Phó Chủ tịch UBND TP Nguyễn Xuân Bình phát biểu

Theo Chánh Thanh tra TP Trần Thị Uyên: Từ khi Luật Thanh tra có hiệu lực thi hành, UBND TP luôn quan tâm công tác quản lý Nhà nước về thanh tra và đã chỉ đạo ngành Thanh tra Hải Phòng tổ chức triển khai về công tác tuyên truyền và phổ biến pháp luật về thanh tra trong toàn ngành thanh tra và cơ quan, đơn vị, địa phương có liên quan. 

Việc triển khai được thực hiện với nhiều hình thức như: Hội nghị quán triệt tổ chức thực hiện Luật thanh tra; lồng ghép vào chương trình phổ biến pháp luật hàng năm, thông qua hội nghị sơ kết, tổng kết năm, các cuộc họp giao ban, tọa đàm, đăng tải, giới thiệu toàn văn các văn bản quy phạm pháp luật về thanh tra trên trang thông tin điện tử của các cơ quan, đơn vị và Báo Hải Phòng...

Chánh Thanh tra Trần Thị Uyên phát biểu

Theo Thông tư số 01/2014/TT-TTCP của Thanh tra Chính phủ, UBND TP luôn chỉ đạo việc xây dựng kế hoạch thanh tra phải phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, chỉ đạo của Thành ủy, HĐND TP, đồng thời phải đáp ứng yêu cầu quản lý Nhà nước, nhiệm vụ chính trị của địa phương.

Các nội dung thanh tra hành chính tập trung vào các các lĩnh vực như: Quản lý quy hoạch, sử dụng đất đai, quản lý thu, chi tài chính; đầu tư xây dựng cơ bản; thanh tra chuyên đề diện rộng; thu, chi tài chính và dạy thêm, học thêm; cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước; nợ đọng trong đầu tư xây dựng cơ bản; chính sách xã hội, bảo hiểm xã hội, thực hiện pháp luật về thuế; thanh tra trách  nhiệm thủ trưởng về việc thực hiện pháp luật thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng.

Việc tổ chức thực hiện kế hoạch thanh tra luôn tuân thủ nguyên tắc hoạt động thanh tra: Bảo đảm chính xác, khách quan, trung thực, công khai, dân chủ, kịp thời, không trùng lắp về phạm vi, đối tượng, nội dung, thời gian thanh tra giữa các cơ quan có chức năng thanh tra; không gây ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân là đối tượng thanh tra.

Qua 6 năm thực hiện Luật Thanh tra, cơ bản các cuộc thanh tra kết thúc đảm bảo tiến độ theo kế hoạch đã đề ra; tổng số kết luận thanh tra đã kiểm tra, đôn đốc toàn thành phố là 709 kết luận thanh tra.

Riêng Thanh tra TP đã tiến hành đôn đốc 140 kết luận thanh tra, kiểm tra trong đó đã kết thúc 134 kết luận thanh tra, tổ chức kiểm tra việc thực hiện 6 kết luận thanh tra.

Thanh tra TP đã kiến nghị xử lý kỷ luật 18 cá nhân có sai phạm, cơ quan có thẩm quyền đã ban hành quyết định xử lý kỷ luật đối với 18 cá nhân, thu hồi số tiền 29,216 tỷ đồng, không có thanh tra lại.

Hoạt động thanh tra dựa trên cơ sở đảm bảo tính thống nhất của quyền lực Nhà nước từ Trung ương đến địa phương, nhưng do sự phân tán của nền hành chính nên các tổ chức thanh tra Nhà nước ở các cấp, các ngành gần như phụ thuộc vào cơ quan quản lý Nhà nước cùng cấp, đã làm giảm tính chủ động, tính độc lập cần thiết của cơ quan Thanh tra.

Pháp luật còn thiếu các quy định bảo đảm tính độc lập cho hoạt động thanh tra, nhất là hoạt động tác nghiệp của đoàn thanh tra, thanh tra viên, cụ thể như: Thủ trưởng cơ quan thanh tra không có thẩm quyền phê duyệt chương trình, kế hoạch thanh tra. Trưởng đoàn thanh tra, thanh tra viên không được ký kết luận thanh tra.

