Trung tâm xã Hướng Hiệp. Ảnh: Trang TTHH

Diễn biến vụ việc tranh chấp kéo dài hai thập kỷ

Theo hồ sơ vụ việc, nguồn gốc tranh chấp bắt đầu từ năm 1999 khi hộ bà Mai Thị Sính được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) diện tích 200m² tại thị trấn Krông Klang, huyện Đakrông để làm nhà ở. Tuy nhiên, bà Sính cho rằng hiện trạng sử dụng thực tế của gia đình là 350m². Đến năm 2004, UBND huyện Đakrông (cũ) ban hành Quyết định số 111/QĐ-UB giao 150m² đất cho bà Hồ Thị La Hơi và cấp GCNQSDĐ số Đ 643512 cho hộ bà Hơi.

Mâu thuẫn bùng phát khi bà Sính xây dựng mái che trên phần đất đã cấp cho bà Hơi. Trong suốt nhiều năm (2005 - 2024), chính quyền địa phương đã tổ chức nhiều phiên hòa giải. Tại biên bản hòa giải năm 2005, bà Sính từng đề nghị bà Hơi đền bù công khai hoang 15 triệu đồng. Đến năm 2024, con gái bà Sính là bà Hồ Thị Hiền lại đề nghị hỗ trợ bà Hơi 50 triệu đồng để bà Hơi giao lại quyền sử dụng đất, nhưng các phương án này đều không nhận được sự thống nhất giữa hai gia đình.

Không dừng lại ở hòa giải, bà Mai Thị Sính đã khởi kiện hành chính ra TAND tỉnh Quảng Trị để yêu cầu hủy quyết định giao đất năm 2004 cho bà Hơi. Tuy nhiên, tại Quyết định số 03/2025/QĐST-HC ngày 28/3/2025, Tòa án đã đình chỉ vụ án với lý do hết thời hiệu khởi kiện. Quyết định này sau đó được Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Đà Nẵng giữ nguyên tại bản án ngày 22/8/2025, khẳng định bà Sính và gia đình đã biết việc cấp đất cho bà Hơi từ năm 2005 nhưng đến năm 2023 mới khởi kiện là quá muộn so với quy định.

Kết luận rà soát và hướng xử lý thấu tình đạt lý

Trên cơ sở thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, Thanh tra tỉnh Quảng Trị đã tổ chức làm việc trực tiếp với công dân và UBND xã Hướng Hiệp để làm rõ các nội dung đơn thư. Qua kiểm tra, Thanh tra tỉnh nhận thấy đơn khiếu nại của công dân gửi ngày 30/10/2025 và đơn khiếu nại lần 2 ngày 12/12/2025 thực chất là cùng một nội dung: Phản đối quyết định giao đất và cấp GCNQSDĐ cho bà Hồ Thị La Hơi từ năm 2004.

Căn cứ vào Điều 9 của Luật Khiếu nại năm 2011, thời hiệu khiếu nại là 90 ngày kể từ ngày nhận được hoặc biết được quyết định hành chính. Trong vụ việc này, các quyết định đã phát sinh từ năm 2004 và công dân đã biết sự việc từ buổi hòa giải năm 2005. Do đó, việc UBND xã Hướng Hiệp ban hành Thông báo số 110/TB-UBND về việc không thụ lý giải quyết khiếu nại vì hết thời hiệu là hoàn toàn đúng pháp luật.

Về nội dung bà Sính yêu cầu bà Hơi phải bồi thường hoa màu, tài sản trên đất theo Quyết định 111/QĐ-UB, Thanh tra tỉnh xác định yêu cầu này là không có cơ sở. Lý do bởi đất này do Nhà nước quản lý, không phải đất thu hồi từ hộ bà Sính, và theo quy định của Luật Đất đai năm 1993, bà Hơi không có nghĩa vụ bồi thường trong trường hợp này.

Cánh đồng lúa Hướng Hiệp. Ảnh: Trang TT HH

Tuy nhiên, nhằm giải quyết dứt điểm vụ việc và đảm bảo an sinh xã hội, Thanh tra tỉnh kính đề nghị Chủ tịch UBND tỉnh không thụ lý giải quyết khiếu nại đối với đơn của bà Sính và bà Hiền. Đồng thời, Thanh tra tỉnh kiến nghị giao UBND xã Hướng Hiệp tiếp tục đóng vai trò cầu nối, mời hai hộ gia đình đến để hòa giải về vấn đề hỗ trợ tài sản trên đất. Trong trường hợp nỗ lực hòa giải tại địa phương tiếp tục không thành, cơ quan chức năng sẽ hướng dẫn công dân thực hiện quyền khởi kiện ra Tòa án theo đúng trình tự tố tụng dân sự để phân xử quyền lợi về tài sản.

Đây là bước xử lý quyết liệt nhưng cũng đầy trách nhiệm của ngành Thanh tra tỉnh Quảng Trị, vừa đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật về thời hiệu, vừa mở ra hướng đi để các bên tự thỏa thuận, giữ gìn tình làng nghĩa xóm tại địa phương.