(Thanh tra) - Cách đây 51 năm, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, quân và dân cả nước đã vượt qua muôn vàn khó khăn, gian khổ, kiên cường chiến đấu làm nên Đại thắng mùa Xuân 1975, mà đỉnh cao là thắng lợi của Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Âm vang của chiến thắng 30/4/1975 vẫn vang vọng đến hôm nay và mai sau, đồng thời là bài học quý cho dân tộc ta bước vào kỷ nguyên mới.
Mùa Xuân năm 1975, sau khi bị mất toàn bộ quân khu 1 và 2, một nửa binh lực của quân ngụy đã bị tiêu diệt. Trong thế tan rã chiến lược hầu như không thể cứu vãn nổi, quân đội Việt Nam cộng hòa vẫn hy vọng được quân đội Mỹ can thiệp, ra sức tổ chức lực lượng phòng ngự, lấy việc bảo vệ Sài Gòn làm mục đích chiến lược để có thể mặc cả với ta trong trường hợp dẫn đến thương lượng hòa bình. Chúng lần lượt tổ chức các tập đoàn phòng ngự từ xa, như tập đoàn phòng ngự Phan Rang, tập đoàn phòng ngự Xuân Lộc và sau đó là tập đoàn phòng ngự trực tiếp thành phố Sài Gòn – Chợ Lớn.
Ngày 18/4/1975, ta tiến công Phan Rang, đập tan tuyến phòng ngự của địch ở đây, bắt sống Trung tướng Tư lệnh mặt trận Nguyễn Vĩnh Nghi. Ngày 2/4/1975, trước sức tiến công của ta, sư đoàn 18 ngụy tháo chạy, Xuân Lộc thất thủ.
Các tuyến phòng ngự từ xa đã bị phá vỡ, địch co về phòng ngự trực tiếp thành phố Sài Gòn với ba tuyến phòng ngự: Vòng ngoài (bán kính 25 - 30 km), vòng ven và nội đô.
Giữa tháng 4/1975, Bộ Chính trị quyết định mở chiến dịch tiến công mang tên “Hồ Chí Minh” nhằm giải phóng Sài Gòn và toàn bộ miền Nam trước mùa mưa. Tất cả các lực lượng chiến lược được huy động cho chiến dịch này.
Sau khi đã hoàn thành công tác chuẩn bị và tập trung một khối lượng rất lớn lực lượng và phương tiện trong thời gian ngắn nhất ở vùng kế cận Sài Gòn, chiều 26/4/1975, ta nổ súng mở màn chiến dịch. Từ năm hướng các quân đoàn đồng loạt tiến công Sài Gòn.
Từ 26 đến 28/4/1975, ta chọc thủng tuyến phòng ngự vòng ngoài, đập tan sự kháng cự của các sư đoàn địch, tiếp cận Sài Gòn. Địch bị rối loạn hoàn toàn về chiến lược. Từ chiều 28/4/1975, các cánh quân ngụy không còn nhận được lệnh từ Tổng hành dinh và các tướng chỉ huy nữa vì họ đã tháo chạy ra nước ngoài.
Ngày 29/4/1975, quân ta tổng tiến công. Các binh đoàn bộ đội hợp thành tiến công trong hành tiến, tiêu diệt các cánh quân địch ngăn chặn và phản kích, nhằm thẳng các mục tiêu đã được phân công. Sáng 30/4/1975, trong thế thua đã rõ ràng, địch xin ngừng bắn, bộ đội ta vẫn kiên quyết tiến công. Các quân đoàn nhanh chóng đánh chiếm các mục tiêu. 11h30 ngày 30/4/1975, sau khi Dinh Độc Lập thất thủ, Tổng thống ngụy Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng vô điều kiện, kết thúc chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.
Chiến thắng 30/4/1975 mãi đi vào lịch sử dân tộc ta, là bản hùng ca bất diệt, khẳng định ý chí độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường và khát vọng hòa bình, biểu tượng sáng ngời về sự toàn thắng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng và trí tuệ con người Việt Nam, tạo dấu ấn sâu sắc trong lịch sử thế giới.