Muốn nâng cao chất lượng kết luận thanh tra thì chất lượng đội ngũ cán bộ thanh tra phải được nâng cao cả về phẩm chất, năng lực và trình độ.

Ngoài ra, việc rà soát lại hệ thống giáo trình bồi dưỡng nghiệp vụ, trau dồi các kỹ năng cho cán bộ thanh tra là rất cần thiết. Tránh tình trạng bồi dưỡng cấp chứng chỉ nhằm mục đích đủ điều kiện để vào ngạch thanh tra viên, phục vụ cho kỳ thi nâng ngạch…

Trong điều kiện chưa cải thiện được vị trí độc lập của cơ quan thanh tra do thiết chế bộ máy nhà nước hiện nay, cần tăng cường tính độc lập tương đối cho Trưởng đoàn thanh tra, thanh tra viên trong hoạt động thanh tra.

Hiện nay, vẫn thiếu một cơ chế để các kết luận, kiến nghị thanh tra trở thành một trong những căn cứ thực hiện quyền giám sát của Quốc hội và HĐND các cấp. Ở chiều ngược lại, hoạt động giám sát của Quốc hội, HĐND các cấp cũng chưa tác động đến việc thực thi các kết luận, kiến nghị thanh tra.

Đề nghị có cơ chế “hồ sơ các cuộc thanh tra sẽ được sao gửi cho Quốc hội hoặc HĐND” tùy theo vụ việc có liên quan đến chính quyền cấp nào để các cơ quan quyền lực có cơ sở, có căn cứ tiến hành giám sát hoặc tổ chức chất vấn những người có trách nhiệm.

Đồng thời, đề nghị bổ sung việc Quốc hội, HĐND có quyền yêu cầu cơ quan thanh tra báo cáo về những vụ việc mà Quốc hội, HĐND quan tâm.

Quang cảnh Hội nghị

Theo ông Nguyễn Tiến Sơn, Phó Giám đốc Sở Y tế Hải Phòng: Luật Thanh tra chưa có hướng dẫn cụ thể cách thức, trình tự, thủ tục thanh tra nhiều cơ sở trong một cuộc thanh tra, đặc biệt là thanh tra đột xuất.

Thanh tra chuyên ngành có đặc thù riêng, trong một thời gian ngắn (trong 1 ngày) có thể thanh tra nhiều cơ sở mà phải áp dụng quy trình theo Luật Thanh tra thì rất phức tạp, phải làm nhiều thủ tục, mất nhiều giấy tờ và phải có nhiều báo cáo và nhiều bản kết luận… Đây là lý do các cơ quan, đơn vị né tránh hoạt động thanh tra mà chuyển thành kiểm tra.

Theo Sở Tư pháp các Điều 15,18, 21 và 24 Luật Thanh tra năm 2010 quy định các cơ quan có thẩm quyền kiểm tra tính chính xác, hợp pháp của kết luận thanh tra và quyết định xử lý sau thanh tra. Đây cũng là một điểm mới của Luật Thanh tra 2010. Tuy nhiên, Luật Thanh tra năm 2010 mới chỉ quy định về thẩm quyền, chưa quy định cụ thể cách thức thực hiện, các văn bản hướng dẫn thi hành cũng chưa có hướng dẫn cụ thể.

Việc đánh giá một kết luận thanh tra và quyết định xử lý sau thanh tra có chính xác hoặc hợp pháp hay không là rất quan trọng, liên quan tới trách nhiệm của người ra kết luận thanh tra, quyết định xử lý sau thanh tra, nên việc kiểm tra phải được thực hiện theo trình tự. Việc tiến hành kiểm tra cần tập trung xem xét, đánh giá các vấn đề gì? Trách nhiệm của đơn vị, cá nhân tiến hành kiểm tra? Phạm vi kiểm tra? Thời gian kiểm tra? Thời hiệu kiểm tra? Xử lý kết quả kiểm tra như thế nào?...

Kim Thành