Tổng Thanh tra Huỳnh Phong Tranh chủ trì buổi tiếp dân tại TP Hồ Chí Minh, ngày 26/10/2015. Ảnh: Ngọc Giang

Kiến nghị, phản ánh tăng, đoàn đông người giảm

Theo đó, trong năm 2015, số lượt công dân đến các cơ quan hành chính Nhà nước để kiến nghị, phản ánh tăng 3,5%, nhưng số đoàn đông người giảm 4,8%; số đơn thư KN,TC giảm 10,7%; số vụ việc KN,TC thuộc thẩm quyền giải quyết của các cơ quan hành chính nhà nước giảm 8,8% so với năm 2014.

Cụ thể, về KN, cả nước phát sinh 77.178 đơn, trong đó có 32.969 vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của các cơ quan hành chính Nhà nước. Về TC, cả nước phát sinh 13.127 đơn, trong đó có 7.542 vụ việc TC thuộc thẩm quyền của các cơ quan hành chính Nhà nước.

Báo cáo cũng nêu rõ, trong năm 2015, tình hình KN,TC có xu hướng giảm so với năm 2014 cả về số vụ việc và số đoàn đông người, nhưng tiềm ẩn diễn biến phức tạp, đặc biệt là đối với các đoàn đông người, vượt cấp. Có đoàn lên đến hàng trăm người với thái độ bức xúc, gay gắt, nhiều lần tập trung vượt cấp lên Trung ương lưu trú dài ngày để khiếu kiện, nhất là dịp trước Tết Nguyên đán, trong những ngày diễn ra sự kiện chính trị của đất nước, những ngày tiếp công dân định kỳ của Tổng TTCP, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ tại Trụ sở. Trong đó, nhiều vụ việc đã được các cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết nhưng công dân vẫn tiếp tục KN, trở thành điểm nóng.

Nội dung các vụ việc KN,TC phức tạp, bức xúc chủ yếu là về bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng, thu hồi đất để thực hiện các dự án phát triển kinh tế, xã hội, xây dựng chợ, trung tâm thương mại; đòi lại đất cũ, tranh chấp đất đai; TC cán bộ có biểu hiện tham nhũng, làm trái quy định của Nhà nước; việc xét xử của tòa án nhân dân, việc thi hành án dân sự; việc thực  hiện các chính sách ưu đãi, chính sách về an sinh xã hội và các vụ việc KN,TC phức tạp liên quan đến tôn giáo… Nhiều trường hợp từ KN quyết định hành chính, bản án có hiệu lực pháp luật đã chuyển sang TC cán bộ giải quyết việc KN đó.

Trả lại hơn 100 tỷ đồng và gần 15 ha đất

Trong năm, các cơ quan Nhà nước tiếp 406.549 lượt công dân đến KN,TC, kiến nghị, phản ánh, với 4.640 đoàn đông người. Các địa phương có nhiều lượt đoàn KN,TC đông người lên Trung ương gồm: Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Giang, Hưng Yên, TP. Hồ Chí Minh, Nam Định, Quảng Ninh, Hải Dương…

Thực hiện Luật Tiếp công dân và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Tổng TTCP và Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ đã tổ chức tiếp dân tại Trụ sở tiếp công dân Trung ương và tại địa phương nơi xảy ra vụ việc KN,TC. Qua tiếp dân đã có ý kiến kết luận, trình Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo giải quyết dứt điểm nhiều vụ việc KN,TC đông người, phức tạp, kéo dài.

Các cơ quan hành chính tiếp nhận 247.055 đơn thư các loại, trong đó, có 90.305 đơn KN,TC với 40.511 vụ việc KN,TC thuộc thẩm quyền của cơ quan hành chính Nhà nước. Riêng TTCP tiếp nhận 16.772 đơn thư, đã xử lý 15.693 đơn thư, trong đó có 5.157 đơn đủ điều kiện để xử lý; còn lại là đơn trùng và đơn không đủ điều kiện. 

