Chánh Thanh tra tỉnh Đồng Tháp Trần Ngô Minh Tuấn phát biểu kết luận tại buổi tiếp công dân tháng 5/2026. Ảnh: ĐQ

Đồng Tháp kiến nghị thống nhất trong xử lý các vụ việc đã giải quyết

Nhìn lại báo cáo của Thanh tra tỉnh Đồng Tháp có thể nhận thấy, đến nay, Thanh tra tỉnh đã hoàn thành việc tổ chức tiếp công dân, đối thoại đối với toàn bộ 16/16 vụ việc theo chỉ đạo của Thanh tra Chính phủ.

Trên cơ sở kiểm tra, rà soát hồ sơ, ý kiến trình bày của công dân, ý kiến của đại diện Cục III (Thanh tra Chính phủ), Ban Tiếp công dân Trung ương và các sở, ngành; các vụ việc được xác định đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết đúng thẩm quyền, đúng trình tự, thủ tục và đúng quy định pháp luật; không phát sinh tình tiết mới làm thay đổi bản chất vụ việc.

Mặc dù vậy, nhiều công dân vẫn không thống nhất với kết quả giải quyết và tiếp tục gửi đơn. Trong các buổi tiếp công dân, có trường hợp không hợp tác, không ký biên bản, tự ý rời buổi đối thoại hoặc không tham dự dù đã được mời nhiều lần.

Đó là còn chưa kể, tại các buổi tiếp công dân, một số công dân có thái độ gay gắt, không hợp tác, không lắng nghe ý kiến giải thích của cơ quan có thẩm quyền; không đồng ý ký biên bản và tự ý bỏ ra về. Hay còn có công dân mặc dù đã được mời 2 lần tham dự tiếp công dân nhưng không đến dự theo giấy mời.

Đại diện lãnh đạo Thanh tra tỉnh Đồng Tháp cho biết, đối với các vụ việc đã được rà soát kỹ và báo cáo chi tiết, Thanh tra tỉnh thực hiện chuyển hồ sơ sang cơ quan Công an và thực hiện phối hợp khi được yêu cầu. Trên thực tế, tại thời điểm tháng 7/2026, vẫn còn công dân đeo bám ngoài Trụ sở các cơ quan Trung ương tại Hà Nội.

Một thực tế được Thanh tra tỉnh Đồng Tháp ghi nhận là, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều công dân kỳ vọng các vụ việc cũ sẽ được xem xét lại nên tiếp tục gửi đơn vượt cấp, tập trung khiếu kiện tại các cơ quan Trung ương và địa phương.

Điều này không chỉ làm gia tăng khối lượng công việc của các cơ quan tiếp công dân mà còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh, trật tự trên địa bàn.

Để một buổi đối thoại thành công, luôn có sự chuẩn bị chu đáo của các cán bộ Thanh tra tỉnh Đồng Tháp: Hàng chồng hồ sơ, máy in, máy tính được tập hợp ngay tại hội trường tiếp dân. Ảnh: ĐQ

Đồng Tháp kiến nghị, sau quá trình rà soát, Cục III (Thanh tra Chính phủ) và Ban Tiếp công dân Trung ương thống nhất với kết quả giải quyết cũng như kết quả kiểm tra của UBND tỉnh Đồng Tháp; đồng thời thống nhất không chuyển các đơn đã được rà soát theo các kế hoạch của Thanh tra Chính phủ về địa phương để giải quyết lại.

Khi nào quyền khiếu nại dừng lại?

Việc tổ chức tiếp công dân, đối thoại trực tiếp để giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo kéo dài là minh chứng cho thấy các nỗ lực của chính quyền củng cố niềm tin của Nhân dân, xây dựng chính quyền do dân, vì dân.

Thực tế cho thấy, không ít vụ việc khiếu nại, tố cáo đã được giải quyết đúng quy định nhưng công dân tiếp tục khiếu nại, khiếu kiện kéo dài. “Khoảng lặng” của Đồng Tháp cũng đặt ra yêu cầu phải có cơ chế xử lý phù hợp nhằm bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật.

Hiến pháp và pháp luật Việt Nam bảo đảm quyền khiếu nại, tố cáo của công dân. Tuy nhiên, quyền này phải được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật và không phải là quyền được yêu cầu cơ quan nhà nước xem xét một vụ việc vô thời hạn.

Luật Khiếu nại và Luật Tố cáo đều quy định nguyên tắc: Khi vụ việc đã được giải quyết đúng thẩm quyền, đúng trình tự, thủ tục và nội dung giải quyết phù hợp với quy định pháp luật, thì kết quả giải quyết đó là cuối cùng và có hiệu lực thi hành.

Điều 11 Luật Khiếu nại quy định cơ quan, người có thẩm quyền không thụ lý khiếu nại nếu vụ việc đã được giải quyết lần hai hoặc có quyết định giải quyết cuối cùng có hiệu lực pháp luật, trừ trường hợp phát hiện tình tiết mới quan trọng có thể làm thay đổi bản chất vụ việc.

Điều 25 Luật Tố cáo 2018 cũng nêu rõ, tố cáo đã được giải quyết mà không có căn cứ mới thì không thụ lý giải quyết lại.

Ngoài ra, Nghị định 124/2020/NĐ-CP (về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo) quy định mức phạt đối với hành vi lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo để gây rối, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Mức xử phạt có thể lên tới 20 triệu đồng tùy hành vi và mức độ vi phạm.

Các quy định này nhằm bảo đảm sự ổn định của các quyết định hành chính đã được xem xét đầy đủ, tránh tình trạng cùng một vụ việc bị xử lý lặp đi lặp lại trong nhiều năm, ảnh hưởng đến hiệu lực quản lý nhà nước và quyền lợi của các chủ thể liên quan.

Thời gian qua, lãnh đạo Thanh tra tỉnh Đồng Tháp chủ trì nhiều cuộc đối thoại theo ủy quyền của Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp. Ảnh: ĐQ

Khi một vụ việc đã được giải quyết đúng quy định, đã có kết luận cuối cùng và không xuất hiện tình tiết mới nhưng vẫn liên tục gửi đơn đến nhiều cơ quan khác nhau với cùng một nội dung thì việc xử lý phải chuyển sang giai đoạn áp dụng các quy định về không thụ lý, đồng thời có biện pháp tuyên truyền, vận động phù hợp.

Đối với các hành vi lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo để vu khống, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của tổ chức, cá nhân; gây rối trật tự công cộng hoặc cản trở hoạt động bình thường của cơ quan nhà nước thì tùy tính chất, mức độ vi phạm có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính hoặc pháp luật hình sự nếu đủ căn cứ.

Thực tiễn giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo kéo dài cho thấy, đối thoại, vận động và giải thích luôn là giải pháp được ưu tiên. Tuy nhiên, đối thoại chỉ phát huy hiệu quả khi cả cơ quan nhà nước và công dân đều tôn trọng các quy định của pháp luật. Nói cách khác, thượng tôn pháp luật phải đi cùng sự nghiêm minh trong thực thi và tuân thủ.