Những năm qua TP Đà Nẵng tổ chức nhiều chương trình XTTM tại Trung tâm Hội chợ triển lãm. Ảnh: BT

Thanh tra TP Đà Nẵng vừa ban hành Kết luận thanh tra số 2946/KL-TTTP về việc chấp hành các quy định của pháp luật trong sử dụng nguồn vốn ngân sách Nhà nước cho hoạt động xúc tiến thương mại tại Sở Công Thương TP Đà Nẵng.

Cuộc thanh tra được thực hiện từ ngày 12/5 đến 18/6/2026, tập trung kiểm tra việc quản lý, sử dụng và quyết toán các nguồn kinh phí phục vụ công tác XTTM trong giai đoạn 2021 - 2024 tại Sở Công Thương TP Đà Nẵng, Sở Công Thương tỉnh Quảng Nam (cũ), Trung tâm Khuyến công và XTTM TP Đà Nẵng và Trung tâm Khuyến công và XTTM Quảng Nam (cũ). Riêng nguồn kinh phí XTTM năm 2023 tại Sở Công Thương tỉnh Quảng Nam (cũ) không thuộc phạm vi kiểm tra do trước đó đã được Sở Tài chính tỉnh Quảng Nam thanh tra, kết luận.

Theo kết luận thanh tra, công tác lập dự toán, thẩm định, quyết toán nguồn kinh phí XTTM tại các đơn vị nhìn chung cơ bản thực hiện theo Luật Ngân sách Nhà nước và các văn bản hướng dẫn.

Tuy nhiên, quá trình thanh tra phát hiện nhiều hạn chế trong công tác quản lý Nhà nước về XTTM.

Tại Sở Công Thương tỉnh Quảng Nam (cũ), từ năm 2021 - 2024, đơn vị chưa hướng dẫn xây dựng các đề án XTTM; chưa đánh giá, thẩm định các đề án, tổng hợp vào chương trình XTTM hằng năm để trình Chủ tịch UBND tỉnh phê duyệt theo quy định.

Phòng Quản lý thương mại của Sở cũng trực tiếp tham gia tổ chức các hoạt động hội chợ, triển lãm, quảng bá, giới thiệu sản phẩm, kết nối cung cầu. Thanh tra TP Đà Nẵng cho rằng việc này chưa phù hợp với quy định về chức năng, nhiệm vụ quản lý Nhà nước và tổ chức thực hiện chương trình XTTM.

Tương tự, Trung tâm Khuyến công và XTTM Quảng Nam (cũ) chưa xây dựng đề án trước khi thực hiện chương trình XTTM để gửi Sở Công Thương thẩm định, trình Chủ tịch UBND tỉnh phê duyệt chương trình hằng năm.

Đáng chú ý, một số chương trình đã được tổ chức và hỗ trợ kinh phí cho doanh nghiệp trong khi chưa được Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam phê duyệt là chương trình XTTM hằng năm.

Tại Văn phòng Sở Công Thương tỉnh Quảng Nam (cũ), các chương trình như “Ngày hội sản phẩm Quảng Nam tại Đà Nẵng năm 2024” và chương trình tham gia kết nối cung cầu giữa TP Hồ Chí Minh với các tỉnh, thành phố năm 2024 được thực hiện hỗ trợ kinh phí khi chưa có quyết định phê duyệt theo quy định.

Trung tâm Khuyến công và XTTM Quảng Nam (cũ) cũng hỗ trợ doanh nghiệp tham gia nhiều chương trình từ năm 2022 - 2024 khi các chương trình này chưa được phê duyệt là chương trình XTTM hằng năm của tỉnh.

Đối với Trung tâm Khuyến công và XTTM Đà Nẵng (cũ), kết luận thanh tra chỉ ra nhiều tồn tại trong lập dự toán, thanh toán và quyết toán kinh phí tổ chức các chương trình XTTM.

Đáng chú ý là việc thanh toán chi phí dịch vụ vệ sinh tại các hội chợ. Trong khoản chi nhân công dọn vệ sinh có cả chi phí nhân viên quản lý, trong khi theo thực tế chỉ cần nhân viên quét dọn để thực hiện công việc vệ sinh, thu gom rác thải.

Tổng số tiền chi phí nhân viên quản lý dịch vụ vệ sinh được xác định không phù hợp thực tế là 130,056 triệu đồng.

