Chánh Thanh tra tỉnh Ninh Bình Lê Văn Cường phát biểu tại buổi công bố quyết định các dự án ngoài ngân sách có khó khăn, vướng mắc. Ảnh: Trung Hà

Theo các Quyết định số 183, 186, 187 của Thanh tra tỉnh Ninh Bình, có 17 dự án ngoài ngân sách thuộc diện thanh tra trong đợt này, phân bổ tại nhiều địa bàn và do các doanh nghiệp, nhà đầu tư khác nhau thực hiện.

17 dự án này thuộc các lĩnh vực thương mại, dịch vụ, sản xuất; hạ tầng cụm công nghiệp, cơ khí; nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp và các dự án kho bãi, chế biến lâm sản…

Điểm chung của các dự án là đã triển khai trong thời gian dài nhưng còn tồn tại vướng mắc, chậm tiến độ hoặc chưa hoàn tất các nghĩa vụ liên quan.

Việc thanh tra được thực hiện trong thời hạn 30 ngày, với thời kỳ xem xét từ khi triển khai dự án đến ngày 31/3/2026; trường hợp cần thiết có thể mở rộng nội dung liên quan trước hoặc sau thời kỳ này.

Trong đợt thanh tra này, mục tiêu đặt ra không chỉ dừng ở việc kiểm tra, rà soát mà còn nhằm xác định nguyên nhân các dự án chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài; qua đó phát hiện những hạn chế, bất cập trong cơ chế, chính sách để kiến nghị sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện.

Đồng thời, thông qua hoạt động thanh tra, cơ quan chức năng tập trung làm rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, chủ đầu tư và các tổ chức, cá nhân có liên quan; xem xét, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật (nếu có), bảo đảm thu hồi các khoản lợi ích vật chất phát sinh từ sai phạm, hạn chế thất thoát, lãng phí.

Kế hoạch cũng đặt ra yêu cầu đánh giá toàn diện từng dự án trên cả phương diện pháp lý, quá trình triển khai và các yếu tố thực tiễn; làm rõ nguyên nhân do cơ chế, chính sách hay do tổ chức thực hiện, tránh đánh giá chung chung, hình thức.

Đáng chú ý, nguyên tắc xuyên suốt được xác định là không hợp pháp hóa sai phạm, không làm phát sinh sai phạm mới, đồng thời phải có phương án xử lý phù hợp với từng trường hợp cụ thể, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan, hạn chế tối đa khiếu kiện phát sinh.

Hoạt động thanh tra cũng được yêu cầu thực hiện đúng phạm vi, đối tượng, nội dung; bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan; không trùng lặp, không làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của doanh nghiệp và các cơ quan, đơn vị liên quan.

Trao đổi về định hướng triển khai, Chánh Thanh tra tỉnh Ninh Bình Lê Văn Cường nhấn mạnh, việc thanh tra các dự án tồn đọng, kéo dài không chỉ nhằm “chỉ ra sai phạm” mà quan trọng hơn là làm rõ bản chất vướng mắc của từng dự án, từ đó đề xuất hướng xử lý phù hợp.

Theo đó, mỗi dự án phải được xem xét trong bối cảnh cụ thể về thời điểm triển khai, điều kiện pháp lý và quá trình thực hiện, tránh áp dụng máy móc hoặc suy diễn chủ quan. Việc xác định trách nhiệm phải rõ ràng, đúng bản chất, đúng đối tượng, gắn với kết quả thực tế.

Đồng thời, quá trình thanh tra phải gắn với mục tiêu xử lý tồn đọng, khơi thông nguồn lực; không để việc thanh tra trở thành rào cản làm chậm tiến độ xử lý các dự án. Những nội dung đã rõ, đủ căn cứ phải kết luận dứt điểm; những vấn đề còn vướng phải được kiến nghị xử lý theo thẩm quyền.

Chánh Thanh tra tỉnh cũng yêu cầu các đoàn thanh tra thực hiện nghiêm nguyên tắc làm việc khách quan, đúng pháp luật, không suy diễn, không áp đặt; kết luận phải dựa trên hồ sơ, tài liệu, chứng cứ cụ thể, bảo đảm tính khả thi trong tổ chức thực hiện sau thanh tra.