Thanh tra tỉnh Lâm Đồng chỉ ra nhiều tồn tại tại Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Nam Nung. Ảnh: Thanh Chương

Theo kết luận của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng, qua công tác thanh tra cho thấy, Ban Quản lý Nam Nung đã triển khai công tác PCCCR, trồng rừng và chi trả DVMTR cơ bản đảm bảo theo quy định. Trong đó, các phương án PCCCR được xây dựng đúng quy định, triển khai đúng tiến độ, qua 2 mùa khô không để xảy ra cháy rừng gây thiệt hại tài nguyên rừng; tỷ lệ thanh toán kinh phí các hạng mục đạt trên 90% tổng kinh phí được cấp.

Ngoài ra, công tác trồng rừng và chăm sóc rừng trồng năm 2016 với diện tích 5,306 ha được nghiệm thu thành rừng đạt 100%; diện tích, mật độ cây trồng, độ tàn che và tỷ lệ cây sống tại các lô rừng trồng thay thế các năm 2016, 2017, 2018 đều đạt yêu cầu theo quy định. Bên cạnh đó, công tác chi trả DVMTR được thực hiện kịp thời, hồ sơ thanh quyết toán cơ bản đảm bảo theo quy định; việc chi trả cho các hộ nhận khoán được thực hiện qua tài khoản ngân hàng, đảm bảo an toàn, nhanh và thuận lợi cho người dân.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Thanh tra tỉnh Lâm Đồng cũng chỉ rõ một số tồn tại, hạn chế trong công tác quản lý, bảo vệ rừng tại Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Nam Nung. Cụ thể, việc chi trả tiền DVMTR còn chậm, kéo dài, không đảm bảo thời gian theo quy định, ảnh hưởng đến công tác thanh toán, quyết toán và quyền lợi của các đơn vị cung ứng dịch vụ môi trường rừng.

Cụ thể, năm 2024, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Đắk Nông (cũ) đã tạm ứng cho Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Nam Nung (Ban Quản lý) số tiền 13,706 tỷ đồng qua 5 đợt. Tuy nhiên, đến thời điểm thanh tra, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Đắk Nông (cũ) và Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Lâm Đồng (mới) vẫn chưa ban hành thông báo số tiền chi trả DVMTR năm 2024 cho các đơn vị chủ rừng, trong đó có Ban Quản lý.

Theo Thanh tra tỉnh Lâm Đồng, nguyên nhân là Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Lâm Đồng đang thực hiện các thủ tục điều chỉnh kế hoạch thu, chi kinh phí DVMTR năm 2024 trình Hội đồng quản lý Quỹ phê duyệt để làm cơ sở thanh toán cho các đơn vị chủ rừng trên toàn tỉnh.

Không chỉ năm 2024, việc thông báo số tiền chi trả DVMTR những năm trước cũng chưa đảm bảo tiến độ theo quy định. Kết luận thanh tra cho thấy, năm 2023 việc thông báo số tiền chi trả DVMTR chậm 58 ngày so với thời hạn quy định tại Nghị định số 156/2018/NĐ-CP; riêng năm 2024 đến thời điểm thanh tra vẫn chưa hoàn thành việc thông báo và thanh toán đầy đủ cho các đơn vị cung ứng DVMTR.

Bên cạnh đó, thời gian xác định diện tích rừng được chi trả DVMTR làm cơ sở thanh toán cũng chậm so với quy định. Năm 2023 chậm 30 ngày và năm 2024 chậm 91 ngày so với thời hạn hoàn thành trước ngày 15/2 hàng năm theo quy định.

Kết luận thanh tra còn chỉ rõ một số tồn tại trong việc xác định diện tích được chi trả DVMTR. Trong đó, qua kiểm tra thực thực tế cho thấy, có 1,13ha thuộc 6 lô có hiện trạng là đất trống và đất trồng cây nông nghiệp nhưng vẫn được xác định, tính vào diện tích chi trả DVMTR năm 2023 và 2024. Số tiền DVMTR năm 2023 đã chi trả cho diện tích này là 858.133 đồng. Riêng đối với năm 2024, Quỹ bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh chưa có thông báo số tiền chi trả DVMTR cho Ban quản lý Nam Nung, do đó chưa có cơ sở xác định được số tiền đã chi trả đối với diện tích nêu trên.

