Thanh tra tỉnh An Giang đã công khai Kết luận thanh tra số 08/KL-TTT ngày 2/12/2025. Ảnh: Cảnh Nhật

Cho thuê đất không phù hợp quy hoạch

Tuyến đường T2-1 thuộc khu vực đê bao Đồng Hòa (ấp Cảng, xã Hòa Điền) hình thành từ năm 2001 sau khi triển khai chủ trương đào kênh, đê bao phục vụ quy hoạch vùng nuôi thủy sản và trồng lúa.

Năm 2015, UBND huyện Kiên Lương (cũ) đã ban hành các quyết định cho 10 cá nhân thuê đất với tổng diện tích gần 105.700m² tại ấp Cảng, xã Hòa Điền, sử dụng vào mục đích trồng cây lâu năm. Thời hạn thuê là 20 năm, hình thức cho thuê đất trả tiền hằng năm.

Đến năm 2016, thực hiện dự án xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật của địa phương (công trình kênh và tuyến đường T2-1), UBND huyện Kiên Lương (cũ) thu hồi một phần thửa đất, có bồi thường thành quả lao động cho 10 cá nhân trên. Sau khi thu hồi đất, tổng diện tích thuê đất đối với các cá nhân còn lại hơn 70.063m².

Qua thanh tra, Thanh tra tỉnh An Giang đã chỉ ra nhiều hạn chế, vi phạm trong giao đất, cho thuê đất và việc quản lý, sử dụng đất do Nhà nước quản lý tại tuyến đường T2-1 (khu vực đê bao Đồng Hòa).

Cụ thể, theo quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và kế hoạch sử dụng đất năm 2015 của huyện Kiên Lương (cũ) đã được UBND tỉnh phê duyệt, khu vực tuyến đường T2-1 được quy hoạch đường giao thông, đất ở tại nông thôn. Tuy nhiên, tại thời điểm này, UBND huyện cho các cá nhân thuê đất để sử dụng vào mục đích trồng cây lâu năm là không phù hợp quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.

Sử dụng đất không đúng quy định pháp luật

Đáng chú ý, việc xét chọn đối tượng được thuê đất tại xã Hòa Điền không thực hiện công khai; 10 trường hợp được thuê đất là Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy xã và công chức địa chính xã, sau đó những người được xét nhờ người thân đứng tên trong hồ sơ xin thuê đất, gây bức xúc trong nội bộ cán bộ và Nhân dân địa phương.

Sau khi được thuê đất, có 5 trường hợp sử dụng đất không đúng mục đích, tự ý chia nhỏ diện tích, chuyển nhượng thành quả lao động cho người khác (bằng giấy tay). Nhiều trường hợp đã cất nhà, xây dựng công trình khác trên đất.

Tương tự, sau khi nhận chuyển nhượng thành quả lao động, các cá nhân tiếp tục chia nhỏ diện tích, chuyển nhượng thành quả lao động (bằng giấy tay) cho rất nhiều người khác qua nhiều trung gian.

Kết luận thanh tra số 08/KL-TTT của Thanh tra tỉnh An Giang. Ảnh: Cảnh Nhật

Đoàn thanh tra xác định, việc 5 cá nhân sử dụng đất không đúng mục đích được Nhà nước cho thuê, không sử dụng, làm giấy tay chuyển nhượng thành quả lao động và chuyển giao quyền sử dụng cho người khác (thực tế là chuyển nhượng quyền sử dụng đất) là những hành vi bị nghiêm cấm theo quy định tại khoản 3, khoản 4 Điều 12 Luật Đất đai năm 2013 (nay là khoản 7 Điều 11 Luật Đất đai năm 2024); vi phạm nguyên tắc sử dụng đất.

Nhận thức được việc sử dụng đất không đúng quy định pháp luật, 5 cá nhân này có đơn tự nguyện trả lại đất, thể hiện hành động tự giác, tinh trần trách nhiệm khắc phục vi phạm xảy ra.

Phát sinh nhiều trường hợp vi phạm

Theo kết luận thanh tra, UBND xã Hòa Điền không kiểm tra thường xuyên trong thời gian dài nên không phát hiện, ngăn chặn, xử lý kịp thời các trường hợp xây dựng nhà trên đất Nhà nước quản lý, sử dụng đất không đúng mục đích, là vi phạm khoản 2 Điều 208 Luật Đất đai năm 2013 (nay là điểm b khoản 1 Điều 241 Luật Đất đai năm 2024); có trường hợp đã phát hiện vi phạm nhưng không lập biên bản để trình người có thẩm quyền ra quyết định xử lý.

“Việc không xử lý dứt điểm các trường hợp xây dựng trái phép trên đất Nhà nước đã để lại nhiều hậu quả, đến nay phát sinh rất nhiều trường hợp vi phạm, gây mất an ninh trật tự tại địa phương, nhiều trường hợp khó có thể khắc phục được”, kết luận thanh tra nêu.

Thanh tra tỉnh An Giang đề nghị UBND xã Hòa Điền thu hồi toàn bộ diện tích đất đã cho thuê đối với 5 trường hợp được Nhà nước cho thuê tự nguyện trả lại đất theo quy định tại khoản 2 Điều 82 Luật Đất đai năm 2024. Đồng thời, quản lý chặt chẽ diện tích đất đã thu hồi, không để xảy ra việc lấn, chiếm đất.

Cùng với đó, thường xuyên kiểm tra, rà soát, lập thủ tục xử lý theo quy định pháp luật đối với những trường hợp cất nhà, xây dựng trái pháp luật trên đất Nhà nước quản lý tại tuyến đường T2-1...

Thanh tra tỉnh An Giang nhấn mạnh quá trình tổ chức triển khai thực hiện kết luận thanh tra nếu phát hiện vi phạm đủ cơ sở xử lý hình sự thì báo cáo, đề xuất cấp có thẩm quyền xử lý đúng quy định.