Thanh tra TP Hồ Chí Minh công khai kết luận thanh tra chuyên đề các công trình, dự án có khó khăn, vướng mắc theo Kế hoạch số 1505/KH-TTCP của Thanh tra Chính phủ. Ảnh: Thu Huyền

Quyết liệt thanh tra, làm rõ các “điểm nghẽn”

Theo Kế hoạch số 1505/KH-TTCP, Thanh tra Chính phủ sẽ tiến hành thanh tra trực tiếp 20 công trình, dự án và Thanh tra TP Hồ Chí Minh tổ chức thanh tra trực tiếp 94 công trình, dự án có khó khăn, vướng mắc trên địa bàn TP Hồ Chí Minh.

Đến nay, Tổng Thanh tra Chính phủ đã ban hành Kết luận số 365/KL-TTCP, kết luận thanh tra đối với 14 công trình, dự án. Về phía Thanh tra TP Hồ Chí Minh, ngày 20/9/2025 đã ban hành kết luận thanh tra đối với 60 công trình, dự án có khó khăn, vướng mắc, chậm tiến độ, hiệu quả thấp, tiềm ẩn nguy cơ gây thất thoát, lãng phí.

Phòng Thanh tra, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (Thanh tra TP Hồ Chí Minh) cho biết, qua thanh tra, phần lớn các vướng mắc cần tháo gỡ tập trung vào các khâu then chốt như: Chấp thuận chủ trương đầu tư; công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng; lập, thẩm định, phê duyệt dự án; giao đất, cho thuê đất, điều chỉnh chủ trương đầu tư.

Các kết luận thanh tra cũng đã chỉ rõ nguyên nhân khách quan và chủ quan của từng tồn tại, hạn chế, đồng thời kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền sớm có giải pháp tháo gỡ, tạo điều kiện cho doanh nghiệp, nhà đầu tư ổn định và phát triển sản xuất, kinh doanh.

Một trong những điểm nổi bật của đợt thanh tra chuyên đề lần này là đã góp phần khơi thông và phát huy hiệu quả nguồn lực xã hội cho đầu tư phát triển. Ngoài các dự án thuộc diện thanh tra chuyên đề, UBND TP Hồ Chí Minh cũng triển khai tổng rà soát và đã ban hành Kế hoạch số 34/KH-UBND nhằm tập trung xử lý các vướng mắc đối với các công trình, dự án, khu đất tồn đọng trên địa bàn.

Đại diện các sở, ngành TP Hồ Chí Minh tại buổi công bố kết luận thanh tra theo Kế hoạch số 1505/KH-TTCP của Thanh tra Chính phủ. Ảnh: Thu Huyền

Đến nay, TP Hồ Chí Minh (sau sắp xếp) đã phối hợp với các cơ quan Trung ương tháo gỡ hoặc tổ chức họp, định hướng tháo gỡ cho 670/838 dự án thuộc diện xử lý, đạt tỷ lệ khoảng 80%. Tổng mức đầu tư của các dự án được xử lý lên đến hơn 569.000 tỷ đồng, với quy mô diện tích trên 85.500ha – con số cho thấy ý nghĩa rất lớn của việc phát huy kết quả thanh tra trong việc chống lãng phí, “đánh thức” các nguồn lực đang bị ách tắc.

Không chỉ dừng lại ở việc xử lý từng dự án cụ thể, thanh tra chuyên đề còn kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách, nhất là trong lĩnh vực đầu tư xây dựng, đất đai, đấu thầu, nhằm tạo hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch, thuận lợi hơn cho doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Khẳng định quyết tâm phòng, chống lãng phí

Đợt thanh tra chuyên đề theo Kế hoạch số 1505/KH-TTCP của Thanh tra Chính phủ đã khẳng định rõ quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước trong công tác phòng, chống lãng phí, bên cạnh công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Kết luận thanh tra đã xác định rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân; dù không có hành vi tham ô nhưng để xảy ra lãng phí cũng bị xem là làm suy yếu nguồn lực quốc gia.

Tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” không chỉ áp dụng đối với hành vi tham nhũng, tiêu cực, mà còn đối với sự quản lý yếu kém, thiếu trách nhiệm gây chậm tiến độ, đội vốn, sử dụng kém hiệu quả ngân sách Nhà nước, dẫn đến thất thoát, lãng phí. Qua đó, tạo bước chuyển mới về tư duy, nhận thức và hành động trong toàn xã hội, đưa công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực bước sang giai đoạn vừa bao phủ toàn diện, vừa đi vào chiều sâu.

Theo Phòng Thanh tra, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (Thanh tra TP Hồ Chí Minh), bên cạnh những kết quả tích cực, thực tiễn cũng cho thấy công tác phòng, chống lãng phí vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức. Tình hình tham nhũng, lãng phí vẫn tiềm ẩn phức tạp, nhất là trong các lĩnh vực nhạy cảm như đất đai, đầu tư xây dựng, đấu thầu, mua sắm công. Các đối tượng vi phạm thường là người có trình độ chuyên môn, có vị trí, quyền hạn và sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi, gây khó khăn cho việc phát hiện, xử lý.

Lãnh đạo Thanh tra TP và đại diện các đoàn công khai nội dung các kết luận thanh tra theo Kế hoạch số 1505/KH-TTCP của Thanh tra Chính phủ. Ảnh: Thu Huyền

Ngoài ra, vai trò, trách nhiệm của một số người đứng đầu trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ở một số nơi chưa được coi trọng đúng mức, ảnh hưởng đến hiệu quả triển khai nhiệm vụ.

Để phát huy kết quả thanh tra chuyên đề nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác phòng, chống lãng phí, Phòng Thanh tra, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (Thanh tra TP Hồ Chí Minh) cho biết sẽ tập trung thực hiện một số giải pháp. Trong đó, tăng cường công tác tuyên truyền được xác định là giải pháp trọng tâm trong thời gian tới.

Theo đó, việc tuyên truyền có thể chia theo nhiều cấp độ nội dung, theo từng nhóm đối tượng, địa bàn, lĩnh vực, qua đó nhằm thống nhất nhận thức đấu tranh phòng, chống lãng phí là cuộc chiến chống “giặc nội xâm” đầy cam go, phức tạp; có vị trí tương đương với phòng, chống tham nhũng, tiêu cực để xây dựng Đảng ta vững mạnh, “là đạo đức, là văn minh”.

Cũng theo Phòng Thanh tra, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (Thanh tra TP Hồ Chí Minh), qua đợt thanh tra chuyên đề cho thấy cần phải đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức hoạt động thanh tra. Thanh tra không chỉ để phát hiện, xử lý vi phạm, mà còn để phòng ngừa, kiến tạo và thúc đẩy phát triển. Mỗi cuộc thanh tra phải hướng tới mục tiêu kép: Phát hiện sớm sai phạm để bảo vệ tài sản công, đồng thời tạo điều kiện tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho tổ chức, doanh nghiệp, người dân.

Ngoài ra, cần tăng cường kiểm tra, thanh tra gắn với chuyển đổi số, tổng kiểm kê việc quản lý, sử dụng nhà, đất, tài sản công; xử lý nghiêm các hành vi gây thất thoát, lãng phí. Qua đó kịp thời phát hiện nguyên nhân, đề xuất giải pháp hiệu quả, góp phần làm trong sạch môi trường đầu tư, củng cố niềm tin của doanh nghiệp và người dân.