi phí vốn của hệ thống ngân hàng. Khi chi phí đầu vào tăng, lãi suất cho vay, đặc biệt là các khoản vay mới khó có thể duy trì ở mức thấp như giai đoạn trước.
Trên thực tế, nhiều ngân hàng đã bắt đầu điều chỉnh tăng nhẹ lãi suất cho vay ở một số phân khúc, nhất là các khoản vay tiêu dùng và vay sản xuất kinh doanh ngắn hạn.
Đối với người dân, tác động dễ nhận thấy nhất nằm ở các khoản vay mua nhà, mua xe hoặc vay tiêu dùng dài hạn. Những khoản vay thả nổi sau thời gian ưu đãi sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp khi lãi suất thị trường tăng, khiến số tiền trả hàng tháng có xu hướng cao hơn trước.
Trong khi đó, doanh nghiệp cũng đối mặt với áp lực chi phí tài chính gia tăng. Các doanh nghiệp có đòn bẩy cao hoặc phụ thuộc nhiều vào vốn vay ngân hàng có thể bị thu hẹp biên lợi nhuận, ảnh hưởng đến kế hoạch mở rộng sản xuất, kinh doanh.
Theo đánh giá của VCBS, lãi suất huy động có thể tiếp tục tăng thêm trong năm 2026, với mức điều chỉnh khoảng 0,3 - 0,5 điểm phần trăm trong nửa đầu năm và tiếp tục nhích lên trong nửa cuối năm.
Xu hướng phân hóa giữa các nhóm ngân hàng cũng sẽ ngày càng rõ rệt, tùy thuộc vào nhu cầu vốn và chiến lược kinh doanh.
Trong bối cảnh đó, thị trường tiền tệ được dự báo sẽ duy trì trạng thái cạnh tranh cao, đặc biệt ở nhóm ngân hàng quy mô vừa và nhỏ - nơi áp lực huy động vốn lớn hơn.
Tổng thể, mặt bằng lãi suất huy động đang bước vào chu kỳ tăng mới, kéo theo áp lực lan tỏa sang lãi suất cho vay và tác động trực tiếp đến cả người dân lẫn doanh nghiệp. Điều này đòi hỏi các chủ thể trên thị trường cần thận trọng hơn trong việc sử dụng đòn bẩy tài chính và cân đối dòng tiền trong giai đoạn biến động.
