Các bộ, ngành, địa phương và Hiệp hội Lương thực Việt Nam đã phối hợp đồng bộ, quyết liệt triển khai quyết định tạm trữ của Thủ tướng Chính phủ. Nguồn: http://thitruongtaichinh.vn

Giá lúa cao hơn trước tạm trữ 100 - 200 đồng/kg

Hiệp hội Lương thực Việt Nam cho biết, từ ngày 20/2 đến hết ngày 31/3/2013, 116/120 thương nhân được phân chỉ tiêu đã tham gia mua tạm trữ đủ 1 triệu tấn quy gạo (đạt 100% kế hoạch). Trong quá trình mua tạm trữ, giá mua lúa khô loại thường (IR 50404) tại kho dao động từ 5.200 - 5.400 đồng/kg, quy ra giá mua khô tại ruộng từ 5.100 - 5.300 đồng/kg, cao hơn thời điểm trước tạm trữ 100 - 200 đồng/kg.
 
Báo cáo của các địa phương cho thấy, tại Bạc Liêu, giá mua lúa tại kho từ 5.200 - 5.400 đồng/kg, tăng từ 150 - 300 đồng/kg so với thời điểm trước tạm trữ. Tại Cà Mau, giá mua lúa tại kho từ 5.400 - 5.420 đồng/kg tăng so với trước tạm trữ 150 - 170 đồng/kg. Còn tại Vĩnh Long, Tiền Giang, Sóc Trăng cao hơn từ 100 - 200 đồng/kg so với trước tạm trữ. Đáng chú ý, tại Kiên Giang, doanh nghiệp (DN) còn thu mua cao hơn từ 700 - 1.400 đồng/kg so với giá mua tối thiểu do UBND tỉnh quy định (không dưới 4.500 đồng/kg). Trong khi đó, Hậu Giang giá thu mua thấp hơn 1 số tỉnh, thành khác trong khu vực, song cũng bảo đảm nông dân có lãi khoảng 30%.

Theo đánh giá của Bộ Tài chính, với giá thành sản xuất lúa bình quân toàn vùng vụ Đông Xuân 2012 - 2013 là 3.616 đồng/kg, chênh lệch giữa giá thu mua và giá thành là từ 38 - 46%. Tuy nhiên, phần chênh lệch này nông dân không được hưởng hoàn toàn và cũng không giống nhau ở các địa phương vì tỷ lệ lúa gạo mà DN mua trực tiếp của nông dân còn thấp và đặc thù của mỗi địa phương không giống nhau.

Đẩy mạnh xuất khẩu để giữ giá có lợi cho nông dân

Theo đánh giá của Cục Chế biến Nông lâm thủy sản và Nghề muối, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; các bộ, ngành, địa phương và Hiệp hội Lương thực Việt Nam đã phối hợp đồng bộ, quyết liệt triển khai quyết định tạm trữ của Thủ tướng Chính phủ. Đồng thời đôn đốc, kiểm tra, giám sát các thương nhân tích cực thực hiện việc mua tạm trữ lúa gạo đúng thời gian quy định và đủ số lượng được giao. Đồng thời, chấp hành nghiêm chỉ đạo của Hiệp hội Lương thực Việt Nam về việc giữ giá mua khô tại ruộng mức tối thiểu 5.000 đồng/kg (cao hơn giá định hướng).

"Chủ trương mua tạm trữ lúa gạo vụ Đông Xuân 2012 - 2013 tại đồng bằng sông Cửu Long phù hợp với tình hình chung, tạo điều kiện cho người nông dân, thương nhân kinh doanh chủ động định hướng trong thu hoạch, tiêu thụ hàng hóa, góp phần kiềm chế tình trạng sụt giảm giá. Trong thời gian mua tạm trữ, mức giá bảo đảm cho người nông dân có lãi và giữ ổn định. Qua đó, tạo điều kiện giữ được mặt bằng giá xuất khẩu, hạn chế ép giá và cạnh tranh phá giá trong bối cảnh thị trường xuất khẩu gạo đang bị cạnh tranh gay gắt" - ông Nguyễn Trọng Thừa, Cục trưởng Cục Chế biến Nông lâm thủy sản và Nghề muối, khẳng định.

Tuy nhiên, do lượng tạm trữ chỉ bằng khoảng 15% tổng sản lượng cần tiêu thụ trên địa bàn, thời gian thu hoạch và tiêu thụ lúa, gạo cũng khác nhau giữa các tỉnh, thành phố cộng với sự phân bổ DN mua tạm trữ khác nhau theo tỉnh nên việc phân giao chỉ tiêu mua tạm trữ chưa đáp ứng được nhu cầu tiêu thụ lúa, gạo trên một số địa bàn.

Nhiều ý kiến chuyên gia cho rằng, để khắc phục tình trạng này, trong thời gian tới cần phải có sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa giữa Hiệp hội Lương thực Việt Nam và UBND các tỉnh, thành phố, đồng thời các thương nhân phải thực hiện theo đúng quy định tại Điều 13 Nghị định 109 về kinh doanh xuất khẩu gạo. Quan trọng hơn để giữ giá lúa gạo trong nước có lợi cho nông dân cần tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu. Thêm vào đó, để khắc phục tình trạng tiêu thụ gạo thơm gặp khó khăn tại Kiên Giang và Hậu Giang, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cần phối hợp với các địa phương chỉ đạo và hướng dẫn sản xuất, sử dụng các giống lúa xác nhận, áp dụng biện pháp kỹ thuật canh tác tiên tiến, khuyến khích nhân rộng mô hình cánh đồng mẫu lớn, đồng thời gắn kết DN với nông dân trong sản xuất lúa gạo hàng hóa có chất lượng và giá trị gia tăng cao.

 

Đại diện Bộ Công thương cho biết, tính đến ngày 30/4/2013 hợp đồng xuất khẩu đã kí kết được là 4.231.000 tấn gạo. Đến thời điểm này, đã giao được trên 2 triệu tấn theo các hợp đồng. Bên cạnh các thị trường truyền thống, Bộ Công thương đã và đang xúc tiến thương mại sang các thị trường mới như Nam Mỹ, châu Phi (như hợp đồng xuất sang Hai Ti 300.000 tấn gạo)...

Chủ tịch VFA Trương Thanh Phong chia sẻ: Thu mua tạm trữ lúa, gạo không phải là giải pháp hỗ trợ trực tiếp cho nông dân mà là giải pháp để nâng đỡ thị trường, hỗ trợ thu thu lúa trong thời điểm cao điểm thu hoạch lúa nhằm kéo giá lúa không bị giảm xuống mà ổn định để có lợi cho nông dân. Hiện chưa có giải pháp nào khả thi hơn giải pháp này khi giá lúa thị trường có xu hướng giảm xuống. Trong tháng 5/2013 này Hiệp hội và các bộ, ngành liên quan sẽ thảo luận để tìm ra giải pháp tốt hơn để có thể thay thế.

Hữu Oanh