Ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI. Ảnh: Thảo Nguyên

Theo thống kê, cả nước có 10,437 triệu người đóng BHXH bắt buộc và số người hưởng BH hưu trí là 2,3 triệu người. Trong điều kiện tốc độ già hóa dân số đang rất nhanh, số người hưởng lương hưu sẽ ngày càng tăng nên dự kiến từ năm 2023, quỹ BHXH sẽ không còn khả năng chi trả do mức chi cao hơn mức thu và hết dữ trữ của năm trước.

Tại kỳ họp thứ 7, Quốc hội đã cho ý kiến Dự thảo Luật BHXH (sửa đổi) với nhiều điểm sửa đổi quan trọng để khắc phục tình trạng mất cân đối thu chi của Quỹ BHXH và tránh nguy cơ vỡ Quỹ BHXH sớm hơn dự báo. Tuy nhiên, Dự thảo Luật BHXH đang vấp phải nhiều ý kiến trái chiều, nhất là đề xuất tăng tuổi nghỉ hưu và điều chỉnh lại mức lương hưu so với hiện hành.

TS Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), nhấn mạnh, trong khi các giải pháp nhằm cứu quỹ BHXH cần có chế tài và

“Đây là một phương tiện bảo đảm an sinh cho NLĐ, là một biện pháp tốt để DN bảo đảm quyền lợi và giữ chân NLĐ và đối với các DNBH tự thấy đây là loại hình mới có triển vọng để góp phần thúc đẩy mở rộng hoạt động kinh doanh của mình. Còn đối với nền kinh tế, nếu có nguồn BH tự nguyện, trong đó có BH hưu trí tự nguyện lớn thì đó là nguồn vốn bổ sung quan trọng cho phát triển kinh tế xã hội. Các nước trên thế giới cũng vậy, nguồn vốn từ quỹ BH tự nguyện luôn đóng vai trò quan trọng cho sự phát triển”, TS Lộc nói.

Kinh nghiệm từ các nước phát triển cũng cho thấy, hình thức BH hưu trí tự nguyện, thông qua việc mua các sản phẩm BH hoặc đóng góp vào quỹ hưu trí tự nguyện là hướng đi rất đúng đắn.

Ngân hàng Thế giới cũng từng khuyến nghị Việt Nam nên phát triển một hệ thống hưu trí đa tầng, đan xen và hỗ trợ nhau cùng như dễ dàng chuyển đổi để xử lý tình trạng người hưởng lương hưu ngày càng tăng, trong đó, BH hưu trí tự nguyện là một tầng trong hệ thống này.

Theo ông Phùng Đắc Lộc, Tổng Thư ký Hiệp hội BH Việt Nam, ngoài việc bảo đảm an sinh cho NLĐ sau khi về hưu, BH hưu trí tự nguyện cũng là một công cụ cạnh tranh để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao ở các tập đoàn đa quốc gia đang hoạt động tại Việt Nam và trên thế giới, nâng cao tổng lợi ích cho NLĐ, góp phần đảm bảo tương lai cho NLĐ, tạo động lực để NLĐ gắn bó lâu dài với DN... Từ đó, giảm tác động xấu khi có vấn đề với hưu trí cơ bản, giúp giảm áp lực cho ngân sách Nhà nước và quỹ hưu trí cơ bản, tạo nguồn lực dài hạn phát triển thị trường vốn, phát triển kinh tế và đảm bảo an sinh xã hội.

Chủ tịch VCCI: “BH hưu trí tự nguyện: Lợi ích của DN và NLĐ”

+ Thị trường BH đang khó khăn thì cần cơ chế, hành lang pháp lý như thế nào để thúc đẩy phát triển loại hình BH hưu trí tự nguyện thưa ông?

- Ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI: Hiện nay, hành lang pháp lý để phát triển loại hình BH này còn chưa đồng bộ, nhận thức của NLĐ và DN về loại hình dịch vụ BH này chưa đầy đủ, chưa nhận thức được đây là một biện pháp quan trọng không chỉ đảm bảo an sinh xã hội, mà còn là biện pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của DN và tăng cường nguồn vốn cho xã hội. Bởi vậy, muốn thúc đẩy phát triển thị trường BH hưu trí tự nguyện thì cần sự phối hợp đồng bộ. Trong đó, các cơ quan chức năng cần tiếp tục được hoàn thiện hệ thống pháp lý, nâng cao nhận thức của xã hội. Bản thân các tổ chức BH cần nâng cao năng lực để cung cấp hiệu quả cao loại hình dịch vụ mới này. Các DN cũng phải nhận thức được trách nhiệm của mình trong đảm bảo lợi ích cho NLĐ trước mắt và lâu dài để tham gia BH hưu trí tự nguyện. NLĐ cũng cần có chính sách tiết kiệm chi tiêu hợp lý để tham gia BH hưu trí tự nguyện, đảm bảo an sinh cho bản thân.

+ Đến năm 2018, BHXH bắt buộc sẽ đóng theo tổng thu nhập của NLĐ, nghĩa là mức lương hưu sẽ tăng thì có cần BH hưu trí tự nguyện?

- Tôi nghĩ là việc BH tự nguyện đúng nghĩa là một loại hình dựa trên cơ sở tự nguyện của DN và NLĐ. Khi thu nhập ngày càng tăng thì người dân càng có nhu cầu để đóng góp cho nguồn thu nhập trong tương lai nên phát triển loại hình BH hưu trí tự nguyện sẽ là xu hướng tất yếu với sự phát triển của nền kinh tế, thu nhập của NLĐ và hiệu quả kinh doanh của DN.

+ DN hiện nay còn đang tìm cách để trốn BHXH dù bắt buộc thì liệu BH tự nguyện có thể phát triển?

- Là một cộng đồng nên trách nhiệm xã hội của mỗi DN cũng khác nhau, nhưng những DN thực hiện tốt trách nhiệm xã hội, nhận thức đầy đủ trách nhiệm với NLĐ, có năng lực cạnh tranh, quan tâm đến xây dựng năng lực cạnh tranh thì sẽ tìm đến BH hưu trí tự nguyện như một cách thức bổ sung để giữ chân NLĐ, thu hút lao động chất lượng cao.

Cũng cần nhấn mạnh là, BH hưu trí tự nguyện không phải là phần DN cho NLĐ mà là sự chia sẻ lợi ích của DN với NLĐ, tạo nên hiệu quả tích cực để xây dựng lực lượng lao động có chất lượng cao, gắn bó với DN, từ đó làm năng lực của DN. Vì vậy, BH hưu trí tự nguyện sẽ phát triển được khi được nhận thức đầy đủ về vai trò.

+ Xin cảm ơn ông! 

Thảo Nguyên