Cục trưởng Cục XIV Lê Thanh Liêm. Ảnh: Huy Trần

Thực hiện Đề án sáp nhập các cơ quan thanh tra, Cục XIV được thành lập theo Nghị định số 109/2025/NĐ-CP của Chính phủ, chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1/6/2025. Cục có chức năng tham mưu giúp Thanh tra Chính phủ quản lý nhà nước về theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện các kết luận, kiến nghị, quyết định xử lý về thanh tra của Thanh tra Chính phủ và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ trên phạm vi cả nước.

Mặc dù mới được thành lập, vừa kiện toàn tổ chức bộ máy, vừa tiếp nhận khối lượng lớn hồ sơ kết luận thanh tra tồn đọng từ nhiều năm trước, song với sự quan tâm chỉ đạo sát sao của tập thể Lãnh đạo Thanh tra Chính phủ, đặc biệt là Tổng Thanh tra Chính phủ và Phó Tổng Thanh tra Chính phủ phụ trách lĩnh vực, cùng tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, nỗ lực của đội ngũ công chức, Cục XIV đã từng bước khẳng định vai trò nòng cốt trong công tác xử lý sau thanh tra, góp phần đưa các kết luận thanh tra đi vào cuộc sống.

Đôn đốc quyết liệt, tăng cường kiểm tra việc thực hiện kết luận thanh tra

Cục trưởng Cục XIV Lê Thanh Liêm cho biết, xác định “kết luận thanh tra chỉ thực sự có giá trị khi được tổ chức thực hiện nghiêm túc”, trong năm 2025, Cục XIV đã tập trung cao độ cho công tác theo dõi, đôn đốc và kiểm tra việc thực hiện kết luận thanh tra. Cục đã tham mưu Lãnh đạo Thanh tra Chính phủ ban hành 103 văn bản đôn đốc đối với 44 kết luận thanh tra; đồng thời tổ chức 1 cuộc đôn đốc trực tiếp đối với 2 kết luận thanh tra tại tỉnh Kiên Giang và An Giang (nay là tỉnh An Giang).

Song song với đó, Cục XIV triển khai 7 cuộc kiểm tra việc thực hiện kết luận thanh tra theo Kế hoạch kiểm tra năm 2025 tại các địa phương, bộ, ngành và tập đoàn kinh tế lớn như: Cà Mau, Gia Lai, Thành phố Hồ Chí Minh, Phú Thọ, Tập đoàn Viettel, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Xây dựng. Qua kiểm tra, Cục đã kịp thời phát hiện những tồn tại, vướng mắc, nguyên nhân chậm thực hiện kết luận, làm rõ trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị liên quan, qua đó tham mưu các biện pháp xử lý phù hợp.

Cục XIV cũng đã tham mưu, trình Lãnh đạo Thanh tra Chính phủ 26 báo cáo về kết quả theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kết luận thanh tra để báo cáo Thủ tướng Chính phủ theo quy định.

Đáng chú ý, công tác thu hồi tiền, tài sản sai phạm tiếp tục được tăng cường. Theo tổng hợp của Cục XIV, tính đến ngày 15/12/2025, các cơ quan, đơn vị đã thu hồi về ngân sách nhà nước số tiền 3.539 tỷ đồng trên tổng số 10.384 tỷ đồng phải thu; đồng thời xử lý khác về kinh tế 499 tỷ đồng.

Trong tham luận gửi tới Hội nghị trực tuyến toàn quốc tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của ngành Thanh tra, Cục XIV nhấn mạnh “Thu hồi tài sản sau thanh tra là thước đo trực tiếp phản ánh hiệu lực của công tác thanh tra. Mỗi đồng tiền, mỗi tài sản được thu hồi không chỉ có giá trị về kinh tế mà còn thể hiện rõ quyết tâm chính trị của Đảng, Nhà nước trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.”

Dấu ấn tham mưu trong các đề án, nhiệm vụ lớn của ngành

Theo đó, một trong những kết quả nổi bật của Cục XIV trong năm 2025 là công tác tham mưu theo dõi, đôn đốc, tổng hợp các đề án, nhiệm vụ lớn có ý nghĩa chính trị – pháp lý sâu sắc. Cục đã chủ trì, phối hợp tham mưu Lãnh đạo Thanh tra Chính phủ xây dựng báo cáo Chính phủ về sơ kết thực hiện Kết luận số 77-KL/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 170/2024/QH15 của Quốc hội liên quan đến tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án đất đai tại một số địa phương trọng điểm.

