Đầu tư xây dựng điểm dân cư và kinh tế phức hợp xã Ứng Hòe. Ảnh: baohaiphong.vn

Sai quy trình và lỏng lẻo trong quản lý

D.A điểm dân cư Ứng Hòe, huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương (nay là xã Vĩnh Lại, TP Hải Phòng) có quy mô diện tích đất sử dụng gần 10ha, được kỳ vọng tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội địa phương nhờ hạ tầng kỹ thuật đồng bộ.

D.A do Liên danh Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển nhà và hạ tầng đô thị HUDIC và Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng và Thương mại Minh Hương (Liên danh HUDIC - Minh Hương) làm chủ đầu tư, qua hình thức đấu thầu rộng rãi.

Đến thời điểm thanh tra, chủ đầu tư đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính và cơ bản hoàn thiện hạ tầng giai đoạn 1 (hơn 8,2ha), được Sở Xây dựng chấp thuận nghiệm thu. Quá trình triển khai cũng được đánh giá là cơ bản phù hợp với quy hoạch và tuân thủ trình tự lựa chọn nhà đầu tư.

Tuy nhiên, kết luận thanh tra cũng chỉ rõ những hạn chế, thiếu sót trong tuân thủ trình tự thủ tục đầu tư. Cụ thể, chủ đầu tư đã phê duyệt thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở; trong đó, tự ý điều chỉnh kết cấu vỉa hè từ gạch bê tông tự chèn sang lát đá tự nhiên và bó vỉa từ bê tông xi măng sang đá tự nhiên.

Đáng nói, việc phê duyệt này diễn ra trước khi nhận được văn bản chấp thuận của UBND tỉnh Hải Dương, vi phạm các quy định của Luật Xây dựng năm 2014. Dù sau đó, chủ đầu tư đã ban hành quyết định điều chỉnh để khắc phục, song hành động này thể hiện sự nóng vội và thiếu chặt chẽ về pháp lý.

Ngoài ra, công tác lập và quản lý chi phí đầu tư của D.A cũng bộc lộ nhiều bất cập. Tổng dự toán xây dựng hạ tầng được duyệt lên tới hơn 135,8 tỷ đồng, vượt tổng mức đầu tư cho phép (130,8 tỷ đồng).

Mặc dù nguyên nhân tăng là do điều chỉnh thiết kế theo hướng nâng cao chất lượng vật liệu, nhưng việc chủ đầu tư không thực hiện thủ tục điều chỉnh tổng mức đầu tư là chưa đảm bảo quy định tại Điều 134 Luật Xây dựng năm 2014.

Bên cạnh đó, hồ sơ dự toán xây dựng còn có một số thành phần chi phí (xây dựng, quản lý dự án, tư vấn) xác định chưa chính xác làm tăng giá trị hơn 2,3 tỷ đồng.

Tại thực địa, công tác giám sát bị buông lỏng khi nhật ký thi công ghi chép sơ sài, không phản ánh đúng diễn biến công trường và các vấn đề phát sinh khác; việc nghiệm thu vật liệu đầu vào thiếu chặt chẽ, nhiều vật liệu quan trọng như gạch, cát, đá thiếu giấy chứng nhận hợp quy…

Đặc biệt, việc kiểm soát vị trí và trữ lượng bãi đổ bùn, đất hữu cơ cũng không có văn bản nghiệm thu xác định cụ thể, tạo ra khoảng trống trong việc kiểm soát khối lượng và cự ly vận chuyển thực tế.

Nghiệm thu sai tăng hàng tỷ đồng

Ngoài ra, kết luận thanh tra khẳng định, việc nghiệm thu giá trị khối lượng hoàn thành công trình hạ tầng kỹ thuật (giai đoạn 1) của D.A còn chưa chặt chẽ, dẫn đến nghiệm thu sai tăng với tổng giá trị sau thuế hơn 2,37 tỷ đồng.

Liên quan đến nghĩa vụ thuế, Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển nhà và hạ tầng đô thị HUDIC đã phải tự rà soát và điều chỉnh giảm thuế giá trị gia tăng được khấu trừ hơn 1,9 tỷ đồng đối với các hóa đơn nhận của Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Hoàng Sơn HD do nhận thấy có rủi ro về thuế.

Căn cứ kết quả thanh tra, Chánh Thanh tra TP Hải Phòng đã ban hành quyết định thu hồi số tiền sai phạm hơn 489 triệu đồng (do thi công thiếu khối lượng) vào tài khoản tạm giữ chờ xử lý.

Đối với giá trị nghiệm thu sai tăng hơn 2,37 tỷ đồng còn lại, cơ quan thanh tra kiến nghị liên danh nhà đầu tư phải thực hiện giảm trừ ngay khi quyết toán công trình. Đồng thời, rà soát, hạch toán giảm chi phí và điều chỉnh thuế theo đúng quy định của pháp luật.

Thanh tra TP Hải Phòng chỉ rõ, trách nhiệm để xảy ra các thiếu sót nêu trên thuộc về Liên danh HUDIC - Minh Hương và Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Ninh Giang (nay là Ban Quản lý D.A đầu tư xây dựng khu vực Ninh Giang), đơn vị được giao nhiệm vụ quản lý, giám sát hợp đồng.

Đồng thời, yêu cầu các đơn vị phải nghiêm túc rút kinh nghiệm; phối hợp với chính quyền địa phương tập trung giải quyết dứt điểm công tác giải phóng mặt bằng đối với phần diện tích 2.296m² còn vướng mắc, đảm bảo hoàn thành toàn bộ D.A đúng tiến độ.