Một trong các đoạn kè sông Nậm Rốm đã thi công xong, góp phần chống sạt lở bờ sông và tạo cảnh quan đô thị khang trang, sạch đẹp hơn. Ảnh: PV

Nhiều tồn tại trong quản lý, thực hiện dự án

Thanh tra tỉnh Điện Biên vừa ban hành Kết luận thanh tra về các dự án có khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài. Đối tượng thanh tra gồm Dự án Kè chống sạt lở bờ sông Nậm Rốm (giai đoạn II) và 2 dự án cấp điện nông thôn thuộc Chương trình “Bừng sáng Điện Biên” tại Tủa Chùa, Mường Chà.

Tổng mức đầu tư của 3 dự án khoảng 640 tỷ đồng. Trong đó, Dự án Kè chống sạt lở bờ sông Nậm Rốm (giai đoạn II) được phê duyệt ban đầu hơn 228,5 tỷ đồng, sau điều chỉnh còn 82 tỷ đồng.

Dự án có chiều dài tuyến kè 1.597,5m sau điều chỉnh. Thời gian thực hiện từ năm 2009 đến năm 2020. Công trình được bàn giao, đưa vào khai thác từ ngày 8/1/2021.

Tuy nhiên, dự án từng gặp vướng mắc trong công tác quyết toán. Hồ sơ chưa đủ điều kiện quyết toán dự án hoàn thành. Một số biên bản nghiệm thu giai đoạn của gói thầu xây lắp số 5 còn thiếu. Số dư tạm ứng theo kết luận của Kiểm toán Nhà nước khu vực VII cũng chưa được thu hồi đầy đủ.

Thanh tra tỉnh xác định nguyên nhân chủ yếu liên quan đến công tác quản lý, lưu trữ hồ sơ kéo dài qua nhiều năm. Ban Quản lý Dự án nhiều lần di chuyển trụ sở, trong khi việc sắp xếp, lưu trữ hồ sơ của chủ đầu tư chưa khoa học, chưa có tính hệ thống.

Đáng chú ý, quá trình thanh tra đã có chuyển biến tích cực. Ban Quản lý Dự án các công trình Dân dụng và Công nghiệp phối hợp với nhà thầu bổ sung đầy đủ biên bản nghiệm thu còn thiếu.

Ngày 14/7/2026, các đơn vị liên quan cũng đã nộp lại số dư tạm ứng theo kết luận của Kiểm toán Nhà nước khu vực VII với số tiền 395,57 triệu đồng. Qua đó, dự án không còn vướng mắc tại thời điểm thanh tra tháng 8/2026.

Đối với 2 dự án cấp điện nông thôn tại Tủa Chùa và Mường Chà, tổng mức đầu tư lần lượt hơn 215,5 tỷ đồng và 341,9 tỷ đồng.

Dự án tại Tủa Chùa nhằm xây dựng hệ thống lưới điện nông thôn và sản xuất cho 1.234 hộ thuộc 32 thôn, bản của 10 xã. Đến ngày 1/6/2026, khối lượng thi công đạt khoảng 60% giá trị thiết kế.

Tại Mường Chà, dự án có mục tiêu cấp điện cho 1.587 hộ thuộc 28 thôn, bản. Khối lượng thi công đến thời điểm trên đạt khoảng 67,3% giá trị thiết kế.

Hai dự án đang trong thời hạn thực hiện nhưng từng gặp khó khăn về nguồn vốn. Năm 2025, cả Tủa Chùa và Mường Chà đều chưa được bố trí vốn, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai.

Tại Tủa Chùa, năm 2024 tỉnh giao hơn 84,6 tỷ đồng nhưng đến cuối năm chỉ giải ngân hơn 22,17 tỷ đồng. Hơn 62,43 tỷ đồng còn lại phải thu hồi về ngân sách Trung ương.

Tương tự, tại Mường Chà, trong số hơn 134,2 tỷ đồng được giao năm 2024, chỉ giải ngân 47,57 tỷ đồng. Hơn 86,63 tỷ đồng còn lại được thu hồi về ngân sách Trung ương.