Đồng thời, Cục XIV phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính – Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 751 – tham mưu xây dựng Báo cáo của Đảng ủy Chính phủ trình Bộ Chính trị về kết quả rà soát các dự án có khó khăn, vướng mắc, đã được Bộ Chính trị thông qua. Trên cơ sở đó, Cục tiếp tục tham mưu đề xuất mở rộng phạm vi áp dụng Kết luận số 77-KL/TW và Nghị quyết số 170/2024/QH15 trên phạm vi toàn quốc, tạo cơ sở quan trọng để xử lý dứt điểm nhiều dự án tồn đọng kéo dài, vừa bảo đảm kỷ cương pháp luật, vừa khơi thông nguồn lực phát triển.

Hiện nay, Cục XIV đang được giao chủ trì tham mưu xây dựng Báo cáo của Đảng ủy Chính phủ trình Bộ Chính trị về việc vận dụng quan điểm, chủ trương xử lý vi phạm đất đai theo Kết luận số 182-KL/TW để áp dụng đối với các lĩnh vực khác có tính chất, mức độ tương tự. Đây là nhiệm vụ khó, phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ của nhiều bộ, ngành, địa phương.

Theo Cục trưởng Cục XIV Lê Thanh Liêm: “đây không chỉ là nhiệm vụ mang tính chuyên môn, mà còn là yêu cầu chính trị rất cao. Cục XIV xác định phải tập trung trí tuệ, kinh nghiệm và trách nhiệm để tham mưu các giải pháp có tính căn cơ, bền vững, tránh xử lý tình thế, trước mắt”

Hiện nay, có 7 kết luận thanh tra thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo. Cục XIV xác định đây là nhóm nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, do đó đã phân công nhiệm vụ theo dõi, đôn đốc cụ thể đến từng phòng nghiệp vụ, gắn với trách nhiệm của từng cá nhân và lãnh đạo Cục phụ trách.

Đến nay, 2 kết luận thanh tra đã cơ bản hoàn thành các nội dung, kiến nghị và được Cục XIV báo cáo, đề xuất đơn vị chủ trì tổng hợp đưa ra khỏi diện theo dõi của Ban Chỉ đạo. Đối với Kết luận thanh tra số 250/KL-TTCP tại tỉnh Khánh Hòa, Cục XIV đã tổng hợp, đánh giá tiến độ tháo gỡ khó khăn đối với 10/11 dự án theo Kết luận số 77-KL/TW và Nghị quyết số 170/2024/QH15; đồng thời báo cáo Ban Chỉ đạo 751 đề xuất cơ chế xử lý phù hợp đối với dự án còn lại.

Đối với các kết luận thanh tra tại Công ty Phân đạm và Hóa chất Hà Bắc, Công ty Gang thép Thái Nguyên, các dự án của Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức và lĩnh vực khai thác khoáng sản, Cục XIV tiếp tục theo dõi, đôn đốc thường xuyên, kịp thời tham mưu cấp có thẩm quyền xử lý theo đúng quy định pháp luật.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác xử lý sau thanh tra vẫn còn khó khăn, nhất là việc xử lý trách nhiệm tổ chức, cá nhân và thu hồi tài sản trong các vụ việc phức tạp, kéo dài. Trước yêu cầu ngày càng cao về nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác thanh tra, năm 2026, Cục XIV xác định tập trung vào ba nhóm giải pháp trọng tâm đó là: tiếp tục tăng cường theo dõi, đôn đốc, kiểm tra trực tiếp các kết luận thanh tra còn tồn đọng; tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách pháp luật về xử lý sau thanh tra; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong theo dõi, đôn đốc việc thực hiện kết luận thanh tra. "Cục XIV xác định xử lý sau thanh tra không phải là khâu ‘hậu kiểm’ đơn thuần, mà là nhiệm vụ trung tâm, quyết định uy tín và hiệu lực của ngành Thanh tra. Mỗi kết luận được thực hiện nghiêm túc là thêm một bước củng cố kỷ cương, kỷ luật và niềm tin của Nhân dân", Cục trưởng Lê Thanh Liêm nhấn mạnh.