Gần đây, cuối tháng 8 sang đầu tháng 9/2015, Trung tâm bán đấu giá tài sản đứng ra tổ chức đấu thầu, bán hộ 6 suất đất giáp quốc lộ và 30 xuất thuộc một cánh đồng giáp làng. Giá khởi điểm đấu giá có trong hồ sơ nhận tham gia đấu thầu. Sau một thời gian thông báo, đã tổ chức đấu thầu, 6 suất "đất vàng" giáp quốc lộ, bán được trên dưới 8 tỷ VND. Còn 30 suất ngoài đồng chưa có người mua hết.

Chúng tôi được biết, số tiền bán đấu giá thu được phân chia như sau: Cấp trên (tỉnh và huyện) hưởng 40%, còn lại 60% xã hưởng. Trong khi đó, xã phải đứng ra thuê phương tiện, lao động san ủi hình thành mặt bằng, có thể tiền thu được không đủ chi phí, còn huyện và tỉnh không phải chi đồng nào.

Theo tôi hiểu: Tổ chức đấu thầu đất đai phải do cơ quan có trách nhiệm quản lý đất đai mới có quyền đứng ra để giao quyền sử dụng, quyền trao đổi, nhượng bán khi cần thiết chứ không phải là ngành Tư pháp. Hiểu thế có đúng không?

UBND huyện ủy quyền cho Trung tâm bán đấu giá tài sản (thuộc Sở Tư pháp tỉnh) bán đất có đúng không? Tiền thu được nộp vào đâu? Ai là người quản lý và sử dụng số tiền đó?

Nguyễn Thanh, cán bộ hưu trí (Hưng Yên)

Ý kiến của chúng tôi:

1. Pháp luật không sử dụng từ “bán đất” mà gọi đây là “hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất có thu tiền sử dụng đất”.

2. Trung tâm bán đấu giá tài sản (theo quy định tại Nghị định số 17/2010/NĐ-CP) được gọi là “tổ chức bán đấu giá chuyên nghiệp”, có những “đấu giá viên”  là người được cấp Chứng chỉ hành nghề đấu giá. Nghị định cũng quy định, về nguyên tắc, “mọi cuộc bán đấu giá đều phải do đấu giá viên điều hành” (Khoản 2 Điều 3). Như vậy, UBND huyện ký hợp đồng (không phải là “ủy quyền”) với Trung tâm này là phù hợp quy định của pháp luật.

3. Tiền thu từ hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất nộp vào đâu? Ai là người quản lý và sử dụng số tiền đó?

Theo Thông tư liên tịch số 14/2015/TTLT-BTNMT-BTP ngày 4/4/2015 của Bộ Tài nguyên Môi trường và Bộ Tư pháp quy định việc tổ chức thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất có thu tiền sử dụng đất hoặc cho thuê đất: Người trúng đấu giá quyền sử dụng đất “có trách nhiệm nộp tiền sử dụng đất vào Kho bạc nhà nước” (Khoản 3, Điều 13).

Ai quản lý và sử dụng số tiền đó?

Tại Mục e, Khoản 1 Điều 22, Nghị định số 60/2003/NĐ-CP quy định: Tiền sử dụng đất là khoản thu ngân sách địa phương (tỉnh, huyện, xã) được hưởng 100%.

Đối với ngân sách địa phương, “Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định việc điều chỉnh tỷ lệ phần trăm phân chia các khoản thu giữa ngân sách các cấp” (Khoản 4 Điều 6 Nghị định 60/2003/NĐ-CP).

Căn cứ Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, UBND cùng cấp ban hành quyết định  về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi và tỷ lệ phần trăm phân chia các khoản thu giữa các cấp ngân sách (quyết định số 24/2010/QĐ-UBND ngày 17/12/2010 và mới đây là quyết định số 08/2015/QĐ-UBND ngày 13/3/2015 của UBND tỉnh Hưng Yên).

4. Một số vấn đề khác:

Khoản tiền xã bỏ ra để thuê phương tiện, lao động san ủi hình thành mặt bằng cho việc tổ chức bán đấu giá quyền sử dụng đất được chi trả theo quy định tại Điều 11 Thông tư số 48/2012/TT-BTC ngày 16/3/2012 của Bộ Tài chính quy định chế độ tài chính trong hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất.

Theo ông Nguyễn Thanh, tổ chức đấu thầu đất đai phải do cơ quan có trách nhiệm quản lý đất đai mới có quyền đứng ra để giao quyền sử dụng, quyền trao đổi, nhượng bán khi cần thiết, chứ không phải là ngành Tư pháp.

“Trung tâm bán đấu giá tài sản” là đơn vị sự nghiệp có thu thuộc Sở Tư pháp không đồng nhất với “ngành tư pháp”. Ở tình huống cụ thể này, UBND huyện ký hợp đồng với Trung tâm bán đấu giá tài sản chứ không phải ký với “ngành tư pháp”.

Luật gia, Nhà báo Nguyễn Chấn