Kết quả, đã giải quyết 32.817/40.511 vụ việc KN,TC thuộc thẩm quyền. Qua đó, kiến nghị thu hồi cho Nhà nước 27,1 tỷ đồng, 44,7 ha đất; trả lại cho tập thể, công dân 108,1 tỷ đồng, 14,9 ha đất; bảo vệ quyền lợi cho 2.504 người; kiến nghị xử lý vi phạm hành chính 444 (đã xử lý 278 người), chuyển cơ quan điều tra 10 vụ.

Về giải quyết các vụ việc KN tồn đọng, phức tạp, kéo dài, tính đến ngày 15/8/2015, các cơ quan hành chính Nhà nước đã xem xét, giải quyết 512/528 vụ việc theo Kế hoạch số 1130 của TTCP (đạt tỷ lệ 96,96%). Các bộ ngành, địa phương thường xuyên kiểm tra, rà soát, giải quyết các vụ việc phức tạp, tồn đọng theo Kế hoạch 2100 của TTCP.

Bên cạnh đó, TTCP và các bộ, ngành, địa phương đã tiến hành 1.626 cuộc thanh tra, kiểm tra trách nhiệm thực hiện pháp luật về KN,TC tại 3.224 cơ quan, tổ chức, đơn vị. Qua thanh tra phát hiện 564 đơn vị có vi phạm, kiến nghị kiểm điểm rút kinh nghiệm 440 tổ chức, 303 cá nhân; xử lý hành chính 16 tổ chức, 41 cá nhân. Các cơ quan thanh tra tiến hành kiểm tra việc thực hiện 647 kết luận thanh tra và quyết định xử lý sau thanh tra trách nhiệm, kết quả cho thấy các cơ quan có thẩm quyền đã kiểm điểm trách nhiệm của 325 tổ chức, 271 cá nhân; đã xử lý hành chính đối với 15 tổ chức và 19 cá nhân.

Coi tiếp công dân là nhiệm vụ trọng tâm

Báo cáo cũng đề ra những phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp năm 2016 như: Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả các nghị quyết, chỉ thị của Trung ương, Chính phủ, các văn bản quy phạm pháp luật về công tác tiếp công dân, giải quyết KN,TC và chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, tạo sự chuyển biến hơn nữa trong công tác tiếp công dân, giải quyết KN,TC. Đồng thời, lấy hiệu quả công tác tiếp công dân, giải quyết KN,TC là một trong những tiêu chí đáng giá năng lực, kết quả công tác của người đứng đầu.

Chấn chỉnh những tồn tại, yếu kém trong quản lý Nhà nước trên các lĩnh vực, đặc biệt là các lĩnh vực dễ phát sinh KN,TC. Chủ tịch UBND các tỉnh, TP  trực thuộc Trung ương chỉ đạo các cơ quan chức năng nắm chắc tình hình KN,TC trên địa bàn, có kế hoạch tổ chức tiếp công dân, giải quyết kịp thời, dứt điểm các vụ việc KN,TC thuộc thẩm quyền mới phát sinh. Tập trung giải quyết dứt điểm các vụ việc KN,TC phức tạp, tồn đọng; tổ chức thực hiện nghiêm túc, triệt để các quyết định, kết luận giải quyết KN,TC đã có hiệu lực pháp luật và những vụ việc Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành chức năng của Trung ương đã có ý kiến chỉ đạo giải quyết.

Đồng thời, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng của Trung ương và giữa Trung ương với địa phương trong việc tiếp công dân, xử lý đơn thư và giải quyết KN,TC, nhất là xử lý kịp thời, hiệu quả các vụ việc khiếu kiện đông người, vượt cấp và việc giải quyết các vụ việc KN,TC phức tạp nhằm tạo sự đồng thuận từ Trung ương xuống cấp cơ sở; nâng cao chất lượng công tác thanh tra, kiểm tra trách nhiệm của thủ trưởng cơ quan quản lý Nhà nước trong việc thực hiện pháp luật về tiếp dân, KN,TC, tạo sự chuyển biến tích cực; gắn với kiểm tra kết quả thực hiện các quyết định giải quyết KN, quyết định xử lý về TC và các văn bản chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ…

Phương Hiếu