(Thanh tra) - Quý I năm 2026, tình hình khiếu nại, tố cáo trên địa bàn tỉnh Điện Biên cơ bản được kiểm soát và duy trì trạng thái ổn định, không phát sinh điểm nóng hay các vụ việc phức tạp, kéo dài.
Theo đánh giá của cơ quan chức năng, các đơn thư khiếu nại phát sinh trong kỳ chủ yếu tập trung vào lĩnh vực đất đai. Nội dung khiếu kiện thường liên quan đến công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thực hiện thu hồi đất để triển khai các dự án phát triển kinh tế - xã hội trọng điểm của tỉnh.
Đối với lĩnh vực tố cáo, đơn thư chủ yếu hướng vào các hành vi vi phạm trong thực hiện nhiệm vụ, công vụ của một số cán bộ, công chức tại cấp cơ sở. Mặc dù có những vụ việc phát sinh trong quá trình triển khai dự án lớn, song các cơ quan chuyên môn đã kịp thời vào cuộc xử lý, không để hình thành tình trạng khiếu kiện đông người hay vượt cấp gây mất an ninh trật tự.
Báo cáo của UBND tỉnh chỉ rõ nguyên nhân của tình trạng này được xác định do chính sách pháp luật về đất đai còn một số bất cập. Bên cạnh đó, năng lực của đội ngũ cán bộ tham mưu giải quyết đơn thư tại một số địa phương còn hạn chế, phần lớn phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ dẫn đến tiến độ thẩm tra, xác minh nguồn gốc đất bị kéo dài.
Nhận thức pháp luật của một bộ phận người dân về chính sách đền bù, giải phóng mặt bằng cũng là một rào cản, khi vẫn còn tình trạng công dân cố tình đòi hỏi các chế độ không đúng quy định dù đã được các cấp ngành giải thích, trả lời thỏa đáng.
Về số liệu thực hiện cụ thể, trong kỳ báo cáo, các cơ quan, đơn vị trên toàn tỉnh đã tiếp 271 lượt với 350 người. Trong đó, tiếp thường xuyên chiếm áp đảo với 253 lượt, còn lại là các buổi tiếp định kỳ và đột xuất của thủ trưởng các đơn vị. Đáng chú ý có một đoàn đông người gồm 5 công dân tại thôn Bãi Màu, xã Thanh Yên liên quan đến dự án xây dựng công trình quản lý đa thiên tai lưu vực sông Nậm Rốm vay vốn ODA.
Về công tác xử lý đơn, toàn tỉnh tiếp nhận 463 đơn, qua phân loại có 367 đơn đủ điều kiện xử lý và 214 vụ việc thuộc thẩm quyền. Đối với khiếu nại, có 34 vụ việc phải giải quyết, đến nay đã xử lý xong 13 vụ, trong đó có 3 vụ công dân tự nguyện rút đơn sau khi được vận động, thuyết phục. Đối với tố cáo, các cơ quan đã giải quyết dứt điểm 5/6 vụ việc thuộc thẩm quyền, ban hành kết luận và thực hiện xong các kiến nghị xử lý.
Song song với việc giải quyết đơn thư, công tác quản lý nhà nước về tiếp dân và khiếu nại, tố cáo được UBND tỉnh đặc biệt chú trọng. Tỉnh Điện Biên đã ban hành 55 văn bản chỉ đạo, yêu cầu các sở, ngành và UBND cấp triển khai quyết liệt các biện pháp phòng ngừa khiếu kiện trong thời gian diễn ra các sự kiện chính trị lớn.
Công tác thanh tra trách nhiệm cũng được thực hiện nghiêm túc với 8 cuộc thanh tra được triển khai trong quý. Qua đó, cơ quan chức năng đã chấn chỉnh kịp thời trách nhiệm của người đứng đầu, tiến hành kiểm điểm rút kinh nghiệm đối với 3 tập thể và 122 cá nhân có thiếu sót trong quá trình thực thi công vụ. Riêng về công tác bảo vệ người tố cáo, tỉnh thực hiện đúng các quy định pháp luật để ngăn chặn hành vi trả thù, trù dập, và trong kỳ không phát sinh yêu cầu áp dụng biện pháp bảo vệ đặc biệt nào.
Dự báo trong quý II/2026, khi Điện Biên tiếp tục đẩy mạnh các dự án hạ tầng giao thông, đô thị và du lịch, tình hình khiếu nại, tố cáo được nhận định sẽ có xu hướng gia tăng và tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp. Để chủ động ứng phó, UBND tỉnh đề ra phương hướng tiếp tục thực hiện đồng bộ các chủ trương của Đảng và pháp luật của Nhà nước.
Trọng tâm là hoàn thiện cơ chế, chính sách thuộc thẩm quyền của tỉnh liên quan đến giá đất cụ thể và các quy định về thu hồi đất để đảm bảo tính minh bạch, công khai.
Tỉnh cũng yêu cầu các cấp, các ngành tập trung giải quyết dứt điểm các vụ việc ngay từ cơ sở, hạn chế tối đa tình trạng khiếu kiện vượt cấp. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, đầu tư cơ sở vật chất cho công tác tiếp dân và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chuyên trách.
Tỉnh Điện Biên sẽ tăng cường thanh tra trách nhiệm, hướng dẫn nghiệp vụ cho cấp xã, đồng thời xử lý nghiêm những trường hợp thủ trưởng cơ quan né tránh, thiếu trách nhiệm trong việc tiếp dân và giải quyết đơn thư của Nhân dân, nhằm đưa công tác này đi vào nền nếp và đạt hiệu quả thực chất hơn trong thời gian tới.
