(Thanh tra) - Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo luôn giữ vị trí đặc biệt quan trọng, vừa là kênh bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân, duy trì kỷ cương hành chính, vừa củng cố niềm tin của Nhân dân vào bộ máy Nhà nước.
Trước những yêu cầu của tình hình mới, việc nâng cao chất lượng công tác này trong lực lượng Công an nhân dân không chỉ là nhiệm vụ cấp bách trước mắt mà còn là yêu cầu chiến lược lâu dài.
Việc xử lý đúng đắn, khách quan và kịp thời từng vụ việc khiếu nại, tố cáo chính là biểu hiện cụ thể của nguyên tắc thượng tôn pháp luật và tinh thần trách nhiệm phục vụ Nhân dân.
Đối với Bộ Công an, cơ quan chịu trách nhiệm bảo vệ an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự an toàn xã hội, công tác này mang ý nghĩa pháp lý và chính trị sâu sắc. Mỗi quyết định giải quyết không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của cá nhân, tổ chức mà còn tác động lớn đến uy tín, hình ảnh của lực lượng Công an nhân dân trong nhận thức của người dân.
Thời gian qua, công tác xử lý và giải quyết đơn khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền của Bộ trưởng Bộ Công an đã đạt nhiều kết quả tích cực, quy trình nghiệp vụ được chuẩn hóa, trách nhiệm của các đơn vị chức năng được xác định rõ ràng hơn. Nhờ sự phối hợp xác minh và tham mưu chặt chẽ, tỷ lệ giải quyết đơn thư đúng thời hạn được nâng cao, nhiều vụ việc phức tạp được xử lý dứt điểm, qua đó góp phần ổn định tình hình và duy trì an ninh trật tự.
Tuy nhiên, thực tiễn vẫn đang đặt ra nhiều thách thức đáng kể. Số lượng đơn thư có xu hướng tăng, nhiều vụ việc có nội dung phức tạp, kéo dài, thậm chí vượt cấp, tạo áp lực lớn lên cơ quan tham mưu và lãnh đạo có thẩm quyền. Không ít vụ việc liên quan đến nhiều cấp, nhiều đơn vị, đòi hỏi sự đầu tư công phu về thời gian và nguồn lực để xác minh.
Trong bối cảnh Đảng và Nhà nước đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và chuẩn bị thực thi các quy định mới từ ngày 1/7/2026, yêu cầu đối với công tác này ngày càng khắt khe hơn. Hoạt động xử lý đơn thư đòi hỏi phải tuân thủ nghiêm ngặt pháp luật, đảm bảo tính khách quan, minh bạch và kịp thời.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin dù đã được triển khai nhưng chưa đồng bộ, hiệu quả chưa cao, chưa khai thác tối ưu dữ liệu để hỗ trợ phân tích và chỉ đạo điều hành. Thực trạng này đòi hỏi phải đổi mới mạnh mẽ phương thức quản lý theo hướng hiện đại, khoa học, thích ứng với quản trị dữ liệu số và phù hợp với định hướng chuyển đổi số quốc gia.
Để giải quyết những thách thức trên, cần xây dựng một hệ thống giải pháp toàn diện nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác xử lý đơn khiếu nại thuộc thẩm quyền giải quyết của Bộ trưởng.
Một là, phát huy tốt hơn chức năng tham mưu cho Đảng ủy Công an Trung ương và lãnh đạo Bộ trong công tác tiếp công dân, xử lý, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Việc tham mưu không chỉ dừng ở xử lý từng vụ việc cụ thể mà cần mang tính hệ thống, chủ động đề xuất giải pháp phòng ngừa, khắc phục sơ hở trong quản lý, tổ chức thực hiện nhiệm vụ.
Đồng thời, định kỳ tổng hợp, phân tích tình hình khiếu nại, tố cáo theo lĩnh vực, địa bàn, tính chất vụ việc để nhận diện nguy cơ phát sinh “điểm nóng”, từ đó đề xuất chỉ đạo sớm, tránh bị động.