Trung tâm còn thanh toán 11,9 triệu đồng tiền bồi dưỡng họp ban tổ chức phục vụ các hội chợ. Theo kết luận thanh tra, khoản chi này không có chế độ quy định; các cuộc họp được tổ chức trong giờ hành chính và những người tham dự đều hưởng lương từ ngân sách Nhà nước nên không được chi bồi dưỡng khi tham gia họp.

Một khoản đáng chú ý khác là tiền hoa hồng cho cộng tác viên mời doanh nghiệp tham gia hội chợ, với tổng số 988,056 triệu đồng.

Qua kiểm tra, hồ sơ thanh toán khoản hoa hồng này chưa đầy đủ, thiếu biên bản và tài liệu chứng minh việc giới thiệu doanh nghiệp tham gia hội chợ, doanh nghiệp nào được giới thiệu; trong đó có cả trường hợp chi cho cá nhân tham gia các gian hàng.

Bảng tổng hợp sai phạm kèm theo kết luận thanh tra xác định tổng số tiền liên quan các khoản sai phạm tại Trung tâm Khuyến công và XTTM Đà Nẵng (cũ) là 1.130.013.466 đồng.

Thanh tra cũng chỉ ra tại Sở Công Thương tỉnh Quảng Nam (cũ) việc tổ chức chương trình “Festival Nghề truyền thống vùng miền lần thứ I - Quảng Nam 2022” có sai sót về trình tự sử dụng ngân sách.

Chương trình được tổ chức và chi ngân sách từ tháng 3 đến tháng 7/2022, nhưng đến tháng 10/2022 mới được bổ sung dự toán. Thanh tra xác định việc chi ngân sách để thực hiện chương trình khi chưa có dự toán được cấp có thẩm quyền giao là chưa đúng quy định của Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015.

Tại Văn phòng Sở Công Thương TP Đà Nẵng (cũ), việc thanh toán cho các chương trình quảng bá sản phẩm OCOP, sản phẩm đặc trưng Đà Nẵng năm 2022 cũng chưa bảo đảm đầy đủ chứng từ. Hồ sơ thanh toán không kèm danh sách điểm treo, số lượng băng rôn, phướn của ngành văn hóa làm cơ sở đối chiếu.

Về trách nhiệm, Thanh tra TP Đà Nẵng xác định trách nhiệm thuộc về lãnh đạo các đơn vị, phòng chuyên môn, kế toán và những cá nhân có liên quan tùy từng nội dung, sai phạm.

Thanh tra TP Đà Nẵng kiến nghị Sở Công Thương Đà Nẵng tăng cường kiểm tra, hướng dẫn các đơn vị trực thuộc trong quản lý, sử dụng và quyết toán nguồn kinh phí XTTM; đồng thời tổ chức thực hiện kết luận thanh tra và kiểm điểm, rút kinh nghiệm đối với tập thể, cá nhân liên quan đến những tồn tại, thiếu sót.

Đối với Trung tâm Khuyến công và XTTM Đà Nẵng, Thanh tra yêu cầu tổ chức thực hiện kết luận, kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân liên quan; đồng thời cập nhật kịp thời các quy định về đề án, chương trình XTTM để bảo đảm đúng quy trình, định mức và thủ tục thanh toán.

Đối với khoản chi hoa hồng cho cộng tác viên, kết luận thanh tra ghi nhận các khoản thanh toán thực tế đã được chuyển qua ngân hàng và sử dụng từ nguồn thu dịch vụ. Do đó, Thanh tra kiến nghị chấn chỉnh, rút kinh nghiệm, đồng thời yêu cầu trung tâm rà soát, hoàn thiện hồ sơ, thủ tục thanh toán để bảo đảm tính hợp lý, chặt chẽ và đúng quy định.

Đáng chú ý, Thanh tra TP Đà Nẵng kiến nghị thu hồi 141.956.800 đồng của Trung tâm Khuyến công và XTTM Đà Nẵng (cũ), nộp vào ngân sách Nhà nước thông qua tài khoản tạm giữ của Thanh tra TP tại Kho bạc Nhà nước Khu vực XIII.

Các cơ quan, đơn vị và cá nhân liên quan được yêu cầu nghiêm túc thực hiện kết luận thanh tra và báo cáo kết quả bằng văn bản về Thanh tra TP Đà Nẵng trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày công bố kết luận thanh tra.