Chiến thắng là bước ngoặt quyết định đưa nước ta bước vào kỷ nguyên độc lập, tự do và xây dựng chủ nghĩa xã hội; đồng thời, là minh chứng sinh động về một đất nước có diện tích không rộng, người không đông, song với tinh thần đoàn kết một lòng, dưới sự lãnh đạo của một Đảng chân chính, cách mạng, đã đánh bại một cường quốc kinh tế, quân sự, đẩy lùi trận địa của chủ nghĩa đế quốc, mở rộng trận địa của chủ nghĩa xã hội, phá vỡ một phòng tuyến quan trọng của đế quốc Mỹ ở Đông Nam Á; làm đảo lộn chiến lược toàn cầu phản cách mạng, tăng thêm sức mạnh và thế tiến công của các trào lưu cách mạng thời đại, đem lại lòng tin và niềm phấn khởi cho hàng trăm triệu người trên khắp trái đất đang đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.
Chiến thắng 30/4/1975 là kết quả của Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Đây là chiến dịch tiến công chiến lược binh chủng hợp thành có quy mô lớn nhất trong lịch sử chiến đấu của quân đội ta.
Chiến dịch được thực hiện trong tình huống hai bên mặt đối mặt, cùng biết rõ ý đồ và lực lượng của nhau, khó tạo nên yếu tố bất ngờ ngay cả trong phạm vi chiến thuật, do đó, là bước phát triển về nghệ thuật chỉ huy. Ta tiến công trên tất cả các hướng, tạo thành thế hợp vây ngay từ đầu, khiến địch chỉ còn cách chấp nhận tác chiến hoặc đầu hàng. Trong đột phá chiến dịch, ta vừa đánh địch phòng ngự vòng ngoài, vừa dùng các binh đoàn mạnh thọc thẳng vào chiều sâu và đầu não địch, đánh quỵ địch nhanh chóng.
Lần đầu tiên ta sử dụng bộ đội tăng thiết giáp tập trung ở quy mô cấp lữ đoàn, đảm nhiệm một hướng tiến công chủ yếu với tính chất là cụm cơ động thọc sâu phát huy được sức đột kích nhanh và tăng cường khả năng tác chiến trong hành tiến. Về chỉ đạo chiến lược, ta đã kết hợp chiến dịch với tiến công chiến lược trên toàn chiến trường, với sự nổi dậy của Nhân dân, giành thắng lợi hoàn toàn.
Chiến thắng 30/4/1975 đã cho chúng ta nhiều bài học quý trong tiến trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Một trong những bài học nổi bật nhất từ sự kiện ngày 30/4/1975 là sức mạnh của sự đoàn kết. Cuộc kháng chiến chống Mỹ là minh chứng rõ ràng cho việc một dân tộc nhỏ bé với nguồn lực hạn chế có thể vượt qua những thử thách tưởng chừng không thể khi cả dân tộc đồng lòng.
Bài học này vẫn còn nguyên giá trị trong thời đại hiện nay. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và những thách thức mới như biến đổi khí hậu, dịch bệnh hay cạnh tranh kinh tế, sự đoàn kết giữa các tầng lớp xã hội, các vùng miền, và các cộng đồng là yếu tố then chốt để Việt Nam tiếp tục phát triển. Đoàn kết không chỉ là tinh thần tập thể mà còn là khả năng phối hợp hiệu quả, tôn trọng sự đa dạng và cùng nhau hướng tới lợi ích chung.
Chính sách hòa hợp dân tộc của Đảng và Nhà nước ta sau ngày 30/4/1975 đã đặt nền móng cho sự ổn định lâu dài trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Những nỗ lực như xây dựng các chính sách đoàn kết các thành phần trong xã hội, tập trung phát triển kinh tế và nâng cao đời sống cho mọi người dân, khuyến khích đóng góp vào công cuộc xây dựng đất nước… đã giúp khẳng định năng lực lãnh đạo của Đảng là vì Nhân dân, đồng thời động viên mọi người hướng về một mục tiêu chung.
