Ông Nguyễn Nhân Bình, Phó Chánh Thanh tra tỉnh công bố Quyết định số 208/QĐ-TTr.NV1 thanh tra Dự án đầu tư xây dựng đường ĐT.277, đoạn từ QL38 đến ĐT.276, huyện Tiên Du (cũ) vào ngày 11/5/2026. Ảnh: Trí Vũ

Giải phóng mặt bằng chưa hoàn thành, dự án kéo dài tiến độ

Theo kết luận thanh tra, Dự án đầu tư xây dựng đường ĐT.277, đoạn từ QL38 đến ĐT.276 được UBND tỉnh Bắc Ninh phê duyệt chủ trương đầu tư cuối năm 2020, phê duyệt dự án đầu tư cuối năm 2021 và điều chỉnh, bổ sung năm 2022. Dự án có tổng mức đầu tư sau điều chỉnh gần 39 tỷ đồng từ nguồn vốn đầu tư công ngân sách tỉnh, ngân sách huyện giai đoạn 2021-2025 và các nguồn vốn hợp pháp khác (nếu có), thời gian thực hiện từ năm 2021 đến năm 2023. Đến thời điểm thanh tra, dự án vẫn chưa hoàn thành.

Kết luận thanh tra cho biết, công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng đã được các cơ quan, đơn vị liên quan triển khai theo trình tự, thủ tục. UBND huyện Tiên Du (trước đây) đã ban hành các quyết định thu hồi đất, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tổ chức chi trả đối với diện tích đã được phê duyệt.

Tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng được phê duyệt là hơn 2,34 tỷ đồng. Trong đó, đã chi trả gần 1,9 tỷ đồng; còn hơn 451,9 triệu đồng chưa được chi trả do đoạn tuyến từ Km0+599,28 đến Km0+714,58 vẫn còn vướng mắc giải phóng mặt bằng, chưa thể thực hiện việc dịch chuyển đường điện.

Theo Thanh tra tỉnh, chủ đầu tư đã nhiều lần có văn bản đề nghị cơ quan có thẩm quyền xác định giá đất cụ thể để lập phương án bồi thường, hỗ trợ đối với phần đất ở bị thu hồi; đồng thời đề nghị địa phương rà soát quỹ đất phục vụ tái định cư. Tuy nhiên, cơ quan chuyên môn chưa tham mưu xác định giá đất cụ thể, trong khi địa phương nhiều lần có văn bản trả lời không còn quỹ đất ở đã hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật để bố trí tái định cư.

Đối với phần đất ở của 6 hộ dân với diện tích 483,5 m² tại đoạn cuối tuyến, chủ đầu tư đã tổ chức kiểm đếm, làm việc với các hộ dân và tuyên truyền, phổ biến chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Tuy nhiên, một số hộ dân đề nghị được bồi thường bằng đất ở trên địa bàn xã Tân Chi, trong khi địa phương không có quỹ đất để bố trí. Đến thời điểm thanh tra, công tác giải phóng mặt bằng đối với khu vực này vẫn chưa hoàn thành.

Thanh tra tỉnh nhận định, công tác giải phóng mặt bằng của dự án đã được triển khai theo quy định, song vẫn còn một số tồn tại. Đến nay, việc quyết toán kinh phí bồi thường, hỗ trợ chưa được thực hiện; biên bản bàn giao đất trên thực địa chưa được lập đầy đủ. Việc chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng đối với phần đất ở của 6 hộ dân đã ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công, khiến dự án không hoàn thành theo thời gian được phê duyệt.

Kết luận thanh tra cũng xác định nguyên nhân chủ yếu là việc xác định giá đất cụ thể để làm căn cứ lập phương án bồi thường, hỗ trợ chưa được cơ quan có thẩm quyền tham mưu, thực hiện kịp thời; đồng thời quỹ đất tái định cư tại địa phương chưa đáp ứng yêu cầu. Bên cạnh đó, công tác phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị liên quan trong việc tháo gỡ vướng mắc về giá đất, quỹ đất tái định cư và phương án bồi thường chưa kịp thời, dẫn đến kéo dài thời gian giải phóng mặt bằng và ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện dự án.

Khảo sát, lập dự án còn hạn chế, kiến nghị chấm dứt thực hiện dự án

Theo kết luận thanh tra, chủ đầu tư đã cơ bản thực hiện các thủ tục chuẩn bị đầu tư, tổ chức lựa chọn nhà thầu, lập, thẩm định và phê duyệt dự án theo quy định. Công tác khảo sát, thiết kế bản vẽ thi công, thẩm tra, thẩm định và phê duyệt thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở cơ bản được thực hiện theo quy định của pháp luật về xây dựng; hồ sơ thiết kế, dự toán nhìn chung phù hợp với Báo cáo nghiên cứu khả thi đã được phê duyệt.

