(Thanh tra) - Thanh tra An toàn bức xạ và hạt nhân (ATBXHN) vừa ban hành kết luận thanh tra về việc chấp hành các quy định của pháp luật trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử tại Trường Đại học Đà Lạt (địa chỉ số 01 Phù Đổng Thiên Vương, phường Lâm Viên - Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng).
Cuộc thanh tra được thực hiện theo Quyết định số 61/QĐ-TTra ngày 5/12/2025 của Chánh Thanh tra ATBXHN, tiến hành từ ngày 17/12/2025. Thời kỳ thanh tra từ ngày 1/1/2023 đến thời điểm kiểm tra.
Theo kết luận, trong thời kỳ thanh tra, nhà trường sử dụng nguồn phóng xạ và thiết bị bức xạ phục vụ hoạt động nghiên cứu, đào tạo tại Khoa Vật lý và Kỹ thuật hạt nhân.
Tại thời điểm kiểm tra, trường đang sử dụng 14 nguồn phóng xạ thuộc diện quản lý và 21 nguồn phóng xạ dưới mức miễn trừ khai báo, cấp phép theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia; đồng thời quản lý, sử dụng 2 thiết bị phát tia X. Các nguồn và thiết bị này đã được Cục ATBXHN cấp Giấy phép số 848/GP-ATBXHN ngày 31/8/2023 (gia hạn lần 1), có hiệu lực đến ngày 31/8/2026.
Trong đó, một thiết bị phát tia X (mã hiệu MBBR-1618R-BE/RJ30087-001) bị hỏng bộ cao áp từ tháng 12/2024 và đã được gửi hãng sản xuất để sửa chữa.
Thanh tra ATBXHN đánh giá, nhà trường đã thực hiện đầy đủ việc khai báo, đề nghị cấp giấy phép tiến hành công việc bức xạ và tuân thủ các điều kiện ghi trong giấy phép được cấp.
Hiện trường có 3 nhân viên bức xạ, trong đó có người phụ trách an toàn. Các nhân viên đã được đào tạo an toàn bức xạ theo quy định của Bộ Khoa học và Công nghệ. Người phụ trách an toàn đã được bổ nhiệm và có chứng chỉ nhân viên bức xạ phù hợp theo quy định của Luật Năng lượng nguyên tử; hồ sơ đề nghị cấp lại chứng chỉ (do hết hạn) đã được gửi cơ quan có thẩm quyền.
Đáng chú ý, trường đã trang bị liều kế cá nhân, tổ chức đo liều chiếu xạ nghề nghiệp định kỳ 3 tháng/lần, lập sổ theo dõi liều chiếu xạ cá nhân và tổ chức khám sức khỏe cho nhân viên bức xạ. Kết quả đo liều trong thời kỳ thanh tra không ghi nhận trường hợp nào vượt quá giới hạn liều theo quy định tại Nghị định số 142/2020/NĐ-CP.
Đối với sinh viên thực tập, nhà trường có biện pháp theo dõi suất liều, phân công giảng viên chuyên môn hướng dẫn và ghi chép đầy đủ vào sổ theo dõi trong từng buổi thực hành.
Nhà trường đã ban hành nội quy an toàn bức xạ, quy trình vận hành thiết bị phát tia X; tổ chức kiểm xạ khu vực lắp đặt thiết bị và khu vực lưu giữ nguồn phóng xạ năm 2023; có kế hoạch kiểm xạ năm 2025.
Tại khu vực quản lý, sử dụng nguồn phóng xạ, đoàn thanh tra ghi nhận 41 nguồn phóng xạ kín (Am-241, Sr-90, Co-60, Tl-204, Na-22, Ba-133, Cs-137…) được đặt trong tủ chì chuyên dụng, có dán ký hiệu cảnh báo phóng xạ, ghi rõ tên nguồn, mã hiệu, hoạt độ và ngày xác định hoạt độ. Chìa khóa phòng lưu giữ nguồn được giao cho người phụ trách an toàn quản lý. Sổ theo dõi sử dụng và kiểm đếm nguồn được lập, lưu giữ đầy đủ.
Kết quả đo kiểm thực tế bằng thiết bị chuyên dụng (còn hạn hiệu chuẩn đến tháng 3/2026) cho thấy, chưa phát hiện dấu hiệu mất an toàn bức xạ tại các khu vực quản lý, sử dụng nguồn và thiết bị phát tia X.
Về bảo đảm an ninh nguồn phóng xạ, các nguồn thuộc nhóm 5, mức an ninh D. Hiệu trưởng nhà trường đã ban hành quy định phân công trách nhiệm cụ thể cho các đơn vị, cá nhân liên quan. Việc kiểm đếm nguồn phóng xạ được thực hiện định kỳ hằng quý, có hồ sơ lưu trữ theo quy định.
Trường cũng đã xây dựng và tổ chức diễn tập Kế hoạch ứng phó sự cố bức xạ theo quy định của Luật Năng lượng nguyên tử.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Thanh tra ATBXHN chỉ rõ một số tồn tại, hạn chế: Việc kiểm xạ khu vực làm việc chưa bảo đảm đúng tần suất theo quy định; Kế hoạch ứng phó sự cố bức xạ chưa được cập nhật kịp thời khi có thay đổi văn bản pháp luật liên quan.
Trên cơ sở đó, Thanh tra ATBXHN yêu cầu Trường Đại học Đà Lạt duy trì và thực hiện kiểm xạ khu vực làm việc đúng tần suất, bảo đảm tối thiểu theo quy định; cập nhật, hoàn thiện Kế hoạch ứng phó sự cố bức xạ phù hợp với hệ thống văn bản pháp luật hiện hành; nghiên cứu, tổ chức thực hiện Luật Năng lượng nguyên tử năm 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành; niêm yết Kết luận thanh tra tại trụ sở làm việc tối thiểu 15 ngày liên tục kể từ ngày nhận được kết luận.
Kết luận thanh tra cũng nêu rõ, trong đợt thanh tra này không áp dụng biện pháp xử lý theo thẩm quyền và không có kiến nghị xử lý.
Việc chấp hành cơ bản đầy đủ các quy định về an toàn bức xạ và hạt nhân của Trường Đại học Đà Lạt cho thấy, ý thức tuân thủ pháp luật trong lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro này đã được chú trọng. Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra là nhà trường cần tiếp tục siết chặt kỷ luật, bảo đảm đúng tần suất kiểm xạ và cập nhật kịp thời các quy định mới, nhằm duy trì môi trường nghiên cứu, đào tạo an toàn, đúng chuẩn mực pháp luật.