Bài học về hòa hợp toàn dân tộc này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hiện nay, khi xã hội ngày càng đa dạng về quan điểm và lợi ích. Để phát triển bền vững, chúng ta cần học cách lắng nghe, thấu hiểu, và tìm điểm chung thay vì để những khác biệt dẫn đến chia rẽ. Hòa hợp dân tộc không chỉ là câu chuyện của quá khứ mà còn là kỹ năng cần thiết để giải quyết xung đột trong gia đình, cộng đồng và cả trên phạm vi quốc gia. Đặc biệt, trong bối cảnh hiện nay, khuyến khích và tạo điều kiện để đồng bào người Việt Nam ở nước ngoài có thêm nhiều cơ hội đóng góp cho đất nước chính là một giải pháp tăng cường hòa hợp dân tộc, để ngày càng thu hẹp khoảng cách giữa các nhóm cộng đồng người Việt Nam.
Thực tế, cuộc chiến tranh ở Việt Nam trong những năm 1954 - 1975 không chỉ là cuộc chiến chống lại sự xâm lược của đế quốc Mỹ mà còn là cuộc đấu tranh để khẳng định quyền tự quyết của dân tộc. Bài học về độc lập và tự chủ vẫn còn nguyên giá trị trong thời đại ngày nay, khi các quốc gia phải đối mặt với áp lực từ toàn cầu hóa, sự phụ thuộc kinh tế và các thách thức về an ninh phi truyền thống. Song song đó, xu hướng áp đặt về nhiều mặt của một số nước lớn vẫn có thể tác động đến quyền tự quyết của các quốc gia.
Trong bối cảnh hiện nay, tự chủ chiến lược như văn kiện mới đây của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV đề cập không chỉ là vấn đề chính trị mà còn là khả năng tự lực trong kinh tế, khoa học, công nghệ và văn hóa. Việt Nam cần tiếp tục đầu tư vào giáo dục, nghiên cứu và phát triển công nghệ để giảm phụ thuộc vào các quốc gia khác, đồng thời bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc trước sự xâm nhập của các luồng văn hóa ngoại lai. Các yêu cầu này hiện nay vô cùng cấp thiết, đặc biệt là trong điều kiện về cạnh tranh chính trị và cuộc chiến thương mại của các nước lớn là rất phức tạp trong kỷ nguyên mới này.
Sự kiện ngày 30/4/1975 đã mang lại hòa bình cho Việt Nam sau nhiều năm chiến tranh. Hòa bình không chỉ là sự vắng bóng của xung đột mà còn là cơ hội để xây dựng một xã hội công bằng, thịnh vượng và nhân văn. Tuy nhiên, hòa bình không tự nhiên mà có, nó đòi hỏi sự nỗ lực gìn giữ từ mỗi cá nhân, cộng đồng và cả quốc gia, không chỉ trong một giai đoạn nhất định mà phải là nhận thức luôn thường trực.
Bài học về hòa bình nhắc nhở chúng ta rằng, dù sống trong thời bình, chúng ta không được phép quên những hy sinh của thế hệ đi trước. Đồng thời, chúng ta cần giáo dục thế hệ trẻ về giá trị của hòa bình, khuyến khích tinh thần trách nhiệm trong việc xây dựng một xã hội không có chiến tranh, bạo lực và bất công. Trên phạm vi quốc tế, Việt Nam cần tiếp tục đóng vai trò tích cực trong các tổ chức đa phương, góp phần thúc đẩy hòa bình và hợp tác toàn cầu.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ dấu mốc 30/4/1975, nhưng những bài học quý từ ngày chiến thắng đó vẫn còn nguyên giá trị trong bối cảnh hiện nay và cần được ghi nhớ, phát huy trong kỷ nguyên mới. Bằng cách học hỏi từ quá khứ, chúng ta có thể vững bước trên con đường phát triển, hướng tới một Việt Nam thịnh vượng, hòa bình và nhân ái.