Tuy nhiên, kết quả thanh tra cho thấy công tác khảo sát, lập Báo cáo nghiên cứu khả thi và tham mưu phê duyệt dự án ban đầu chưa sát với điều kiện thực tế, dẫn đến phải điều chỉnh, bổ sung một số nội dung của dự án. Trong đó có việc hoàn trả kênh tưới N6, điều chỉnh kết cấu mặt đường, hệ thống thoát nước và một số hạng mục kỹ thuật khác.

Đối với công tác lập dự toán, Thanh tra tỉnh xác định đơn vị tư vấn đã áp dụng sai đơn giá đối với một số công việc thuộc hạng mục nền đường, mặt đường, hè, rãnh. Sai sót này làm tăng giá trị dự toán 85.976.000 đồng.

Về thi công xây dựng, đến thời điểm thanh tra, dự án đã hoàn thành cơ bản các hạng mục nền, mặt đường, vỉa hè, hệ thống thoát nước, điện chiếu sáng, cây xanh, hoàn trả mương cứng và tường gạch trên đoạn từ Km0+00 đến Km0+599,28. Riêng đoạn từ Km0+599,28 đến Km0+714,58 chưa thể triển khai do chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng.

Thanh tra tỉnh cho biết, khối lượng xây lắp đã nghiệm thu đạt hơn 21,96 tỷ đồng, trong đó đã thanh toán hơn 19,21 tỷ đồng.

Trong quá trình thanh tra, trên cơ sở báo cáo của chủ đầu tư về những khó khăn, vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư, Đoàn Thanh tra đã tổ chức hội nghị với các sở, ngành và địa phương để xem xét phương án xử lý.

Theo báo cáo của chủ đầu tư, nếu tiếp tục triển khai dự án sẽ phải thực hiện cưỡng chế thu hồi đất đối với các hộ dân không chấp hành quyết định thu hồi đất; đồng thời kinh phí giải phóng mặt bằng dự kiến tăng từ khoảng 8,4 tỷ đồng lên khoảng 15 tỷ đồng, làm tăng tổng mức đầu tư của dự án. Trong khi đó, địa phương không còn quỹ đất tái định cư, các hộ dân không đồng thuận với phương án bồi thường bằng tiền và cũng không đồng ý bố trí tái định cư ngoài địa bàn xã.

Đối với phương án dừng thực hiện dự án, chủ đầu tư đánh giá đoạn tuyến đã hoàn thành vẫn bảo đảm kết nối giao thông và cơ bản đáp ứng mục tiêu đầu tư ban đầu; phần còn lại chưa thi công chỉ dài khoảng 115,3 m, không ảnh hưởng lớn đến việc khai thác tuyến đường và có thể được đầu tư đồng bộ khi triển khai quy hoạch trong giai đoạn sau.

Trên cơ sở đó, hội nghị với sự tham gia của các sở, ngành, địa phương đã thống nhất đề nghị Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh xem xét, đồng ý chủ trương chấm dứt thực hiện dự án để thực hiện quyết toán phần khối lượng đã hoàn thành.

Về xử lý sau thanh tra, Thanh tra tỉnh kiến nghị giảm trừ khi quyết toán số tiền 85.976.000 đồng do áp dụng sai đơn giá; kiến nghị Giám đốc Sở Xây dựng xem xét xử lý vi phạm hành chính theo thẩm quyền đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan theo quy định.

Đồng thời, kiến nghị Ban Quản lý dự án xây dựng Liên Bão tổ chức kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân liên quan đến những tồn tại trong công tác quản lý dự án, quản lý hồ sơ, quản lý chi phí và công tác phối hợp giải phóng mặt bằng; yêu cầu các đơn vị tư vấn kiểm điểm, rút kinh nghiệm đối với những hạn chế trong khảo sát, lập dự án, thiết kế và dự toán.

Thanh tra tỉnh cũng kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh xem xét, đồng ý chủ trương chấm dứt thực hiện Dự án đầu tư xây dựng đường ĐT.277, đoạn từ QL38 đến ĐT.276 để thực hiện các bước tiếp theo theo đúng quy định của pháp luật; đồng thời giao chủ đầu tư rà soát, hoàn thiện hồ sơ pháp lý, hồ sơ chất lượng, hồ sơ thanh toán, giải phóng mặt bằng và khẩn trương lập, trình thẩm tra, phê duyệt quyết toán đối với phần khối lượng đã thực hiện sau khi được cấp có thẩm quyền cho phép dừng dự án.