Cán bộ, nhân viên Điện lực Tủa Chùa đóng điện tại trạm biến áp Háng Tơ Mang 2 thuộc Chương trình “Bừng sáng Điện Biên”. Ảnh: CTV

Xác định trách nhiệm, yêu cầu khắc phục

Theo kết luận thanh tra, những hạn chế nổi lên tại 3 dự án là công tác quyết toán dự án hoàn thành còn tồn tại; việc bố trí nguồn vốn chưa bảo đảm; công tác thu hồi số dư tạm ứng quá hạn chưa được thực hiện quyết liệt.

Đối với 2 dự án cấp điện, nguyên nhân còn xuất phát từ thời gian triển khai gấp. Theo kết luận, thời gian thực hiện theo các bước của dự án là 236 ngày. Thực tế, Mường Chà mất 181 ngày và Tủa Chùa 209 ngày mới ký được hợp đồng để giải ngân.

Trong khi đó, đến ngày 31/12/2024 đã hết thời hạn giải ngân, nên các đơn vị không kịp giải ngân vốn trong năm. Năm 2025, dự án lại không được bố trí đủ vốn để thực hiện.

Việc triển khai cũng chịu tác động của thiên tai. Tại một vị trí khảo sát, thi công đường dây điện không thể thực hiện do xuất hiện nguy cơ trượt, sạt lở. Vì vậy, phải điều chỉnh vị trí và hướng tuyến.

Riêng tại Tủa Chùa, hồ sơ thiết kế, dự toán ban đầu bố trí hệ thống điện phục vụ 20 hộ tại thôn Páo Tỉnh Làng 2, xã Sín Chải. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, khu vực taluy dương xuất hiện các vết nứt, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở, mất an toàn cho người dân. Việc điều chỉnh vị trí, hướng tuyến vì thế trở thành yêu cầu cần thiết.

Thanh tra tỉnh đánh giá các chủ đầu tư và đơn vị được giao quản lý dự án đã ban hành nhiều văn bản đề xuất tháo gỡ khó khăn. Các đơn vị cũng chủ động thực hiện kiến nghị, xử lý của cơ quan kiểm tra, kiểm toán.

Trong quá trình thanh tra, chủ đầu tư đã tìm kiếm hồ sơ còn thiếu, phối hợp với các đơn vị liên quan thu hồi số dư tạm ứng. Đến tháng 8/2026, các dự án được xác định không còn vướng mắc. Ban Quản lý Dự án các công trình Dân dụng và Công nghiệp đã căn cứ nhu cầu vốn được phân bổ để bố trí, đồng thời đôn đốc nhà thầu đẩy nhanh thi công.

Về trách nhiệm, Thanh tra tỉnh xác định đối với những khó khăn, vướng mắc của Dự án Kè chống sạt lở bờ sông Nậm Rốm (giai đoạn II), trách nhiệm thuộc Ban Quản lý Dự án chuyên ngành xây dựng thuộc Sở Xây dựng cũ và các cá nhân có liên quan.

Thanh tra tỉnh cũng yêu cầu Giám đốc Ban Quản lý Dự án các công trình Dân dụng và Công nghiệp tổ chức họp kiểm điểm đối với những hạn chế được chỉ ra, đồng thời đưa ra giải pháp khắc phục.

Đối với Dự án Kè chống sạt lở bờ sông Nậm Rốm, Ban Quản lý Dự án các công trình Dân dụng và Công nghiệp có trách nhiệm phối hợp với Sở Tài chính hoàn thiện các điều kiện để quyết toán. Sở Tài chính được kiến nghị khẩn trương thực hiện quyết toán dự án theo quy định.

Với 2 dự án cấp điện tại Tủa Chùa và Mường Chà, Ban Quản lý Dự án các công trình Dân dụng và Công nghiệp phải căn cứ nhu cầu vốn để tham mưu UBND tỉnh cân đối, bố trí vốn kịp thời.

Đơn vị này đồng thời phải đôn đốc nhà thầu đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm thời gian thực hiện đã cam kết. Các phòng chuyên môn được yêu cầu phối hợp với đơn vị tư vấn lập hồ sơ, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án điều chỉnh để tổ chức thi công đúng quy định.