Đã có nhiều kỳ vọng năm 2013, kinh tế vĩ mô có thể khả quan hơn

Bước tiếp theo trong gói giải pháp tổng thể, từng bước tháo gỡ khó khăn cho nền kinh tế trong bối cảnh chỉ số CPI tháng 3/2013 giảm 0,19% so với tháng 2, trong khi nhu cầu tiêu dùng yếu, hàng tồn kho còn nhiều và doanh nghiệp (DN) chưa thoát khỏi khó khăn là hàng loạt các động thái gần đây như Quyết định 643/QĐ-NHNN ngày 25/3 của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) về việc giảm lãi suất chủ chốt thêm 1%; Thông tư 08/TT-NHNN giảm 0,5% trần lãi suất tiền gửi VND kỳ hạn từ 1 đến dưới 12 tháng (8%/năm xuống 7,5%/năm), lãi suất tiền gửi kỳ hạn từ 12 tháng trở lên sẽ do các tổ chức tín dụng (TCTD) tự ấn định trên cơ sở cung cầu vốn trên thị trường; Thông tư 09/TT-NHNN giảm 1% lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa bằng VND đối với các lĩnh vực ưu tiên xuống còn 11%/năm. 

Theo đó, một số TCTD đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi dưới 1 năm về mức 7 - 7,5%, giảm lãi suất tiền gửi trung dài hạn xuống 10,5%/năm từ mức 11 - 12%/năm trước đây.

Nhìn chung, các TCTD đã có nhiều nỗ lực trong việc hạ lãi suất huy động, tính toán các mức lãi suất theo hướng ưu tiên tiền gửi dài hạn, làm cơ sở để giảm lãi suất cho vay. Bên cạnh đó, hàng loạt chương trình cho vay quy mô lớn với lãi suất ưu đãi đã được triển khai nhằm chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp. Nhờ vậy, tăng trưởng tín dụng tính đến ngày 21/3 đã tăng 0,31% so với cuối tháng trước, riêng tín dụng VND tăng 0,69%.

Nhìn chung, các động thái giảm mặt bằng lãi suất đã có tác động tích cực, củng cố niềm tin của các DN và người dân. Tính riêng tại TP. Hồ Chí Minh, tổng dư nợ tín dụng tháng 3 ước đạt 857.700 tỷ đồng, tăng 0,81% so với cuối tháng 2/2011 và tăng 0,26% so với cuối năm 2012 cho thấy sản xuất đang phục hồi. Vốn tín dụng tiếp tục tập trung vào lĩnh vực sản xuất - kinh doanh.

Theo đó, đến nay dư nợ cho vay 5 lĩnh vực ưu tiên (số liệu đến ngày 21/3/2013) đạt 96.163 tỷ đồng, tăng 7,1% so với cuối năm 2012 và tăng 92,1% so với thời điểm thực hiện (ngày 19/7/2012). Trong đó, dư nợ cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa đạt 54.772 tỷ đồng; cho vay xuất khẩu đạt 16.556 tỷ đồng; cho vay nông nghiệp và nông thôn đạt 17.901 tỷ đồng; cho vay công nghiệp hỗ trợ 6.759 tỷ đồng…

Nhìn rộng hơn cũng thấy, trong Quý I/2013, cả nước có 7.645 DN tạm ngừng hoạt động đã quay trở lại hoạt động sản xuất kinh doanh. Nguồn tin từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng cho biết, cùng thời gian này cả nước có 15.707 DN đăng ký thành lập mới với số vốn đăng ký 79.389 tỷ đồng. So với Quý I/2012 thì số DN đăng ký thành lập mới giảm 6,8% và số vốn đăng ký giảm 16,1%. Dẫu sao, đây cũng là một tín hiệu khả quan sức phục hồi của nền kinh tế.

Dù có nhiều tín hiệu khả quan, song vẫn có quan điểm cho rằng, do áp lực lạm phát đặt ra cũng không lớn, tỷ giá VND sẽ vẫn được giữ ổn định, tình hình kinh tế vĩ mô khả quan hơn… năm 2013, vẫn còn nhiều kỳ vọng khả năng giảm tiếp lãi suất huy động và lãi suất cho vay, nhằm tạo cơ sở để tiếp tục tập trung ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp, thúc đẩy sản xuất.

Kỳ vọng này cũng là quan điểm được chia sẻ tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 3. Bộ trưởng - Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Vũ Đức Đam cho biết: Chính phủ nhấn mạnh là NHNN không chỉ hạ lãi suất huy động mà điều quan trọng cuối cùng phải là hạ lãi suất cho vay.

Bên cạnh việc tạo điều kiện cho DN phục hồi sản xuất, đồng thời cần tạo môi trường kinh doanh thuận lợi hơn nữa không chỉ trong năm nay mà cả các năm sau, có như vậy mới đẩy nhanh lộ trình tái cơ cấu nền kinh tế, làm cho tái cơ cấu được triển khai tại từng doanh nghiệp, từng địa bàn và thông qua từng chính sách cụ thể.

Theo nhiều chuyên gia tài chính, nếu hạ lãi suất dưới mức lạm phát, (hay đánh thuế tiền gửi) sẽ gây tác hại về tâm lý, thậm chí có thể dẫn đến tình trạng giảm sút huy động tiền gửi. Do vậy, hạ mặt bằng lãi suất xuống mức nào là vấn đề phải được cân nhắc kỹ lưỡng, sau khi đã liên tục điều chỉnh giảm các mức lãi suất chủ chốt trong thời gian rất ngắn.

Việc NHNN cho phép các TCTD tự ấn định lãi suất tiết kiệm dài hạn cũng nhằm đảm bảo quyền lợi của người gửi tiền, đồng thời giúp các TCTD tái cơ cấu nguồn vốn theo hướng tăng dần tỷ trọng tiền gửi dài hạn, qua đó sẽ đáp ứng tốt hơn nhu cầu về vốn trung dài hạn của nền kinh tế nhìn chung, đã có tác động tích cực, củng cố niềm tin của các DN và người dân.

Tuy nhiên, lãi suất cho vay không thể giảm nhanh như mong đợi, mà phải có độ trễ nhất định do tăng trưởng tín dụng quá nóng trong thập kỷ qua với phần lớn lượng vốn đổ vào thị trường bất động sản, khiến lãi suất và lạm phát cùng song hành đi lên. Nhưng dù sao, cũng có tín hiệu khả quan là thị trường tài chính đã có dấu hiệu khởi sắc, hệ thống ngân hàng vẫn ổn định, an toàn và đang có xu hướng phát triển bền vững.

Với dấu hiệu tích cực này, cộng với nỗ lực của các TCTD trong việc phối hợp cùng tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, hy vọng từ Quý II/2013, tín dụng sẽ tăng trở lại, góp phần tích cực cho việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế 6% trong năm nay.

      Thủy Thụy