Ngược lại, một số lô theo hồ sơ diễn biến rừng được xác định là đất nông nghiệp, đất trồng rừng không thuộc diện chi trả DVMTR, tuy nhiên qua kiểm tra thực địa lại là diện tích có rừng đủ tiêu chí để được chi trả theo quy định.

Liên quan đến việc quản lý, sử dụng kinh phí DVMTR, Thanh tra tỉnh Lâm Đồng xác định Ban Quản lý thực hiện một số khoản chi chưa đúng quy định. Trong đó, chi không đúng đối tượng với số tiền 4,2 triệu đồng; chứng từ chi không hợp lệ với số tiền 4,6 triệu đồng; đồng thời chi trả dư cho các hộ nhận khoán số tiền hơn 4 triệu đồng. Tổng số tiền phải thu hồi là là hơn 12,8 triệu đồng.

Theo Kết luận thanh tra, một số chứng từ chi tạm ứng cho các tổ, hộ nhận khoán chưa thống nhất giữa hồ sơ, chứng từ chi với ủy nhiệm chi; việc quyết toán tiền khoán bảo vệ rừng năm 2024 với các tổ, hộ nhận khoán chưa thực hiện do chưa có thông báo chính thức về số tiền DVMTR được chi trả.

Kết luận thanh tra cũng đã chỉ ra một số tồn tại trong công tác khoán bảo vệ rừng tại Ban Quản lý. Theo đó, việc ký hợp đồng khoán bảo vệ rừng với các tổ nhận khoán chưa đúng đối tượng theo quy định. Đồng thời, đơn vị ký hợp đồng khoán bảo vệ rừng thời hạn 5 năm nhưng các năm 2023 và 2024 chỉ ký phụ lục điều chỉnh diện tích, thành viên tổ nhận khoán mà không điều chỉnh thời hạn hợp đồng là chưa đúng quy định của Nghị định số 168/2016/NĐ-CP.

Đáng chú ý, Thanh tra tỉnh Lâm Đồng xác định việc tham mưu xây dựng cơ chế chi trả DVMTR trên địa bàn tỉnh Đắk Nông (cũ) còn bất cập khi chưa áp dụng hệ số K1 (điều chỉnh mức chi trả dịch vụ môi trường rừng theo trữ lượng rừng) và hệ số K4 (điều chỉnh mức chi trả dịch vụ môi trường rừng theo mức độ khó khăn) là chưa phản ánh đúng thực tế khi xác định diện tích được chi trả DVMTR tại Ban Quản lý nói riêng và toàn tỉnh Đắk Nông (cũ) nói chung.

Đối với công tác trồng rừng, Kết luận thanh tra cho thấy một số công trình trồng rừng thay thế và chăm sóc rừng chưa đảm bảo tiến độ, hồ sơ thực hiện còn thiếu sót. Trong đó, quá trình rà soát diện tích thiết kế trồng rừng thay thế năm 2016 có điều chỉnh giảm diện tích nhưng hồ sơ chưa đảm bảo đầy đủ căn cứ pháp lý theo quy định.

Một số diện tích trồng rừng thay thế chưa đạt tiêu chí thành rừng nhưng vẫn thực hiện nghiệm thu hoàn thành. Bên cạnh đó, một số diện tích trồng rừng bị người dân lấn chiếm, canh tác nông nghiệp trong thời gian dài, ảnh hưởng đến hiệu quả thực hiện dự án trồng rừng thay thế. Đối với công tác PCCCR, cho thấy Ban Quản lý đã xây dựng phương án, triển khai các nội dung PCCCR theo quy định. Tuy nhiên, một số hạng mục thực hiện còn thiếu sót về hồ sơ, chứng từ và chưa đảm bảo đầy đủ khối lượng công việc theo phương án được duyệt.

Từ những tồn tại, hạn chế nêu trên, Thanh tra tỉnh Lâm Đồng kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Chi cục Kiểm lâm, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng cùng Ban Quản lý tổ chức kiểm điểm trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân liên quan; đồng thời khẩn trương khắc phục các tồn tại đã được chỉ ra, không để tái diễn trong thời gian tới.