Hai là, tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy trình tiếp nhận, phân loại, thụ lý và tham mưu giải quyết đơn thư theo hướng rõ người, rõ việc, rõ thời hạn và rõ trách nhiệm. Mỗi khâu trong quy trình phải có cơ chế kiểm soát nội bộ chặt chẽ nhằm bảo đảm tính khách quan, chính xác và đúng pháp luật.
Cùng với đó, cần xây dựng bộ tiêu chí đánh giá chất lượng tham mưu giải quyết khiếu nại, tố cáo; tăng cường công tác kiểm tra, tự kiểm tra và hậu kiểm đối với các vụ việc đã có kết luận, bảo đảm việc thực thi kết luận được thực hiện nghiêm túc, đầy đủ.
Ba là, cán bộ làm công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thông pháp luật và có đạo đức nghề nghiệp trong sáng. Do tính chất đặc thù của các vụ việc thuộc thẩm quyền Bộ trưởng thường phức tạp, nhạy cảm, liên quan đến nhiều cấp, nhiều lĩnh vực, nên yêu cầu đặt ra đối với cán bộ thanh tra là phải có tư duy tổng hợp, kỹ năng phân tích chứng cứ, kỹ năng đối thoại và xử lý tình huống.
Thanh tra Bộ cần xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu về pháp luật khiếu nại, tố cáo, kỹ năng xác minh, kỹ năng tiếp công dân; đồng thời chú trọng luân chuyển, rèn luyện thực tiễn để nâng cao năng lực toàn diện cho đội ngũ cán bộ.
Bốn là, chủ động tham mưu tổ chức tốt các buổi tiếp công dân định kỳ và đột xuất của lãnh đạo Bộ; chuẩn bị kỹ hồ sơ, tài liệu, phương án xử lý trước khi đối thoại hoặc thông qua dự thảo báo cáo kết quả xác minh nội dung tố cáo. Trong quá trình làm việc, tiếp dục với nhân dân cần bảo đảm tinh thần cầu thị, lắng nghe, giải thích rõ căn cứ pháp lý, tạo sự đồng thuận ngay từ đầu.
Năm là, tổ chức vận hành có hiệu quả hệ thống cơ sở dữ liệu tập trung về thanh tra giải quyết khiếu nại, tố cáo trong Công an nhân dân; kết nối với hệ thống quản lý văn bản và hồ sơ nghiệp vụ của toàn lực lượng. Hệ thống này phải bảo đảm khả năng theo dõi tiến độ xử lý, cảnh báo quá hạn, thống kê, phân tích dữ liệu phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành.
Sáu là, kết hợp chặt chẽ giữa giải quyết khiếu nại, tố cáo với công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực lãng phí trong Công an nhân dân; coi đây là giải pháp quan trọng nhằm xây dựng lực lượng Công an nhân dân nói chung và lực lượng Thanh tra Công an nhân dân thật sự trong sạch, vững mạnh.
Nâng cao hiệu quả công tác xử lý, giải quyết đơn khiếu nại, tố cáo chính là cốt lõi để duy trì kỷ cương hành chính và củng cố vững chắc niềm tin của Nhân dân vào bộ máy Nhà nước. Việc thực hiện đồng bộ, quyết liệt hệ thống các giải pháp chiến lược nêu trên không chỉ đáp ứng những đòi hỏi cấp bách của thực tiễn quản lý hiện đại, mà còn là minh chứng sống động cho tinh thần thượng tôn pháp luật và trách nhiệm phục vụ Nhân dân.
Suy cho cùng, làm tốt công tác này cũng chính là một giải pháp quan trọng, gắn liền với nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, qua đó kiến tạo nên một lực lượng Công an nhân dân nói chung và lực lượng Thanh tra Công an nhân dân nói riêng thật sự trong sạch, vững mạnh, xứng đáng với vai trò nòng cốt trong sự nghiệp bảo vệ an ninh trật tự và an toàn xã hội.
