(Thanh tra) - Thanh tra tỉnh An Giang vừa ban hành Kết luận thanh tra số 03/KL-TTT ngày 12/3/2026 về việc thanh tra công tác quản lý, cấp phép, khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh. Theo đó, nhiều doanh nghiệp khai thác khoáng sản sai quy định, chậm thực hiện nghĩa vụ tài chính.
Khai thác vượt công suất, thiếu thủ tục
Theo kết luận thanh tra, đến ngày 30/11/2025, toàn tỉnh An Giang có 51 giấy phép, giấy xác nhận khai thác khoáng sản còn hiệu lực, gồm 40 giấy phép và 11 giấy xác nhận; hiện còn 39 mỏ đang hoạt động khai thác khoáng sản như cát, đá vôi xi măng, sét xi măng, nước khoáng, đá xây dựng, đá san lấp, vật liệu san lấp, than bùn…
Qua thanh tra cho thấy, bên cạnh kết quả đạt được, trong quá trình quản lý, cấp phép, khai thác khoáng sản, các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp khai thác vẫn còn nhiều hạn chế, vi phạm.
Cụ thể, đối với giấy phép khai thác khoáng sản đã được Bộ Nông nghiệp và Môi trường cấp, đoàn thanh tra phát hiện Công ty Cổ phần Xi măng Hà Tiên Kiên Giang trong các năm 2020, 2021, 2022 khai thác vượt công suất cho phép, vi phạm điểm b khoản 2 Điều 55 Luật Khoáng sản năm 2010.
Sau khi được gia hạn giấy phép khai thác khoáng sản (ngày 30/5/2025), công ty chưa có giấy phép môi trường theo quy định; phần diện tích đất khoảng 24,7ha của khu vực mỏ chưa làm thủ tục thuê đất; khai thác vào khối tài nguyên chưa đúng quy định tại núi Hang Cây Ớt.
Tại các mỏ Cây Xoài - Bãi Vôi, Khoe Lá và Bình Trị, Công ty TNHH Siam City Cement (Việt Nam) - Chi nhánh Kiên Giang bị xác định khai thác vào khối tài nguyên chưa đúng quy định; đồng thời chưa có quyết định phê duyệt thiết kế bản vẽ thi công của chủ đầu tư theo quy định.
Đối với các mỏ đá vôi Núi Trầu, Núi Còm, Núi Châu Hang và mỏ sét Kiên Lương, Công ty Cổ phần Xi măng Vicem Hà Tiên - Nhà máy Xi măng Kiên Lương chưa được cấp lại giấy phép môi trường theo quy định; công ty chưa làm thủ tục thuê đất tại khu vực mỏ Khoe Lá.
Trong khi đó, Công ty Cổ phần Nước khoáng SM bị xác định chưa lập phương án cải tạo phục hồi môi trường đối với dự án khai thác nước khoáng trình cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy định; phê duyệt thiết kế bản vẽ thi công nhưng chưa qua thẩm định của cơ quan có thẩm quyền.
Nhiều doanh nghiệp nợ nghĩa vụ tài chính
Kết quả thanh tra cũng chỉ ra các hạn chế liên quan đến việc cho thuê đất đối với các giấy phép thuộc thẩm quyền của địa phương. Trong đó, Công ty TNHH Liên doanh khai thác chế biến vật liệu xây dựng An Giang chưa ký hợp đồng thuê đất sau khi được gia hạn giấy phép khai thác khoáng sản (ngày 28/5/2025).
Công ty TNHH MTV Thương mại Nhà hàng Khách sạn Hòa Bình - Chi nhánh đá Quyết Thắng khai thác khoáng sản trên phần diện tích đất chưa được cho thuê, khai thác vượt công suất được phép năm 2022 với khối lượng hơn 13.652m3.
Đáng chú ý, Công ty Cổ phần Xây lắp An Giang từ khi được cấp giấy phép khai thác khoáng sản vào ngày 21/10/2016 cho đến nay không có hợp đồng thuê đất trong quá trình khai thác khoáng sản và không nộp tiền thuê đất. Việc gia hạn giấy phép (660/GP-UBND ngày 26/10/2020; 504/GP-UBND ngày 13/8/2021; 748/GP-UBND ngày 1/12/2021) và cấp Giấy phép khai thác khoáng sản số 73/GP-UBND ngày 9/2/2023 khi chưa thực hiện các thủ tục về đất đai.
Tương tự, Công ty Cổ phần Thành Phát Phú Quốc từ khi được cấp phép khai thác khoáng sản vào ngày 28/7/2020 cho đến thu hồi giấy phép khai thác khoáng sản cũng không có hợp đồng thuê đất, không nộp tiền thuê đất và kê khai thiếu 6.898m3 so với khối lượng khai thác thực tế.
Riêng Công ty TNHH MTV Lý Túc Mạch dù không được UBND tỉnh cấp phép khai thác khoáng sản nhưng vẫn thực hiện khai thác bằng hợp đồng giao khoán khai thác, sản xuất, kinh doanh khoáng sản, chưa đúng nguyên tắc hoạt động khoáng sản.
Theo kết quả thanh tra, có 12 doanh nghiệp được UBND tỉnh cấp quyền khai thác khoáng sản nhưng chưa thực hiện xong nghĩa vụ tài chính đến ngày 30/11/2025 với tổng số tiền hơn 43,7 tỷ đồng. Đến ngày 11/2/2026, có 4 doanh nghiệp đã nộp bổ sung và hoàn thành nghĩa vụ tài chính tổng số tiền hơn 14 tỷ đồng.
Các doanh nghiệp còn chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính hơn 29,6 tỷ đồng. Thanh tra tỉnh An Giang kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh giao cơ quan có liên quan yêu cầu doanh nghiệp nộp dứt điểm vào ngân sách Nhà nước, đồng thời thực hiện tính và thu tiền chậm nộp theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó, Thanh tra tỉnh An Giang kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Nội vụ tổ chức họp kiểm điểm rút kinh nghiệm đối với tập thể, cá nhân có liên quan. Đồng thời, đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức kiểm điểm rút kinh nghiệm tổ chức, cá nhân thuộc thẩm quyền quản lý để xảy ra hạn chế, vi phạm.
