Một buổi tiếp công dân tại trụ sở của Thanh tra tỉnh Lai Châu. Ảnh: Bùi Bình

Trong 6 tháng đầu năm 2026, các cơ quan hành chính Nhà nước tại Lai Châu đã tiếp 350 lượt công dân với 392 người, tương đương 332 vụ việc. So với cùng kỳ năm trước, con số này tăng 41 lượt (13,2%), tăng 52 người (15,3%) và tăng 28 vụ việc (9,2%). Đáng chú ý, toàn tỉnh ghi nhận 4 đoàn đông người với 25 người tham gia.

Cụ thể, tiếp công dân thường xuyên đạt 322 lượt với 350 người, bằng 305 vụ việc, trong đó cấp tỉnh tiếp 42 lượt và cấp xã tiếp 280 lượt.

Tiếp công dân định kỳ và đột xuất của Thủ trưởng các cấp, các ngành, các địa phương là 28 lượt với 42 người, bằng 27 vụ việc.

Đối với các đoàn đông người, điển hình có Chủ tịch UBND xã Tà Tổng uỷ quyền tiếp 1 đoàn 10 người liên quan đến kiến nghị khảo sát, đề xuất khai thác tiềm năng du lịch tại khu vực đỉnh Pa Bu. UBND phường Tân Phong và Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng đã tiếp các đoàn công dân phản ánh tình trạng chăn nuôi, giết mổ gây ô nhiễm môi trường trong khu dân cư.

Trong 6 tháng đầu năm, tổng số đơn tiếp nhận qua công tác tiếp công dân và các nguồn khác (bưu chính, cơ quan chuyển đến) là 571 đơn, tăng 97 đơn so với cùng kỳ năm 2025. Cơ quan chức năng đã xử lý đạt tỷ lệ 100% (571/571 đơn). Qua phân loại, có 470 đơn đủ điều kiện xử lý và 342 đơn (tương đương 342 vụ việc) thuộc thẩm quyền giải quyết.

Về khiếu nại, phát sinh 6 đơn khiếu nại của công dân, tăng 2 đơn so với cùng kỳ. Nội dung khiếu nại xoay quanh các quyết định hành chính của UBND cấp xã về thu hồi đất để thực hiện dự án xây dựng trường học; phương án giá đất, bồi thường hỗ trợ, tái định cư. Ngoài ra còn có các khiếu nại về giải quyết chế độ chính sách cho công chức theo Nghị định số 178/2024/NĐ-CP và việc tháo dỡ, di dời tài sản trên phần diện tích đất giao thông.

Về tố cáo, phát sinh 2 đơn tố cáo. Nội dung liên quan đến việc thực hiện chuyển nhượng quyền sử dụng, chỉnh lý hồ sơ địa chính không đảm bảo quy định tại Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai và hành vi không tố giác, che giấu tội phạm của cán bộ xã Bình Lư.

Về kiến nghị, phản ánh, có tổng số 334 đơn, tập trung chủ yếu vào lĩnh vực đất đai (209 đơn), chế độ chính sách (34 đơn) và các nội dung khác (91 đơn).

Đối với 128 đơn không thuộc thẩm quyền, cơ quan chức năng đã hướng dẫn công dân gửi 11 đơn và thực hiện chuyển 117 đơn đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết.

Báo cáo của UBND tỉnh Lai Châu chỉ rõ nguyên nhân phát sinh đơn thư tại một số cơ quan, địa phương phần lớn xuất phát từ lĩnh vực quản lý đất đai, chiếm hơn 60% tổng số đơn. Công tác quản lý đất đai tại một số nơi, có thời điểm chưa chặt chẽ đã dẫn đến phát sinh tranh chấp giữa các hộ gia đình. Đồng thời, quá trình triển khai một số dự án, công trình làm ảnh hưởng đến sản xuất và sinh hoạt của người dân cũng gây ra các kiến nghị, khiếu nại.

Về phía cơ quan hành chính Nhà nước, đội ngũ cán bộ, công chức cấp cơ sở phần lớn phải kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực. Năng lực và kinh nghiệm thực tiễn ở một số nơi còn hạn chế, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng tham mưu và giải quyết vụ việc ngay từ cơ sở. Việc tổ chức thực hiện một số kết luận, quyết định giải quyết còn chậm, chưa kịp thời khiến công dân tiếp tục gửi đơn vượt cấp. Thêm vào đó, vẫn tồn tại tình trạng lợi dụng công tác chuẩn bị nhân sự bầu cử để gửi đơn nặc danh, mạo danh gây khó khăn cho việc xác minh. Nhận thức pháp luật về khiếu nại, tố cáo của một bộ phận người dân cũng chưa đầy đủ.

Trong công tác thi hành quyết định, đã thu hồi nộp ngân sách Nhà nước 112,5 triệu đồng trên tổng số 362,5 triệu đồng số tiền đề nghị thu hồi. Cơ quan chức năng cũng tổ chức họp rút kinh nghiệm đối với 1 cá nhân liên quan đến nội dung tố cáo đúng.

Toàn tỉnh đã lồng ghép tuyên truyền pháp luật về tiếp công dân, khiếu nại tố cáo với 4.135 người tham gia.

Dự báo trong thời gian tới, tình hình khiếu nại, tố cáo trên địa bàn tỉnh vẫn tiềm ẩn yếu tố phức tạp do Lai Châu đang tiếp tục triển khai nhiều dự án trọng điểm. Các dự án nổi bật bao gồm: Hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên, cao tốc Bảo Hà - Lai Châu, khu nhà ở xã hội Đoàn Kết, quần thể du lịch nghỉ dưỡng Vườn Địa đàng Sơn Bình và các trường phổ thông dân tộc nội trú. Vấn đề khiếu kiện dự báo sẽ tập trung chủ yếu ở lĩnh vực đất đai, khoáng sản, bồi thường, giải phóng mặt bằng, chi trả dịch vụ môi trường rừng và chế độ chính sách đối với cán bộ, công chức. Nếu không được giải quyết kịp thời, có nguy cơ phát sinh khiếu kiện đông người hoặc vượt cấp.

Nhằm ứng phó với tình hình trên, phương hướng trong 6 tháng cuối năm 2026 nhấn mạnh việc tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính và nâng cao trách nhiệm người đứng đầu trong đối thoại, giải quyết vụ việc. Tỉnh sẽ tập trung rà soát, giải quyết dứt điểm các vụ việc tồn đọng, phức tạp, kéo dài. 

Đặc biệt, Lai Châu lên kế hoạch tổ chức nghiên cứu, xây dựng và triển khai thực hiện mô hình tiếp công dân trực tuyến theo chỉ đạo của Thanh tra Chính phủ, đồng thời tăng cường đào tạo nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ các cấp. Đồng thời, đề cao việc phối hợp chặt chẽ với Ban Tiếp công dân Trung ương nhằm nắm bắt thông tin và kịp thời vận động công dân khiếu kiện vượt cấp trở về địa phương.