(Thanh tra) - Kết luận thanh tra của Thanh tra tỉnh Phú Thọ chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế, vi phạm trong quá trình triển khai Dự án Nhà máy gạch bê tông khí chưng áp AAC của Công ty Cổ phần Bê tông khí chưng áp Việt Nam tại xã Vạn Xuân. Dự án chậm tiến độ kéo dài, thực hiện sai mục tiêu đầu tư và phát sinh nhiều vi phạm trong các lĩnh vực đầu tư, xây dựng, tài nguyên nước.
Theo kết luận của Thanh tra tỉnh Phú Thọ, Dự án đầu tư xây dựng Nhà máy gạch bê tông khí chưng áp AAC tại khu Đồng Dâu, xã Vạn Xuân (trước đây là xã Cổ Tiết, huyện Tam Nông) do Công ty Cổ phần Bê tông khí chưng áp Việt Nam làm chủ đầu tư, được cấp giấy chứng nhận đầu tư từ năm 2010, với tổng vốn đầu tư hơn 166 tỷ đồng và công suất thiết kế 200.000 m³/năm.
Tuy nhiên, qua thanh tra cho thấy, trong quá trình triển khai dự án, doanh nghiệp đã để xảy ra nhiều tồn tại, vi phạm trong các lĩnh vực đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường và tài nguyên nước.
Dự án chậm tiến độ kéo dài. Mặc dù đã được UBND tỉnh Phú Thọ gia hạn thời gian thực hiện dự án 24 tháng vào năm 2018, nhưng đến thời điểm thanh tra, dự án vẫn chậm tiến độ hơn 5 năm so với thời hạn đã được gia hạn.
Trong lĩnh vực đầu tư, công ty không thực hiện đúng nội dung tại giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Cụ thể, dự án không triển khai theo mục tiêu và quy mô đã được phê duyệt là sản xuất gạch bê tông khí chưng áp. Thay vào đó, doanh nghiệp đã lắp đặt dây chuyền sản xuất bột đá thạch anh khi chưa được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận điều chỉnh mục tiêu dự án.
Thanh tra tỉnh cũng xác định doanh nghiệp còn vi phạm quy định về kê khai vốn điều lệ. Theo hồ sơ đăng ký thay đổi doanh nghiệp năm 2024, công ty đăng ký tăng vốn điều lệ lên 500 tỷ đồng, nhưng thực tế mới góp được hơn 17 tỷ đồng, còn thiếu gần 483 tỷ đồng so với số vốn đăng ký.
Ngoài ra, doanh nghiệp cũng không thực hiện chế độ báo cáo hoạt động đầu tư theo quy định của pháp luật.
Theo quy định hiện hành, các hành vi vi phạm này có thể bị xử phạt hành chính theo các quy định của Nghị định số 122/2021/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư.
Các hành vi trên đã được Sở Tài chính kiểm tra và phát hiện ngày 27/5/2025. Tuy nhiên, đến nay các vi phạm này vẫn chưa được xử lý theo quy định.
Thanh tra tỉnh Phú Thọ cũng chỉ ra nhiều tồn tại trong quá trình quản lý, sử dụng đất và đầu tư xây dựng dự án.
Dự án được Nhà nước cho thuê hơn 41.000 m² đất từ năm 2012 với thời hạn 50 năm để xây dựng nhà máy sản xuất gạch bê tông khí chưng áp. Tuy nhiên, đến thời điểm thanh tra, doanh nghiệp chưa xây dựng đầy đủ các hạng mục công trình theo dự án được phê duyệt.
Nhiều hạng mục công trình xây dựng chưa bảo đảm diện tích theo thiết kế hoặc chưa được triển khai, như kho thành phẩm, sân chơi thể thao, hồ nước, hệ thống cây xanh, thảm cỏ, hệ thống chống sét, biển tên, logo doanh nghiệp… Một số công trình khác mới chỉ xây dựng dở dang hoặc chưa hoàn thiện.
Đáng chú ý, trong quá trình triển khai xây dựng, doanh nghiệp đã tổ chức thi công công trình khi chưa có giấy phép xây dựng. Hành vi này đã bị Chủ tịch UBND huyện Tam Nông (cũ) xử phạt vi phạm hành chính với số tiền 50 triệu đồng vào năm 2019. Tuy nhiên, đến ngày 31/3/2025, doanh nghiệp mới thực hiện nộp tiền phạt và tiền chậm nộp.
Trong lĩnh vực môi trường, dự án đã được phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường từ năm 2011 đối với mục tiêu sản xuất gạch bê tông khí chưng áp. Tuy nhiên, việc doanh nghiệp lắp đặt dây chuyền sản xuất bột đá thạch anh khi chưa được điều chỉnh mục tiêu đầu tư đã làm thay đổi nội dung dự án so với báo cáo đánh giá tác động môi trường đã được phê duyệt.
Đối với tài nguyên nước, công ty đã sử dụng giếng khoan để phục vụ hoạt động sản xuất với lưu lượng từ 1 đến 5 m³/ngày đêm nhưng chưa thực hiện đăng ký khai thác, sử dụng tài nguyên nước theo quy định của pháp luật.
Thanh tra tỉnh cho rằng, hành vi này thuộc trường hợp phải đăng ký khai thác, sử dụng tài nguyên nước và có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định trong lĩnh vực tài nguyên nước và khoáng sản.
Từ những tồn tại, vi phạm nêu trên, Thanh tra tỉnh Phú Thọ đã kiến nghị nhiều biện pháp xử lý nhằm chấn chỉnh việc thực hiện dự án.
Đối với Công ty Cổ phần Bê tông khí chưng áp Việt Nam, Thanh tra tỉnh yêu cầu doanh nghiệp dừng việc sản xuất bột đá thạch anh khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận điều chỉnh mục tiêu dự án; đồng thời dừng khai thác, sử dụng tài nguyên nước khi chưa thực hiện đăng ký theo quy định.
Doanh nghiệp cũng phải chấp hành đầy đủ các quyết định xử phạt vi phạm hành chính của cơ quan có thẩm quyền, thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về đầu tư, xây dựng, đất đai, môi trường và tài nguyên nước.
Thanh tra tỉnh Phú Thọ cũng đề nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành liên quan tiếp tục rà soát, xử lý các vi phạm.
Trong đó, Sở Tài chính được giao kiểm tra, rà soát việc chậm tiến độ dự án kéo dài khoảng 60 tháng so với thời gian gia hạn để tham mưu UBND tỉnh xem xét, xử lý theo quy định; đồng thời xử lý vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm của doanh nghiệp đã được phát hiện nhưng chưa xử lý trước đó.
Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì rà soát việc chậm đưa đất vào sử dụng của dự án, xem xét xử lý theo quy định của pháp luật; đồng thời kiểm tra việc lắp đặt dây chuyền sản xuất bột đá thạch anh để xử lý các vi phạm liên quan đến môi trường và tài nguyên nước.
UBND xã Vạn Xuân có trách nhiệm tăng cường kiểm tra, giám sát, đôn đốc doanh nghiệp thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật, đồng thời kiểm điểm trách nhiệm các tập thể, cá nhân liên quan trong việc chậm đôn đốc thực hiện quyết định xử phạt vi phạm hành chính trước đây.
Kết luận thanh tra cho thấy những hạn chế, vi phạm trong quá trình triển khai dự án kéo dài nhiều năm, đòi hỏi các cơ quan chức năng tiếp tục vào cuộc xử lý dứt điểm nhằm đảm bảo kỷ cương pháp luật trong hoạt động đầu tư và sử dụng đất trên địa bàn tỉnh.
