Đơn giản hóa thủ tục hành chính nhằm giảm yêu cầu hồ sơ không cần thiết, tạo thuận lợi cho tổ chức và doanh nghiệp. Ảnh minh họa: Đăng Tân

Cắt giảm thành phần hồ sơ, rút ngắn thời gian giải quyết và loại bỏ những yêu cầu không cần thiết là những nội dung trọng tâm trong cải cách thủ tục hành chính.

Cắt giảm thủ tục gắn với yêu cầu thực tiễn

Đơn giản hóa thủ tục hành chính là một trong những giải pháp trực tiếp nhằm giảm thời gian, chi phí thực hiện thủ tục cho người dân và doanh nghiệp. Trọng tâm không chỉ là giảm số lượng thủ tục mà còn rà soát các bước thực hiện, thành phần hồ sơ, điều kiện kinh doanh và những yêu cầu có thể gây phát sinh chi phí không cần thiết.

Ngày 8/1/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 02/2026/QĐ-TTg sửa đổi, bổ sung một số quyết định để cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Khoa học và Công nghệ.

Theo đó, văn bản tập trung điều chỉnh quy định về thủ tục hành chính, hướng tới giảm gánh nặng thực hiện thủ tục cho tổ chức, doanh nghiệp.

Tiếp đó, ngày 20/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của 11 bộ, ngành, trong đó có Bộ Khoa học và Công nghệ.

Việc ban hành các quy định này đặt ra yêu cầu triển khai đồng bộ từ khâu công bố thủ tục đến tổ chức tiếp nhận, giải quyết hồ sơ. Các cơ quan thực hiện cần bảo đảm thủ tục sau khi được sửa đổi, cắt giảm được cập nhật đầy đủ, thống nhất, tránh tình trạng quy định đã thay đổi nhưng quy trình thực hiện hoặc hướng dẫn vẫn chưa được điều chỉnh kịp thời.

Đối với lĩnh vực khoa học và công nghệ, thủ tục hành chính liên quan đến nhiều nhóm hoạt động quản lý khác nhau.

Vì vậy, việc rà soát cần căn cứ tính chất của từng thủ tục, xác định rõ thành phần hồ sơ và yêu cầu thực sự cần thiết để giải quyết công việc. Những thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu và có thể khai thác hợp pháp cần được xem xét trong quá trình đơn giản hóa, hạn chế yêu cầu tổ chức, doanh nghiệp cung cấp lại giấy tờ trùng lặp.

Tổ chức thực hiện thống nhất, giảm gánh nặng tuân thủ

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, đơn giản hóa thủ tục chỉ tạo ra thay đổi thực chất khi được thể hiện trong quá trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ. Do đó, bên cạnh việc sửa đổi quy định, cơ quan quản lý cần công khai đầy đủ thủ tục hành chính đã được điều chỉnh, hướng dẫn rõ cách thức thực hiện và bảo đảm quy trình giải quyết phù hợp với quy định mới.

Tại Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành triển khai những nội dung phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý; đồng thời chịu trách nhiệm về tính khả thi của các phương án đã đề xuất.

Yêu cầu này cho thấy cải cách không dừng ở việc ban hành văn bản mà cần được theo dõi trong quá trình thực hiện. Nếu thủ tục đã được đơn giản hóa nhưng tổ chức, doanh nghiệp vẫn phải bổ sung giấy tờ không cần thiết hoặc thực hiện những bước không còn phù hợp thì mục tiêu giảm gánh nặng tuân thủ chưa đạt được đầy đủ.

Một yêu cầu khác là bảo đảm sự thống nhất giữa quy định, quy trình và thông tin hướng dẫn. Khi thủ tục được sửa đổi, các nội dung công khai trên hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính cần được cập nhật tương ứng để người thực hiện có thể tra cứu và chuẩn bị hồ sơ chính xác.

Việc đơn giản hóa cũng cần đi cùng trách nhiệm của cơ quan giải quyết thủ tục. Quy trình rõ ràng, thành phần hồ sơ minh bạch và thời hạn xử lý được công khai giúp tổ chức, doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch công việc, đồng thời tạo điều kiện để theo dõi chất lượng phục vụ.

Trong cải cách hành chính, giảm gánh nặng thủ tục không đồng nghĩa với hạ thấp yêu cầu quản lý. Mục tiêu là loại bỏ những yêu cầu không cần thiết, đơn giản hóa cách thức thực hiện và tập trung nguồn lực vào những nội dung thực sự cần kiểm soát.

Đây là cơ sở để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời tạo môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ, theo Bộ Khoa học và Công nghệ.