Thủ đô Hà Nội. Nguồn: IT

Chương trình xác định rõ quan điểm lấy con người làm trung tâm, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và phát triển kinh tế tuần hoàn làm động lực trọng tâm, tạo nền tảng để Hà Nội phát triển nhanh, bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh trong khu vực và quốc tế.

Lấy con người làm trung tâm của quá trình phát triển

Theo Chương trình hành động, mục tiêu xuyên suốt là xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trở thành đô thị “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, trong đó người dân giữ vị trí trung tâm, vừa là chủ thể, vừa là mục tiêu và động lực của phát triển.

Chất lượng cuộc sống, sự hài lòng và hạnh phúc của nhân dân được xác định là thước đo quan trọng trong quá trình hoạch định và triển khai các chính sách phát triển. Cùng với phát triển kinh tế, Hà Nội chú trọng bảo đảm ổn định chính trị - xã hội, giữ vững quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường thuận lợi để thu hút nguồn lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao vị thế của Thủ đô.

Để hiện thực hóa các mục tiêu tại Nghị quyết số 02-NQ/TW, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, UBND thành phố Hà Nội, các địa phương trong vùng Thủ đô, vùng đồng bằng sông Hồng, vùng trung du và miền núi phía Bắc cùng các địa phương trong cả nước chủ động phối hợp, cụ thể hóa nhiệm vụ, giải pháp, tổ chức triển khai đồng bộ, hiệu quả.

Trọng tâm là đẩy mạnh tuyên truyền, quán triệt Nghị quyết; hoàn thiện quy hoạch phát triển Thủ đô với tầm nhìn dài hạn; tăng cường liên kết vùng; xây dựng thể chế đột phá; phát triển văn hóa, con người; đổi mới mô hình tăng trưởng; phát triển các ngành kinh tế thế mạnh và huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển.

Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn chiến lược 100 năm

Một trong những nhiệm vụ quan trọng được Chính phủ đặt ra là trong năm 2026, các bộ, ngành và địa phương phối hợp chặt chẽ với thành phố Hà Nội hoàn thành lập Quy hoạch tổng thể Thủ đô với định hướng ổn định, lâu dài, tầm nhìn chiến lược 100 năm.

Quy hoạch được xây dựng trên cơ sở cụ thể hóa các quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng đồng bằng sông Hồng, vùng trung du và miền núi phía Bắc, bảo đảm sự đồng bộ, kết nối với quy hoạch các địa phương trong vùng.

Điểm mới trong tư duy quy hoạch là chuyển từ “quy hoạch tĩnh” sang “quy hoạch động và mở”, tăng khả năng thích ứng với những biến động của thực tiễn. Hà Nội sẽ mở rộng không gian phát triển gắn với chiến lược hạ tầng kết nối hiện đại, ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn và bản sao số đô thị (Urban Digital Twin) nhằm nâng cao tính khoa học, minh bạch trong quản lý và phát triển đô thị.

Không gian phát triển của Thủ đô được định hướng theo mô hình cấu trúc chùm đô thị đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm. Trong đó, Hà Nội là đô thị trung tâm hạt nhân, đóng vai trò kết nối vùng, liên vùng và quốc tế; các đô thị vệ tinh có chức năng hỗ trợ, chia sẻ áp lực và tạo động lực phát triển chung.

Thủ đô cũng sẽ phát triển không gian đô thị lấy sông Hồng làm trục cảnh quan sinh thái - văn hóa chủ đạo, kết hợp với hệ thống hành lang xanh từ các sông Đuống, sông Đáy, sông Nhuệ, sông Tô Lịch và rừng đặc dụng Ba Vì, tạo sự hài hòa giữa bảo tồn giá trị tự nhiên, văn hóa với yêu cầu phát triển đô thị hiện đại.

Đột phá hạ tầng, hướng tới đô thị xanh, thông minh

Chính phủ yêu cầu tập trung phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, nhất là hạ tầng giao thông kết nối nội vùng, liên vùng, mở rộng không gian phát triển cho Thủ đô.

Trong đó, Hà Nội sẽ tập trung nguồn lực đầu tư hệ thống đường sắt đô thị, phấn đấu đến năm 2030 hoàn thành khoảng 100 km đường sắt đô thị; từng bước làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực đầu tư, quản lý, vận hành, hướng tới làm chủ toàn bộ công nghệ vào năm 2050.

Cùng với giao thông hiện đại, Hà Nội sẽ thúc đẩy phát triển đô thị xanh, đô thị thông minh, xây dựng các khu đô thị xoay quanh điểm trung chuyển giao thông công cộng (TOD), tích hợp hạ tầng số, dữ liệu đô thị, năng lượng xanh và quản trị số.

Chính phủ cũng yêu cầu nghiên cứu các cơ chế, chính sách hỗ trợ người dân chuyển đổi sang giao thông xanh, giao thông công cộng; kiểm soát việc sử dụng phương tiện cơ giới cá nhân nhằm giảm ùn tắc giao thông, nâng cao chất lượng môi trường sống.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là đẩy nhanh cải tạo, xây dựng lại các khu chung cư cũ, nguy hiểm cấp độ D; chỉnh trang các khu đô thị xuống cấp, hình thành những không gian sống văn minh, hiện đại. Mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành cải tạo, xây dựng lại các khu chung cư cũ, nguy hiểm cấp độ D.

Xây dựng trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Chương trình hành động xác định Hà Nội phải trở thành trung tâm khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghệ số và dịch vụ giá trị cao của cả nước, từng bước đạt trình độ ngang tầm với các đô thị tiên tiến trong khu vực châu Á.

Mô hình tăng trưởng mới của Thủ đô sẽ dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Các lĩnh vực được ưu tiên phát triển gồm công nghiệp sáng tạo, công nghệ tài chính, y tế, giáo dục chất lượng cao, công nghiệp văn hóa, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế chia sẻ.

Hà Nội cũng định hướng phát triển các ngành công nghệ chiến lược như công nghiệp bán dẫn, công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, điện toán, Internet vạn vật (IoT), tạo nền tảng hình thành các hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có sức cạnh tranh cao.

Phát huy các ngành kinh tế thế mạnh, tạo sức bật mới

Về phát triển kinh tế, Chính phủ yêu cầu Hà Nội tiếp tục cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, lấy khoa học công nghệ cao và đổi mới sáng tạo làm động lực then chốt.

Các lĩnh vực được tập trung phát triển gồm dịch vụ tài chính, ngân hàng, logistics, công nghiệp công nghệ cao, kinh tế đô thị, kinh tế ban đêm, kinh tế sáng tạo và các ngành dịch vụ giá trị cao.

Hà Nội sẽ nghiên cứu hình thành Trung tâm tài chính kết nối không gian di sản và hiện đại dọc trục Hồ Hoàn Kiếm - Hồ Tây - sông Hồng trước năm 2030; phát triển các trung tâm đổi mới sáng tạo, “thung lũng công nghệ”, vườn ươm doanh nghiệp công nghệ gắn với giáo dục, đào tạo và y tế chất lượng cao.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, Thủ đô chuyển mạnh từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang phát triển kinh tế nông nghiệp đô thị, thúc đẩy nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ gắn với chế biến, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Với hệ thống nhiệm vụ, giải pháp toàn diện, Chương trình hành động của Chính phủ được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển quan trọng trong tổ chức thực hiện Nghị quyết số 02-NQ/TW, mở ra giai đoạn phát triển mới cho Thủ đô Hà Nội - một đô thị hiện đại, xanh, thông minh, giàu bản sắc, có vị thế ngày càng cao trong khu vực và trên thế giới.