*Dành 65% vốn đầu tư cho các khu kinh tế ven biển.

Theo đánh giá của Bộ Tài chính, đến hết năm 2011, nợ nước ngoài của quốc gia ước tính khoảng 1.042 nghìn tỷ đồng, bằng 41,5% GDP năm 2011, nằm trong phạm vi giới hạn an toàn theo Nghị quyết của Quốc hội là kiểm soát dư nợ công đến năm 2015 dưới 65% GDP, nợ Chính phủ, nợ quốc gia dưới 50% GDP.

Hiện nay, các khoản nợ đến hạn cả trong nước và nước ngoài đều được thanh toán đầy đủ, không có nợ xấu. So với các nước đang phát triển có cùng hệ số tín nhiệm BB, chỉ số nợ của Việt Nam ở mức trung bình. Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu tái cơ cấu nền kinh tế, tăng trưởng bền vững, việc tái cơ cấu đầu tư công, đặc biệt là thay đổi cơ cấu huy động vốn vay theo hướng giảm tỷ trọng nợ nước ngoài, tăng tỷ trọng nợ trong nước, đổi mới quản lý đầu tư để nâng cao hiệu quả đồng vốn là nhiệm vụ hàng đầu.

Nhiều năm qua, đầu tư công, đặc biệt là hầu hết các lĩnh vực đầu tư kết cấu hạ tầng, đều dựa vào nguồn vốn Nhà nước. Đồng thời, hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Nhà nước đóng vai trò chủ đạo nền kinh tế. Sự tham gia của các thành phần kinh tế khác vào đầu tư công còn hạn chế. Do đó, từ nay đến năm 2015, chủ trương của Nhà nước là phấn đấu giảm tỷ trọng đầu tư công xuống còn 37 - 39% (hiện đang chiếm 53,4% tổng vốn đầu tư toàn xã hội) và khối tư nhân sẽ tăng lên 45 - 46% (hiện nay là 32,6%). Theo đó, Nhà nước sẽ giảm dần tỷ trọng đầu tư từ ngân sách Nhà nước và trái phiếu Chính phủ, huy động nhiều hơn từ các thành phần ngoài Nhà nước tham gia đầu tư, kể cả vào kết cấu hạ tầng. Những lĩnh vực mà khối tư nhân có thể đầu tư thì Nhà nước sẽ dành cho khối tư nhân.

Nhà nước sẽ có phần vốn hỗ trợ tư nhân thông qua các mô hình như đối tác công tư (PPP). Hiện, Bộ Tài chính đang phối hợp với các cơ quan, tổ chức quốc tế có kinh nghiệm làm PPP để hoàn thiện khung pháp lý này cho phù hợp với thông lệ quốc tế và đáp ứng được yêu cầu của các doanh nghiệp tư nhân trong nước và quốc tế. Đồng thời, xây dựng, chọn lựa những dự án lớn trong kết cấu hạ tầng để kêu gọi các tổ chức quốc tế cũng như các doanh nghiệp trong và ngoài nước tham gia theo hình thức PPP.

Để thực hiện được những mục tiêu trên và tăng hiệu quả đồng vốn đầu tư công, hạn chế tiêu cực như xin cho dự án, vốn, hoặc đầu tư dàn trải, lãng phí tốn kém như lâu nay, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị 1792 thay đổi cách quản lý về đầu tư, trong đó có nội dung xem phân cấp đầu tư công. Cụ thể, phải công bố toàn bộ số vốn cấp cho các địa phương, bộ, ngành trong năm và giao lại quyền phân bổ, lựa chọn dự án đầu tư cho chủ tịch UBND cấp tỉnh và bộ trưởng các bộ. Với các nguyên tắc, tiêu chí phân bổ ngân sách cụ thể, Chính phủ sẽ công khai ngân sách cấp trong 3 năm cho các bộ, ngành, địa phương. Theo đó, các địa phương sẽ chủ động sử dụng để đạt hiệu quả cao nhất. 

Ngay trong năm 2012, thông qua Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, việc phân cấp được chấn chỉnh bằng các nguyên tắc là, người ký quyết định đầu tư phải quản lý thống nhất và có các tiêu chí để dự án có đủ vốn triển khai và phải có sự kiểm soát chặt chẽ.

Cả nước hiện có 283 khu công nghiệp, 15 khu kinh tế (KKT) ven biển và 28 KKT cửa khẩu, trong đó còn không ít khu công nghiệp, KKT, đặc biệt là ở một số xã vùng sâu, vùng xa, chưa phát triển. Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương phối hợp thực hiện những giải pháp tập trung tháo gỡ để nâng tỷ lệ lấp đầy theo hướng nâng cao giá trị trên mỗi diện tích đất khu công nghiệp. Riêng đối với các KKT ven biển, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ lựa chọn từ 5 - 6 KKT ven biển quan trọng, nằm ở vị trí liên vùng để tập trung đầu tư như: Lạch Huyện - Đình Vũ (Hải Phòng), Nghi Sơn (Thanh Hóa), Vũng Áng (Hà Tĩnh), Phú Quốc (Kiên Giang) hay Chu Lai - Dung Quất (Quảng Nam - Quảng Ngãi).

Do đó, năm 2012, trong phân bổ nguồn vốn đầu tư Nhà nước cho các KKT, ưu tiên phương án dành 65% vốn cho các KKT ven biển; 80% nguồn vốn cho 6 KKT cửa khẩu có lợi thế nhất. Với sự đầu tư trọng điểm này, các KKT sẽ có nguồn lực quan trọng để phát triển mạnh mẽ, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế theo như mục tiêu, định hướng đã đề ra.

Để thực hiện các mục tiêu về giới hạn an toàn đối với các chỉ tiêu về nợ, Bộ Tài chính đang triển khai hàng loạt biện pháp như: Tổ chức thực hiện thanh toán trả nợ, bảo đảm trả nợ đầy đủ, đúng hạn, không để phát sinh nợ quá hạn. Việc huy động các nguồn vốn vay của Chính phủ sẽ được thực hiện trên cơ sở tiến độ giải ngân, tránh đọng vốn, tăng chi phí trả lãi, đồng thời không gây nên tình trạng gia tăng áp lực cho thị trường; tiếp tục quản lý, giám sát chặt chẽ việc huy động, phân bổ sử dụng vốn vay để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng. Bên cạnh đó, kiểm soát chặt chẽ các khoản vay ưu đãi nước ngoài của Chính phủ, bảo lãnh Chính phủ theo hướng không mở rộng diện, gắn với hiệu quả sử dụng vốn, trả được nợ vay và giảm bao cấp từ ngân sách Nhà nước…

        Anh Thái